Obsługa prawna firm transportowych w Kancelarii HWW obejmuje sprawy przewoźników drogowych, spedytorów oraz przedsiębiorstw logistycznych działających w Polsce i w transporcie międzynarodowym. Oferta dotyczy zarówno pojedynczych zdarzeń (kontrola ITD, spór o fracht, uszkodzona przesyłka), jak i stałej obsługi floty oraz bieżących zleceń transportowych.
Do Kancelarii zgłaszają się przedsiębiorcy z branży TSL, a także producenci i handlowcy, dla których transport towarów stanowi istotny element prowadzonej działalności. Najczęstsze powody kontaktu to spór o zapłatę za fracht, kontrola Inspekcji Transportu Drogowego zakończona karą, uszkodzona lub zaginiona przesyłka oraz konieczność dostosowania floty i dokumentacji kierowców do wymogów pakietu mobilności.
Z czym najczęściej przychodzą klienci z branży transportowej
- Brak zapłaty za wykonany przewóz - kontrahent tłumaczy się reklamacją zgłoszoną po fakcie albo potrąceniem kary umownej, której wysokości nikt wcześniej nie uzgodnił. Przewoźnik dysponuje fakturą, listem przewozowym CMR i milczeniem drugiej strony.
- Kara administracyjna po kontroli ITD - inspektor zatrzymał kierowcę, spisał protokół, a po kilku tygodniach doręczono decyzję z karą pieniężną. Zdarza się, że sięga ona kilkunastu tysięcy złotych i dotyczy naruszenia, które w ocenie przewoźnika nie miało miejsca albo wynikało z okoliczności od niego niezależnych.
- Uszkodzenie lub ubytek towaru - przesyłka dotarła uszkodzona, w niepełnej ilości albo z opóźnieniem. Zleceniodawca żąda odszkodowania i wstrzymuje zapłatę za inne, niezwiązane ze sobą zlecenia, powołując się na potrącenie.
- Kabotaż i delegowanie kierowców - firma planuje operacje kabotażowe lub deleguje kierowców do pracy za granicą i chce znać obowiązki rejestracyjne oraz płacowe wynikające z tego modelu, zanim rozpocznie działalność, a nie po pierwszej kontroli zagranicznej.
- Egzekucja należności z zagranicy - kontrahent zagraniczny nie płaci. Przewoźnik zastanawia się, czy warto dochodzić należności za granicą, ile potrwa postępowanie i czy da się wyegzekwować wyrok wydany w Polsce w innym państwie członkowskim.
- Utrata licencji lub zezwolenia - spedytor lub przewoźnik traci licencję transportową albo zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego w wyniku postępowania administracyjnego i potrzebuje pomocy przy odwołaniu, zanim utraci możliwość prowadzenia działalności.
Kontrola ITD i kary nakładane na przewoźnika
Kontrole Inspekcji Transportu Drogowego dotyczą najczęściej czasu pracy i odpoczynku kierowców, stanu technicznego pojazdu, dokumentów przewozowych oraz przestrzegania zasad kabotażu. Zakres i wysokość kar administracyjnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy o transporcie drogowym, a organ nie dysponuje pełną swobodą w ich miarkowaniu. Z tego względu obrona przed nałożeniem kary zaczyna się już na etapie kontroli, przy formułowaniu wyjaśnień do protokołu.
Kancelaria analizuje protokół kontroli oraz decyzję administracyjną pod kątem prawidłowości ustaleń faktycznych i kwalifikacji naruszenia, przygotowuje odwołanie do organu wyższej instancji, a w razie potrzeby skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego w ramach postępowania sądowoadministracyjnego. W części spraw możliwe jest wykazanie, że do naruszenia doszło z przyczyn niezależnych od przewoźnika (na przykład z winy kierowcy, który zataił okoliczności kontroli, albo z powodu awarii sprzętu rejestrującego czas jazdy niezawinionej przez firmę). Osobnym wątkiem pozostaje odpowiedzialność samego kierowcy w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, prowadzonym niezależnie od postępowania administracyjnego wobec przewoźnika. Warto przy tym rozważyć, czy interesy obu stron rzeczywiście się pokrywają.
Odpowiedzialność przewoźnika i reklamacje z Konwencji CMR
Międzynarodowy przewóz drogowy towarów podlega Konwencji CMR, która reguluje między innymi odpowiedzialność przewoźnika za utratę, ubytek lub uszkodzenie przesyłki oraz za opóźnienie w dostawie. Odpowiedzialność ta jest surowa, a przewoźnik zwalnia się z niej wyłącznie w ograniczonych przypadkach wskazanych w konwencji, dlatego samo wykazanie braku winy zwykle nie wystarcza.
Kancelaria ocenia zasadność reklamacji zgłoszonej przez zleceniodawcę lub odbiorcę towaru, przygotowuje zgłoszenie szkody do ubezpieczyciela OCP przewoźnika, prowadzi korespondencję reklamacyjną oraz reprezentuje przewoźnika i spedytora w sporze sądowym o odszkodowanie. Tam, gdzie przesyłka objęta była ubezpieczeniem cargo po stronie nadawcy, analizowany jest także zakres regresu ubezpieczyciela wobec przewoźnika, w tym prawidłowość wyliczenia wysokości szkody i podstawy przysługującego roszczenia zwrotnego. Osobnym zagadnieniem pozostaje odpowiedzialność spedytora, która zwykle różni się od odpowiedzialności przewoźnika faktycznego, co ma znaczenie przy ustalaniu, kto powinien być pozwanym w danej sprawie.
Kary umowne i spory o zapłatę za fracht
Kontrahenci coraz częściej zastrzegają w zleceniach transportowych kary umowne za spóźnienie, brak podstawienia pojazdu albo naruszenie procedur załadunkowych, po czym potrącają je z należnego frachtu bez wcześniejszego uzgodnienia wysokości. Wysokość takiej kary można kwestionować, w tym żądać jej miarkowania, jeżeli jest rażąco wygórowana w stosunku do rzeczywistej szkody zleceniodawcy, o czym szerzej w publikacji o miarkowaniu kar umownych. Sposób sformułowania klauzuli kary umownej w zleceniu transportowym decyduje o tym, czy w ogóle da się ją naliczyć zgodnie z treścią umowy. Problem dotyczy obu stron; zdarza się także, że to przewoźnik chce zastrzec w swoich zleceniach podzleceniowych kary za brak podstawienia pojazdu przez podwykonawcę albo za spóźnione awizowanie rozładunku.
Kancelaria przygotowuje i opiniuje wzorce zleceń transportowych oraz spedycyjnych w ramach doradztwa przy umowach i kontraktach, a przy sporach o zapłatę prowadzi postępowania z umów handlowych, łącznie z etapem przedsądowym, postępowaniem sądowym oraz, jeżeli dłużnik nie płaci dobrowolnie po wyroku, postępowaniem egzekucyjnym. Przy dochodzeniu należności od dłużnika uchylającego się od zapłaty znaczenie ma również moment umorzenia egzekucji oraz dalszy los wierzytelności, co wyjaśnia publikacja o postępowaniu egzekucyjnym.
Licencje, zezwolenia i dostęp do zawodu przewoźnika
Prowadzenie działalności w zakresie transportu drogowego rzeczy wymaga licencji transportowej oraz spełnienia warunków dobrej reputacji, zdolności finansowej i posiadania bazy eksploatacyjnej. Utrata dobrej reputacji przez przewoźnika lub osobę zarządzającą transportem (na przykład w wyniku poważnych naruszeń stwierdzonych przez ITD) skutkować może cofnięciem licencji lub zezwolenia, co oznacza realne ryzyko dla ciągłości działalności całej firmy.
Kancelaria doradza przy ocenie ryzyka utraty dobrej reputacji przed zgromadzeniem kolejnych naruszeń, przygotowuje odwołania od decyzji cofających licencję lub zezwolenie oraz reprezentuje przewoźników w postępowaniach przed organami właściwymi w sprawach transportu drogowego, a na dalszym etapie przed sądem administracyjnym. Weryfikowana jest także sytuacja osoby zarządzającej transportem, ponieważ jej ewentualna utrata dobrej reputacji rzutuje na sytuację kilku przewoźników jednocześnie, jeżeli funkcję tę pełni w więcej niż jednym podmiocie.
Pakiet mobilności, kabotaż i delegowanie kierowców
Przepisy unijnego pakietu mobilności zmieniły zasady rozliczania czasu pracy i odpoczynku kierowców, limitów operacji kabotażowych oraz delegowania kierowców wykonujących przewozy międzynarodowe i kabotaż. Naruszenie limitów kabotażu albo brak prawidłowego zgłoszenia delegowania kierowcy w unijnym systemie IMI może skutkować karą administracyjną nakładaną zarówno w Polsce, jak i w kraju, w którym doszło do naruszenia.
Kancelaria doradza przewoźnikom przy wdrażaniu procedur zgodnych z pakietem mobilności, opiniuje regulaminy wynagradzania kierowców delegowanych oraz analizuje ryzyko prawne konkretnego modelu organizacji przewozów międzynarodowych, w tym przy przewozach łączonych z operacjami kabotażowymi. Doradztwo obejmuje także ocenę umów z kierowcami i podwykonawcami pod kątem prawidłowego rozdziału obowiązków związanych ze zgłoszeniami w unijnym systemie wymiany informacji oraz z dokumentowaniem czasu pracy w trakcie przewozów zagranicznych, co ma znaczenie w razie kontroli prowadzonej przez organy innego państwa członkowskiego.
Windykacja należności i egzekucja od kontrahentów zagranicznych
W transporcie międzynarodowym dłużnik często ma siedzibę w innym kraju niż wierzyciel, co komplikuje zarówno samo dochodzenie należności, jak i wykonanie wyroku. Zanim sprawa trafi do sądu, warto ocenić, czy szybsza i tańsza będzie droga polubowna, a jeżeli nie przyniesie ona efektu, który sąd będzie właściwy dla sporu z kontrahentem zagranicznym i jak później wyegzekwować orzeczenie w kraju jego siedziby.
Kancelaria prowadzi postępowania o zapłatę przeciwko kontrahentom krajowym i zagranicznym w ramach reprezentacji przed sądami, a przy wyrokach mających być wykonane za granicą lub odwrotnie, doradza w zakresie uznawania i wykonywania wyroków w innym państwie. Przed wszczęciem sporu weryfikowana jest realna szansa na wyegzekwowanie należności od danego dłużnika, ponieważ w transporcie międzynarodowym prowadzenie procesu bez wcześniejszego rozeznania majątku i praktyki egzekucyjnej w kraju siedziby dłużnika bywa kosztowniejsze niż sama wartość spornej faktury.
Jak wygląda współpraca z Kancelarią HWW?
Współpraca rozpoczyna się od konsultacji w cenie 600 zł netto + 23% VAT (738 zł brutto), podczas której omawiana jest sprawa, dokumentacja przewozowa lub decyzja administracyjna oraz możliwe kierunki działania. Po konsultacji ustalane są zasady dalszego rozliczenia. W zależności od charakteru sprawy stosowana jest stawka godzinowa albo ryczałt obejmujący pakiet godzin z ustaloną stawką za każdą godzinę wykraczającą poza pakiet. Wybór modelu zależy od tego, czy sprawa ma charakter jednorazowy (na przykład odwołanie od decyzji ITD), czy wymaga stałej obsługi prawnej floty i bieżących zleceń transportowych.
Jeżeli rozważasz skorzystanie z usługi obsługi prawnej firm transportowych, zakres współpracy oraz wynagrodzenie zostaną potwierdzone po ustaleniu sprawy i wskazaniu potrzebnych czynności.
Najczęstsze pytania
Ile mam czasu na złożenie reklamacji za uszkodzoną lub zagubioną przesyłkę w transporcie międzynarodowym?
Termin i sposób zgłoszenia reklamacji zależą od tego, czy szkoda była widoczna przy odbiorze towaru, czy ujawniła się później, oraz od postanowień Konwencji CMR i ustawy Prawo przewozowe mających zastosowanie do danego przewozu. Zgłoszenie zastrzeżeń najpóźniej przy odbiorze towaru, a w razie szkód niewidocznych możliwie szybko po ich ujawnieniu, istotnie ułatwia późniejsze dochodzenie roszczenia, ponieważ brak takich zastrzeżeń działa jako domniemanie wydania towaru w stanie zgodnym z listem przewozowym. Termin przedawnienia samego roszczenia jest odrębny od terminu na zgłoszenie reklamacji i wynika z przepisów właściwych dla danego rodzaju przewozu; każdą sprawę należy zweryfikować indywidualnie.
Czy przewoźnik zawsze odpowiada za szkodę w przewożonym towarze?
Odpowiedzialność przewoźnika w transporcie drogowym jest ukształtowana surowo i co do zasady nie zależy od wykazania mu winy. Przewoźnik może się od niej uwolnić, jeżeli wykaże, że szkoda powstała z przyczyn wskazanych wprost w przepisach (na przykład z winy osoby uprawnionej, wady własnej towaru albo okoliczności, których nie mógł uniknąć). Ocena, czy dana okoliczność zwalnia z odpowiedzialności, wymaga zawsze analizy konkretnego stanu faktycznego i dokumentacji przewozowej.
Czy mogę odwołać się od kary nałożonej przez ITD?
Tak. Od decyzji Inspekcji Transportu Drogowego przysługuje odwołanie do organu wyższej instancji, a od decyzji ostatecznej skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Skuteczność odwołania zależy od tego, czy uda się podważyć ustalenia faktyczne kontroli, kwalifikację prawną naruszenia albo wskazać okoliczności wyłączające lub ograniczające odpowiedzialność przewoźnika.
Czy zleceniodawca może potrącić karę umowną z faktury za fracht bez mojej zgody?
Potrącenie wierzytelności wzajemnych jest w określonych warunkach dopuszczalne, ale nie oznacza to, że każda naliczona kara umowna pozostaje zasadna. Jeżeli kara nie została prawidłowo zastrzeżona w zleceniu, jest rażąco wygórowana w stosunku do szkody albo zleceniodawca nie wykazał podstaw do jej naliczenia, wysokość potrącenia można kwestionować, w tym na drodze sądowej.
Jakie dokumenty warto zbierać na wypadek sporu z kontrahentem transportowym?
List przewozowy CMR z adnotacjami przy odbiorze, korespondencję dotyczącą zlecenia i jego warunków, potwierdzenie dostawy, dokumentację fotograficzną stanu towaru oraz wszelką korespondencję reklamacyjną. Kompletność tej dokumentacji ma bezpośredni wpływ na to, jak szybko i na jakich warunkach można dochodzić należności albo bronić się przed roszczeniem.
Czy przewóz kabotażowy wymaga dodatkowych zezwoleń?
Przewozy kabotażowe podlegają ograniczeniom co do liczby operacji i okresu, w którym mogą być wykonywane na terytorium danego państwa, a ich przekroczenie stanowi naruszenie zagrożone karą administracyjną. Zasady te wynikają z przepisów unijnych i są stosowane przez organy kontrolne w poszczególnych krajach. Przed rozpoczęciem regularnych operacji kabotażowych zgodność planowanego modelu przewozów z aktualnymi limitami należy zweryfikować indywidualnie.
Co grozi za brak zgłoszenia delegowania kierowcy?
Brak prawidłowego zgłoszenia delegowania kierowcy wykonującego przewóz kabotażowy lub cross-trade traktowany jest jako naruszenie obowiązków przewoźnika i skutkuje sankcją administracyjną nakładaną przez organy kraju, w którym doszło do naruszenia. Zakres i wysokość takiej sankcji zależą od przepisów krajowych państwa kontroli i wymagają odrębnej weryfikacji dla każdego kierunku przewozów.