Kalkulator kosztów procesu cywilnego
Podaj wartość przedmiotu sporu i powiedz, czy działasz z pełnomocnikiem i czy liczysz się z apelacją. Zbierzemy w jeden bilans opłaty sądowe i koszty zastępstwa, osobno dla wygranej i dla przegranej, a na życzenie rozdzielimy je stosunkowo przy częściowym uwzględnieniu żądania.
Co otrzymasz : orientacyjną sumę składników ustawowych, tabelę kosztów początkowych z podstawą prawną każdej pozycji, dwa osobne zestawienia dla wygranej i dla przegranej w całości, a przy wyniku częściowym rozpisane kroki i kierunek rozliczenia między stronami.
Ten kalkulator kosztów procesu nie liczy jednej opłaty, tylko zestawia bilans składników ustawowych jednej sprawy cywilnej w dwóch skrajnych scenariuszach: wygranej w całości i przegranej w całości, a po przełączeniu scenariusza także przy częściowym uwzględnieniu żądania (art. 100 KPC). Jeżeli szukasz wyłącznie jednej pozycji, dwa nasze narzędzia liczą ją dokładniej i to z nich ten kalkulator pobiera wartości: pojedynczą opłatę od pisma policzy kalkulator opłaty sądowej, a samą stawkę z rozporządzenia kalkulator kosztów zastępstwa procesowego. Jeżeli natomiast szukasz kalkulatora kosztów sądowych rozumianego jako całość rachunku sprawy, a nie jedna pozycja, jesteś na właściwej stronie. Chodzi tu o rząd wielkości ryzyka finansowego sporu, a nie o prognozę, jak orzeknie sąd.
Wartość zaokrąglamy w górę do pełnego złotego (art. 126¹ § 3 KPC).
Udział, w jakim żądanie zostało uwzględnione. 100% to wygrana w całości, 0% to przegrana w całości.
Przykładowe koszty procesu według wartości przedmiotu sporu
Kwoty policzone tymi samymi funkcjami co w kalkulatorze: opłata od pozwu z art. 13 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, stawka minimalna radcy prawnego albo adwokata z § 2 rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł. Ostatnia kolumna to koszty procesu strony działającej z pełnomocnikiem w pierwszej instancji, które przegrywający zwraca wygrywającemu powodowi (art. 98 § 1 i 3 KPC). Scenariusze przegranej i częściowego uwzględnienia żądania policzy kalkulator wyżej.
| Wartość przedmiotu sporu | Opłata od pozwu | Stawka minimalna | Koszty procesu powoda z pełnomocnikiem |
|---|---|---|---|
| 12 000 zł | 750 zł | 3 600 zł | 4 367 zł |
| 25 000 zł | 1 250 zł | 3 600 zł | 4 867 zł |
| 48 000 zł | 2 400 zł | 3 600 zł | 6 017 zł |
| 120 000 zł | 6 000 zł | 5 400 zł | 11 417 zł |
| 500 000 zł | 25 000 zł | 10 800 zł | 35 817 zł |
| 2 500 000 zł | 100 000 zł | 15 000 zł | 115 017 zł |
Jak liczymy
- Opłata od pozwu. Bierzemy wartość przedmiotu sporu zaokrągloną w górę do pełnego złotego i stosujemy opłatę stałą z art. 13 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych albo, powyżej 20 000 zł, opłatę stosunkową z art. 13 ust. 2. Liczy to ta sama funkcja, z której korzysta nasz kalkulator opłaty sądowej, więc obie strony pokazują identyczną kwotę.
- Opłata od apelacji. Przepisy przewidujące pobranie opłaty od pozwu stosuje się również do opłaty od apelacji (art. 18 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych), więc przy założeniu zaskarżenia całości rozstrzygnięcia jest to ta sama kwota. Gdy zaskarżasz część, opłatę liczy się od wartości przedmiotu zaskarżenia, a nie od wartości przedmiotu sporu.
- Wynagrodzenie pełnomocnika w granicach stawek. Do niezbędnych kosztów procesu wchodzi wynagrodzenie niewyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach (art. 98 § 3 KPC), a stronie reprezentowanej przez radcę prawnego koszty zwraca się według przepisów o wynagrodzeniu adwokata (art. 99 KPC). Bierzemy więc stawkę minimalną według wartości przedmiotu sprawy z § 2 rozporządzeń, a dla apelacji ułamek tej stawki z § 10 ust. 1 (przed sądem okręgowym i przed sądem apelacyjnym inny), z ustawowym minimum. To także ta sama funkcja, z której liczy kalkulator kosztów zastępstwa.
- Bilans w dwóch scenariuszach. Przy wygranej w całości do rozliczenia wchodzą Twoje opłaty sądowe i wynagrodzenie w granicach stawek, bo strona przegrywająca zwraca przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (art. 98 § 1 KPC). Przy przegranej w całości ten sam mechanizm działa przeciwko Tobie, a Twoja własna opłata od pozwu pozostaje Twoim wydatkiem, bo nie jest czymś, co komukolwiek zwracasz.
- Opłata skarbowa od pełnomocnictwa. Gdy zadeklarujesz pełnomocnika, do kosztów początkowych dopisujemy 17 zł opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa, tę samą kwotę, którą podajemy w kalkulatorze kosztów zastępstwa. W razie wygranej wchodzi ona do zwracanych kosztów jako wydatek pełnomocnika (art. 98 § 3 KPC). W sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych pełnomocnictwo jest zwolnione z opłaty skarbowej.
- Częściowe uwzględnienie żądania. W razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone (art. 100 zdanie pierwsze KPC). Pokazujemy drugą z tych możliwości: sumujemy koszty obu stron podlegające rozliczeniu, dzielimy tę sumę w proporcji wyniku sprawy (przy uwzględnieniu żądania w X% Ciebie obciąża 100 minus X procent sumy), a następnie odejmujemy tę część od kosztów, które faktycznie wyłożyłeś. Dodatnia różnica oznacza kwotę do zwrotu na Twoją rzecz, ujemna kwotę, którą to Ty zwracasz. Ten scenariusz zawsze kończy się stanem „obliczenie z ostrzeżeniem", bo sąd może koszty wzajemnie znieść albo włożyć całość na jedną ze stron, jeżeli przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu (art. 100 zdanie drugie KPC).
- Suma to suma pozycji, nie prognoza. Dlatego podpisujemy ją zawsze tak samo: orientacyjna suma składników ustawowych przy przyjętych założeniach. O tym, ile sąd ostatecznie zasądzi, decyduje wynik sprawy, ocena celowości kosztów oraz przepisy pozwalające sądowi koszty rozdzielić albo nimi nie obciążyć (art. 102 KPC).
Czego nie uwzględniamy
Kodeks postępowania cywilnego wymienia wśród niezbędnych kosztów procesu pozycje, których nie da się policzyć z góry z samej wartości przedmiotu sporu. Kalkulator ich nie dolicza i nie udaje, że ich nie ma.
- Zwolnienia od opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Samą opłatę 17 zł dopisujemy do kosztów początkowych, a przy wygranej także do zwracanych kosztów (art. 98 § 3 KPC), ale nie sprawdzamy, czy w Twojej sprawie przysługuje zwolnienie. W sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych pełnomocnictwo jest zwolnione z opłaty skarbowej.
- Wybór sposobu rozliczenia przy wyniku częściowym. Kalkulator pokazuje rozdzielenie stosunkowe, a art. 100 KPC dopuszcza także wzajemne zniesienie kosztów oraz włożenie całości kosztów na jedną ze stron w wypadkach wskazanych w zdaniu drugim tego przepisu. Który wariant zastosować, rozstrzyga sąd.
- Wydatki na biegłych i tłumaczy. Zależą od tego, czy sąd dopuści dowód z opinii, i od zakresu opinii; o wysokości kosztów sądowych rozstrzygają odrębne przepisy (art. 98 § 4 KPC).
- Koszty mediacji. Powstają tylko wtedy, gdy sprawa trafia do mediacji, i zależą od jej przebiegu.
- Koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. KPC zalicza je do niezbędnych kosztów procesu (art. 98 § 2 KPC), ale wymagają danych o Twojej sytuacji; równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu prowadzącego postępowanie.
- Koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (art. 98 § 3 KPC).
- Odsetki od zasądzonego zwrotu kosztów (art. 98 § 1¹ KPC), bo biegną od uprawomocnienia się orzeczenia, a tej daty na etapie planowania sprawy nie znasz.
- Wynagrodzenie pełnomocnika wyższe niż stawka minimalna. Sąd może przyznać wynagrodzenie wyższe od stawki minimalnej w granicach wyznaczonych odrębnymi przepisami; my liczymy stawkę minimalną, a jej wysokość sprawdzisz w kalkulatorze kosztów zastępstwa.
- Skutki zwolnienia od kosztów sądowych, zwrotu opłaty i ugody. Zmieniają rachunek, a zależą od zdarzeń, których w kalkulatorze nie zadeklarujesz.
Składniki kosztów procesu i ich podstawy
Zestawienie pokazuje, co w ogóle wchodzi do rachunku kosztów sprawy cywilnej, kto to wykłada i które pozycje liczy to narzędzie. Każdy wiersz z przepisem, żeby dało się sprawdzić u źródła.
| Składnik | Kto ponosi | Podstawa | W kalkulatorze |
|---|---|---|---|
| Opłata od pozwu w sprawie o prawa majątkowe | wnosi powód przy złożeniu pozwu | art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych | tak |
| Opłata od apelacji | wnosi strona skarżąca | art. 18 ust. 2 w zw. z art. 13 ustawy o kosztach sądowych | tak, gdy założysz apelację |
| Wynagrodzenie pełnomocnika w granicach stawek z odrębnych przepisów | rozlicza się między stronami | art. 98 § 3 i art. 99 KPC | tak, do wysokości stawki minimalnej |
| Koszty sądowe strony prowadzącej sprawę osobiście | rozlicza się między stronami | art. 98 § 2 KPC | tak, w zakresie opłat sądowych |
| Opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa, 17 zł | wnosi strona składająca pełnomocnictwo | przepisy o opłacie skarbowej; jako wydatek pełnomocnika art. 98 § 3 KPC | tak, w kosztach początkowych i w rozliczeniu, gdy działasz z pełnomocnikiem |
| Rozdzielenie kosztów przy częściowym uwzględnieniu żądań | rozstrzyga sąd | art. 100 KPC | tak, jako jedna z możliwych metod, z ostrzeżeniem |
| Odsetki od zasądzonej kwoty zwrotu kosztów | zasądza sąd z urzędu | art. 98 § 1¹ KPC | nie, zależą od daty prawomocności |
| Koszty przejazdów do sądu i równowartość utraconego zarobku | rozlicza się między stronami | art. 98 § 2 KPC | nie, wymagają danych o Twojej sytuacji |
| Koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony | rozlicza się między stronami | art. 98 § 3 KPC | nie, zależą od przebiegu sprawy |
| Wydatki, na przykład wynagrodzenie biegłego lub tłumacza | o wysokości rozstrzygają odrębne przepisy | art. 98 § 4 KPC (odrębne przepisy o wysokości kosztów sądowych) | nie, nie da się ich z góry policzyć |
Najczęstsze pytania
Kto płaci koszty procesu, gdy wygram sprawę w całości?
Czy sąd zawsze zasądza całość kosztów od strony przegrywającej?
Jak liczy się koszty, gdy sąd uwzględnił żądanie tylko w części?
Czy kalkulator uwzględnia opłatę skarbową od pełnomocnictwa?
Czy zwrot kosztów obejmuje faktyczne honorarium mojego pełnomocnika?
Co z kosztami, gdy prowadzę sprawę samodzielnie, bez pełnomocnika?
Czy od zasądzonego zwrotu kosztów należą się odsetki?
Czytaj dalej
Sprawy tego rodzaju prowadzi kancelaria:
Narzędzie ma charakter pomocniczy i edukacyjny, a jego wynik nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. W sprawach indywidualnych, w szczególności gdy w grę wchodzą terminy procesowe lub opłaty od środków zaskarżenia, skonsultuj się z prawnikiem. Kancelaria HWW nie ponosi odpowiedzialności za decyzje podjęte wyłącznie na podstawie wyniku narzędzia.