Art. 122 Ordynacji podatkowej
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Brzmienie przepisu
Art. 122.
§ 1.29) W toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.
§ 2.30) W postępowaniu podatkowym wszczętym z urzędu niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego rozstrzyga się na korzyść strony, z wyjątkiem przypadków gdy:
1) w postępowaniu uczestniczą strony o spornych interesach lub wynik postępowania ma bezpośredni wpływ na interesy innych osób;
2) przepisy prawa wymagają od strony wykazania określonych faktów;
3) sprzeciwia się temu ważny interes publiczny, w tym istotny interes państwa.
Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 622.
Brzmienie obowiązuje od 11 maja 2026.
W bazie mamy 12 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 14 stycznia 2005.
Po dacie stanu prawnego tego tekstu jednolitego (21 kwietnia 2026) ustawa była nowelizowana 2 razy. Nie każda nowelizacja dotyczy tego artykułu, ale nie możemy tego przesądzić automatycznie, więc mówimy o tym wprost.
Orzeczenia powołujące ten przepis
W bazie HWW mamy 1684 orzeczeń, które powołują art. 122. Poniżej 15 najnowszych.
-
Podatnik kwestionował decyzję organu podatkowego dotyczącą określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego oraz zabezpieczenia na majątku, wskazując na naruszenie zasady prawdy materialnej. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że organ naruszył art. 122 Ordynacji podatkowej przez błędne ustalenie stanu faktycznego i brak przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego w zakresie faktur zakupowych.
-
Były członek zarządu zakwestionował decyzję o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, powołując się na prawo do obrony. Sąd uchylił decyzję, wskazując, że organ podatkowy naruszył art. 122 Ordynacji podatkowej, nie przeprowadzając dowodów obalających domniemanie wiarygodności decyzji wymiarowej wobec spółki. Wobec braku udowodnienia istnienia i wymiaru zobowiązania podatkowego w oparciu o całość materiału dowodowego, przesłanka zaległości nie mogła zostać uznana za spełnioną.
-
Podatnik kwestionował powierzchnię użytkową budynku przyjętą za podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości, powołując się na dowody wskazujące rzeczywiste wymiary. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ podatkowy nie może uchylić się od weryfikacji danych ewidencyjnych, lecz musi ustalić podstawę opodatkowania zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych, uwzględniając faktyczną wysokość kondygnacji. Sąd uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając stanowisko podatnika za zasadne.
-
Zarządca masy sanacyjnej zaskarżył decyzje organów podatkowych dotyczące podatku VAT, twierdząc, że organy nie ustaliły stanu faktycznego w sposób wyczerpujący. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, wskazując, że naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej polegało na niezastosowaniu zasady prawdy obiektywnej i niezebraniu całego materiału dowodowego niezbędnego do rzetelnego wyjaśnienia okoliczności sprawy.
-
Spółka kwestionowała decyzję organów podatkowych dotyczącą zwrotu nadpłaconego podatku VAT, argumentując brakiem dowodów na jej świadomy udział w oszustwie. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, wskazując na naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej, który nakłada na organ obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie z prawdą rzeczywistą, a nie jedynie formalną. Sąd uznał, że organy nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego, co uniemożliwia stwierdzenie, iż spółka działała w sposób sprzeczny z prawem.
-
Sąd uchylił decyzję organów podatkowych odmawiającą spółce prawa do zwrotu nadpłaconego VAT ze względu na jej rzekomy udział w oszustwie. Sąd uznał, że organy naruszyły art. 122 Ordynacji podatkowej, nie ustalając wyczerpująco stanu faktycznego i nie udowadniając świadomego udziału spółki w nieprawidłowościach.
-
Skarżący kwestionował decyzję organów podatkowych dotyczącą wysokości podatku dochodowego od osób fizycznych, powołując się na błędne ustalenie stanu faktycznego i naruszenie zasad dowodowych. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że obowiązek udowodnienia poniesienia kosztów spoczywa na podatniku, a nie na organie. Art. 122 Ordynacji podatkowej został zinterpretowany jako nakładający na organ obowiązek wyjaśniania stanu faktycznego, jednak niezwalniający podatnika z obowiązku wykazania rzeczywistego charakteru transakcji i związku wydatków z przychodem.
-
Organ podatkowy oszacował przychód podatnika, uznając księgę za nierzetelną, co skutkowało ustaleniem dodatkowego podatku. Sąd uchylił decyzję, wskazując, że art. 122 Ordynacji podatkowej nie uprawnia do dowolności w wyjaśnianiu stanu faktycznego. Działania organu wykraczały poza zakres postępowania, gdyż nie uwzględniono rozliczeń za lata następne, co nosiło znamiona arbitralności.
-
Spółka kwestionowała decyzję organu podatkowego odmawiającą prawa do odliczenia podatku naliczonego od faktur wystawionych przez pośredników. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo rozstrzygnął sprawę, a art. 122 Ordynacji podatkowej został zastosowany do oceny, czy organ zbadał i rozważył cały zebrany materiał dowodowy oraz wyjaśnił stan faktyczny.
-
Skarżący kwestionował decyzję organu podatkowego dotyczącą straty w podatku dochodowym, zarzucając błędy w ocenie dowodów i naruszenie zasad postępowania. Sąd oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że zakaz wszczęcia postępowania po upływie terminu nie dotyczy nieujawnionych wcześniej nieprawidłowości. W tym kontekście art. 122 Ordynacji podatkowej został zinterpretowany jako nieograniczający prawa organów do stwierdzenia nowych naruszeń wykrytych po zakończeniu kontroli.
-
Spółka zaskarżyła decyzję organu podatkowego dotyczącą dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT, zarzucając naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej przez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego i niewnikliwe prowadzenie postępowania. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organy podatkowe zebrały i oceniły materiał dowodowy wyczerpująco, spełniając tym samym obowiązki wynikające z art. 122 Ordynacji podatkowej oraz zasady zaufania do organów państwowych.
-
Sąd uchylił decyzje organów podatkowych dotyczące kwalifikacji przychodów ze sprzedaży tokenów, stwierdzając naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej przez wybiórcze traktowanie dowodów i brak obiektywnej oceny dokumentów. Organom zarzucono pominięcie zasady zaufania do państwa oraz niezastosowanie się do wytycznych z interpretacji indywidualnych wydanych dla powiązanej spółki komandytowej.
-
Podatnicy kwestionowali decyzję organu podatkowego dotyczącą wysokości podatku dochodowego, zarzucając niewystarczające zebranie dowodów i nieuznanie faktur. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ podatkowy wypełnił obowiązek wynikający z art. 122 Ordynacji podatkowej, czyli zasadę prawdy obiektywnej, podejmując niezbędne działania do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
-
Skarżąca kwestionowała decyzję organu podatkowego dotyczącą nieuznania wydatków na zakup samochodów za koszty uzyskania przychodów, zarzucając niewystarczające prowadzenie postępowania dowodowego. Sąd oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że zasada prawdy obiektywnej z art. 122 Ordynacji podatkowej nie obliguje organu do uwzględniania każdego wniosku dowodowego, gdy stan sprawy jest już wystarczająco jasny.
Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Streszczenia przygotowaliśmy automatycznie na podstawie treści orzeczeń i celowo nie zawierają one danych osobowych, kwot ani dat; przed powołaniem orzeczenia w piśmie przeczytaj jego pełną treść u źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga Twoją sprawę.
Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym sprawdź, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.