Art. 240 Ordynacji podatkowej
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Brzmienie przepisu
Art. 240.
§ 1. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130–132;
4) strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję;
5a) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, nieznane organowi, który wydał decyzję, wskazujące na wystąpienie unikania opodatkowania w rozumieniu art. 119a § 1 lub nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, lub możliwość zastosowania środków ograniczających umowne korzyści;
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;
7) decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które następnie zostały uchylone, zmienione, wygaszone lub stwierdzono ich nieważność w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji;
8) została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny;
9) ratyfikowana umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania lub inna ratyfikowana umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji;
10) rozstrzygnięcie zapadłe w toku procedury rozstrzygania sporów dotyczących podwójnego opodatkowania w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 16 października 2019 r. o rozstrzyganiu sporów dotyczących podwójnego opodatkowania oraz zawieraniu uprzednich porozumień cenowych ma wpływ na treść wydanej decyzji;
11) orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma wpływ na treść wydanej decyzji;
12) uprawnienia określone w art. 119j § 1 mają wpływ na treść decyzji.
§ 2. Jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne w celu ochrony interesu publicznego, postępowanie z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 lub 2 może być wznowione również przed wydaniem przez sąd orzeczenia stwierdzającego sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa.
§ 3. Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn, określonych w przepisach prawa.
Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 622.
Brzmienie obowiązuje od 11 maja 2026.
W bazie mamy 12 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 14 stycznia 2005.
Po dacie stanu prawnego tego tekstu jednolitego (21 kwietnia 2026) ustawa była nowelizowana 2 razy. Nie każda nowelizacja dotyczy tego artykułu, ale nie możemy tego przesądzić automatycznie, więc mówimy o tym wprost.
Orzeczenia powołujące ten przepis
W bazie HWW mamy 493 orzeczeń, które powołują art. 240. Poniżej 15 najnowszych.
-
Podatnik żądał wznowienia postępowania podatkowego w sprawie podatku od towarów i usług, powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sąd oddalił skargę, uznając, że przesłanka wznowienia z art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej nie była spełniona, ponieważ sentencja orzeczenia nie została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu złożenia wniosku ani w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
-
Strona wniosła o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie podatku od spadków i darowizn, powołując się na wyrok NSA w innej sprawie. Sąd oddalił skargę, uznając, że wyrok ten nie stanowi nowych okoliczności faktycznych lub dowodów wymagających uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy słusznie stwierdził brak przesłanek do zastosowania tej instytucji, kładąc nacisk na zasadę trwałości decyzji administracyjnych.
-
Skarżący kwestionował decyzję organu podatkowego uchylającą ostateczną decyzję podatkową i ustalającą nowe zobowiązanie w podatku akcyzowym. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organ prawidłowo zastosował art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej do uchylenia decyzji pierwotnej w ramach jednego aktu wznowieniowego.
-
Skarżący domagał się uchylenia decyzji określającej jego odpowiedzialność podatkową za zaległości spółki, powołując się na dokument rezygnacji z funkcji w zarządzie. Sąd oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zwrot „wyjdą na jaw” w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej dotyczy wyłącznie nowych okoliczności lub dowodów, których strona nie znała w toku postępowania zwykłego.
-
Spółka złożyła wniosek o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący niekonstytucyjności przepisu o opodatkowaniu budowli. Sąd oddalił wniosek, stwierdzając, że orzeczenie TK nie uprawnia do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem. Art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania w zakresie merytorycznej oceny opodatkowania w takich okolicznościach.
-
Skarżący domagał się uchylenia decyzji organów podatkowych odmawiających wznowienia postępowania w sprawie podatku VAT od posiłków, powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sąd uznał, że art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej służy korekcie błędnej wykładni prawa krajowego implementującego prawo unijne, co wymagało uchylenia zaskarżonych decyzji.
- I SA/Go 341/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. 24 listopada 2022
Spółka wniosła o wznowienie postępowania w sprawie podatku VAT, powołując się na nowe okoliczności, w tym unieważnienie umowy sprzedaży nieruchomości. Organ odmówił uchylenia decyzji ostatecznej, wskazując, że przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej nie zostały spełnione, gdyż dla opodatkowania VAT istotne jest przeniesienie władztwa ekonomicznego, a nie prawna ważność umowy. Sąd oddalił skargę, potwierdzając, że wyroki sądów cywilnych wydane po wydaniu decyzji podatkowej nie stanowią nowych dowodów istniejących w momencie jej wydania.
-
Spółka wniosła o wznowienie postępowania w sprawie podatku VAT, powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Organ podatkowy odmówił uchylenia decyzji, stwierdzając, że podatnik świadomie uczestniczył w transakcjach o oszukańczym charakterze. Sąd oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając odmowę wznowienia postępowania na podstawie art. 240 Ordynacji podatkowej.
- I SA/Bk 338/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku 19 października 2022
Skarżący zaskarżył decyzję organu podatkowego, która ustaliła wyższe łączne zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości, powołując się na nieważność postępowania ze względu na niedopuszczalne wznowienie. Sąd oddalił skargę, uznając, że zastosowanie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej było prawidłowe, a ewentualne przerwanie działalności nie zwalnia z obowiązku opodatkowania gruntu zajętego wcześniej na cele gospodarcze.
- III FSK 512/22 Naczelny Sąd Administracyjny 05 października 2022
Sąd oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymując w mocy wyrok uchylający decyzję o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Organ uznał, że decyzja nie była ostateczna w rozumieniu art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej ze względu na nieprawidłowe doręczenie, co wykluczało możliwość wznowienia postępowania.
-
Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie ustalenia zryczałtowanego podatku od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, powołując się na nowe okoliczności faktyczne i dowody. Organ podatkowy odmówił wznowienia postępowania, uznając, że wskazane przez skarżącą okoliczności nie spełniają przesłanek z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, gdyż istniały one już w dniu wydania poprzedniej decyzji i mogły być przedłożone w toku zwykłego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, potwierdzając zasadność odmowy wznowienia postępowania.
- I SA/Łd 491/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi 04 października 2022
Strona wnioskowała o wznowienie postępowania w sprawie podatku od nieruchomości, powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego i art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej. Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo spełnienia formalnych przesłanek wznowienia, brak było podstaw do uchylenia decyzji, gdyż orzeczenie TK nie zmieniało materialnoprawnej podstawy wymiaru podatku w tym przypadku.
- III FSK 881/21 Naczelny Sąd Administracyjny 21 września 2022
Podatnik zaskarżył odmowę wznowienia postępowania w sprawie łącznego zobowiązania podatkowego, powołując się na brak ustalenia powierzchni nieruchomości. Sąd oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że samo kwestionowanie powierzchni czy brak zgodnego stanowiska stron nie spełnia przesłanek art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wymagających ujawnienia się nowych okoliczności lub dowodów.
-
Strona wnioskiem o wznowienie postępowania podważyła ostateczną decyzję podatkową, powołując się na art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Organ odmówił wznowienia, uznając, że przesłanki nie zachodzą, co potwierdził sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję organu, wskazując na błędne oznaczenie podstawy prawnej wznowienia przez organy obu instancji.
Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Streszczenia przygotowaliśmy automatycznie na podstawie treści orzeczeń i celowo nie zawierają one danych osobowych, kwot ani dat; przed powołaniem orzeczenia w piśmie przeczytaj jego pełną treść u źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga Twoją sprawę.
Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym sprawdź, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.