CIT, PIT, VAT

PIT (ang. Personal Income Tax) to podatek dochodowy od osób fizycznych, czyli obowiązkowa danina od dochodów osiąganych przez osoby fizyczne, m.in. z pracy, działalności gospodarczej czy najmu. Reguluje go ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku odchodowym od osób fizycznych, a podstawowe stawki podatku to 12% i 32% w zależności od wysokości dochodu, czy 19% w przypadku podatku liniowego.

CIT (ang. Corporate Income Tax) to podatek dochodowy od osób prawnych, czyli danina publiczna pobierana od dochodów spółek, fundacji i innych osób prawnych. Reguluje go ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, a podstawowe stawki to 19% i 9% (dla małych lub nowych podatników).

VAT (ang. Value Added Tax) to podatek od towarów i usług, czyli podatek pośredni obciążający konsumpcję - płaci go ostatecznie konsument, choć rozliczają go przedsiębiorcy. Reguluje go ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

W Polsce obowiązują stawki 23%, 8%, 5% oraz stawka 0% dla niektórych towarów i usług.

CIT muszą płacić osoby prawne, czyli m.in. spółki kapitałowe (sp. z o.o., S.A.), spółki komandytowo-akcyjne, fundacje, stowarzyszenia oraz niektóre jednostki organizacyjne bez osobowości prawnej. Obowiązek ten dotyczy zarówno podmiotów mających siedzibę lub zarząd w Polsce, jak i — w zakresie dochodów osiąganych w Polsce — podmiotów zagranicznych.

Pracodawca jako płatnik PIT ma obowiązek pobierać zaliczki na podatek dochodowy od wynagrodzenia pracownika i odprowadzać je co miesiąc do urzędu skarbowego. Po zakończeniu roku podatkowego musi także sporządzić i przekazać pracownikowi oraz urzędowi skarbowemu informację PIT-11, zawierającą dane o uzyskanych dochodach i pobranych zaliczkach. PIT za pracę na etacie rozlicza się na formularzu PIT-37, zwykle na podstawie informacji od pracodawcy (PIT-11). Zeznanie składa się do 30 kwietnia roku następnego, można to zrobić elektronicznie przez usługę Twój e-PIT, uwzględniając ewentualne ulgi i odliczenia.

VAT należny to podatek, który przedsiębiorca nalicza od sprzedaży towarów lub usług - stanowi on zobowiązanie wobec urzędu skarbowego. VAT naliczony to z kolei podatek zawarty w zakupach towarów i usług wykorzystywanych do działalności gospodarczej - można go odliczyć od VAT należnego. W efekcie: VAT do zapłaty = VAT należny – VAT naliczony, a jeśli wynik jest ujemny, przedsiębiorca ma prawo do zwrotu różnicy lub przeniesienia jej na kolejny okres rozliczeniowy.

Terminy składania deklaracji podatkowych: VAT - deklarację (JPK_V7M lub JPK_V7K) składa się do 25. dnia miesiąca następującego po każdym okresie rozliczeniowym (miesiącu lub kwartale). PIT - zeznanie roczne (np. PIT-37, PIT-36) należy złożyć do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. CIT - zeznanie roczne (CIT-8) należy złożyć do końca trzeciego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego (najczęściej do 31 marca, jeśli rok podatkowy pokrywa się z kalendarzowym).

W podatku PIT podatnicy mogą korzystać z szeregu ulg i odliczeń, takich jak ulga na dzieci, ulga rehabilitacyjna, ulga na internet, termomodernizacyjna, dla młodych do 26. roku życia, na powrót, dla rodzin 4+ czy dla seniorów, a także z odliczeń z tytułu darowizn, składek ZUS i IKZE. W CIT natomiast podatnicy mogą stosować m.in. ulgę badawczo-rozwojową (B+R), ulgę na prototyp, robotyzację, ekspansję, sponsoring (CSR), zatrudnienie innowacyjnych pracowników oraz korzystać z preferencji IP Box, pozwalającej opodatkować dochody z kwalifikowanych praw własności intelektualnej stawką 5%.

JPK_V7M to Jednolity Plik Kontrolny dla potrzeb VAT, składany miesięcznie przez podatników rozliczających się z VAT za każdy miesiąc. Zawiera on zarówno część deklaracyjną (zastępującą dawny formularz VAT-7), jak i ewidencyjną, obejmującą szczegółowe dane o sprzedaży i zakupach. Obowiązek wysyłania JPK_V7M mają wszyscy czynni podatnicy VAT, którzy rozliczają podatek w cyklu miesięcznym — zarówno osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, jak i osoby prawne (np. spółki). Plik należy przesłać do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu rozliczeniowym, wyłącznie w formie elektronicznej.