Przywrócenie lub przedłużenie terminu w KPC

Dzień początkowy. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu tygodnia od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 169 § 1 KPC). Punktem odniesienia jest więc ustanie przyczyny, a nie dzień uchybienia terminu ani dzień, w którym dowiedziałeś się o skutkach uchybienia. Datę ustania przyczyny podajesz sam, a narzędzie jej nie weryfikuje.

Sposób liczenia. Terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego (art. 165 § 1 KPC). Rachunek prowadzi ten sam moduł, z którego korzystają pozostałe kalkulatory HWW, i to on wskazuje przepisy Kodeksu cywilnego użyte przy terminie tygodniowym. Objaśnienie modułu trafia wprost do kroków wyniku, więc widzisz, czy termin skończył się w dniu, który datą odpowiada dniowi początkowemu, czy przesunął się dlatego, że wypadł w sobotę albo w dniu ustawowo wolnym od pracy.

Kalendarz dni wolnych. Asystent używa wspólnego dla narzędzi HWW kalendarza dni wolnych: soboty, niedziele oraz czternaście dni ustawowo wolnych od pracy, z datami ruchomymi liczonymi od niedzieli wielkanocnej. Wigilia jest dniem wolnym od 2025 r., a Trzech Króli od 2011 r., więc dla wcześniejszych lat kalendarz jest odpowiednio krótszy. Ten sam kalendarz stoi za kalkulatorem terminów procesowych, więc obie strony pokażą tę samą datę graniczną.

Dzień wniesienia pisma. Oddanie pisma procesowego w polskiej placówce operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo w zagranicznej placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest równoznaczne z wniesieniem tego pisma do sądu (art. 165 § 2 KPC). To samo dotyczy złożenia pisma przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej, przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego oraz przez członka załogi polskiego statku morskiego u kapitana statku (art. 165 § 3 KPC). Nadanie w ostatnim dniu tygodniowego terminu zachowuje więc termin, o ile placówka odpowiada opisowi z przepisu.

Bieg terminu sądowego. Gdy pytanie dotyczy jeszcze biegnącego terminu sądowego, punktem wyjścia jest art. 164 KPC: bieg terminu wyznaczonego przez sąd lub przewodniczącego rozpoczyna się od ogłoszenia w tym przedmiocie postanowienia lub zarządzenia, a gdy kodeks przewiduje doręczenie z urzędu, od jego doręczenia. Asystent nie liczy długości tego terminu, bo wyznacza ją sąd w konkretnym postanowieniu albo zarządzeniu.

Sąd, do którego kierujesz pismo. Pismo z wnioskiem wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana (art. 169 § 1 KPC). Nie jest to więc pismo do sądu wyższej instancji, nawet gdy uchybiony termin dotyczył środka odwoławczego.

Termin tygodniowy. Wniosek wnosi się w ciągu tygodnia od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 169 § 1 KPC). Spóźniony wniosek sąd odrzuca (art. 171 KPC).

Uprawdopodobnienie. W piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wniosek (art. 169 § 2 KPC). Merytorycznie chodzi o to, że strona nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy (art. 168 § 1 KPC). Ocena, czy uprawdopodobnienie się powiodło, należy do sądu.

Równoczesne dokonanie czynności. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności procesowej (art. 169 § 3 KPC), czyli złożyć pismo, którego terminu nie dochowała. Sam wniosek bez tej czynności nie odpowiada wymaganiu przepisu.

Dwie bariery dopuszczalności. Przywrócenie nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie pociąga za sobą ujemnych dla strony skutków procesowych (art. 168 § 2 KPC). Odrębnie niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do złożenia środka odwoławczego od wyroku orzekającego unieważnienie małżeństwa lub rozwód albo ustalającego nieistnienie małżeństwa, jeżeli choćby jedna ze stron zawarła po uprawomocnieniu się wyroku nowy związek małżeński (art. 170 KPC). Ten drugi zakaz wymaga obu warunków łącznie, więc sam rodzaj sprawy go nie uruchamia.

Rok od uchybionego terminu. Po upływie roku od uchybionego terminu jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w wypadkach wyjątkowych (art. 169 § 4 KPC).

Tok sprawy w międzyczasie. Zgłoszenie wniosku o przywrócenie terminu nie wstrzymuje postępowania w sprawie ani wykonania orzeczenia. Sąd może jednak, stosownie do okoliczności, wstrzymać postępowanie lub wykonanie orzeczenia, a w przypadku uwzględnienia wniosku może natychmiast przystąpić do rozpoznania sprawy (art. 172 KPC).