Przejście do treści
HWW Hewelt Wojnowski Lindner i Wspólnicy

Art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.

Brzmienie przepisu

Art. 58.

§ 1. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

§ 2. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

§ 3. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne.

Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1691.

W bazie mamy 12 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 28 marca 1980.

Co wynika z przepisu

Zgodnie z art. 58 § 1 KPA uchybiony termin przywraca się na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Prośbę wnosi się w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie trzeba dopełnić czynności, dla której termin był określony (§ 2).

Przywrócenie terminu do złożenia samej prośby jest niedopuszczalne (§ 3).

W jakim terminie składa się prośbę o przywrócenie terminu?

W ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 2).

Czy wystarczy złożyć samą prośbę?

Nie. Razem z prośbą trzeba dopełnić czynności, dla której określony był termin, na przykład wnieść odwołanie (§ 2).

Od kiedy liczyć siedem dni na prośbę o przywrócenie terminu?

Od dnia następującego po dniu, w którym ustała przyczyna uchybienia, bo dnia zdarzenia nie wlicza się do terminu (art. 57 § 1 KPA). Termin przypadający na sobotę lub dzień wolny przesuwa się na najbliższy dzień roboczy (art. 57 § 4 KPA).

Czy urlop uzasadnia przywrócenie terminu?

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 listopada 2021 r., I GSK 811/21, uznał, że wyjazd na urlop zależy od woli strony i nie jest przeszkodą obiektywną. Strona planująca dłuższy pobyt poza miejscem przebywania powinna wskazać inny adres do korespondencji albo ustanowić pełnomocnika.

Czy choroba uzasadnia przywrócenie terminu?

Nie każda. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 listopada 2024 r., I GSK 872/21, wskazał, że trzeba uprawdopodobnić, iż okoliczności związane z chorobą były nie do przezwyciężenia, w tym że nie było możliwości skorzystania z pomocy innych osób. Do przyczyn niezawinionych sąd zaliczył nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą.

Objaśnienie przygotował zespół HWW na podstawie brzmienia przepisu. Opisuje regułę ogólną i nie zastępuje porady w konkretnej sprawie.

Orzeczenia powołujące ten przepis

W bazie HWW mamy 646 orzeczeń, które powołują art. 58. Poniżej 15 wybranych, ułożonych od sądów wyższej instancji.

  • V SA 793/02 NSA w Warszawie (przed reformą) 02 października 2002
  • II SA 4162/01 NSA w Warszawie (przed reformą) 11 lutego 2003

    Pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, powołując się na chorobę. Sąd oddalił wniosek, stwierdzając, że okoliczność korzystania ze zwolnienia lekarskiego w ostatnim dniu terminu nie zwalnia z obowiązku szczególnej staranności. Przepis art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego zastosowano do oceny, czy uchybienie nastąpiło bez winy, co w tym przypadku nie zostało uprawdopodobnione.

  • I SA/Ka 1718/96 NSA oz. w Katowicach 20 maja 1998

    Skarżący wnieśli odwołanie od decyzji Urzędu Skarbowego z uchybieniem ustawowego terminu, co skutkowało pozostawieniem go bez rozpoznania. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo odmówił przywrócenia terminu na podstawie art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż strony nie uprawdopodobniły, iż uchybienie nastąpiło bez ich winy. Orzeczenie podkreśla, że przywrócenie terminu jest możliwe wyłącznie przy braku winy strony, rozumianej jako brak nawet lekkiego niedbalstwa przy dbaniu o własne interesy.

  • II SA/Ka 1977/00 NSA oz. w Katowicach 04 czerwca 2002

    Pełnomocniczka właściciela nieruchomości złożyła wniosek o przywrócenie terminu do odwołania od decyzji nakazującej opróżnienie lokalu, powołując się na nieobecność w kraju. Sąd uchylił odmowne postanowienie organu, wskazując, że art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego wymaga łącznego spełnienia czterech przesłanek, w tym uprawdopodobnienia braku winy. Organ odwoławczy naruszył przepis, nie przeprowadzając niezbędnych czynności dowodowych mających na celu zweryfikowanie twierdzeń strony co do okoliczności odbioru pisma procesowego.

  • II SA/Wr 1329/01 NSA oz. we Wrocławiu 08 stycznia 2002
  • I SA/Gd 1144/97 NSA oz. w Gdańsku 19 grudnia 1997

    Spadkobierca reprezentowany przez adwokata nie złożył odwołania od decyzji podatkowych, a następnie wnioskował o przywrócenie terminu, powołując się na chorobę i brak kontaktu z pocztą. Sąd uznał, że zaniechania pełnomocnika obciążają reprezentowanego, skoro nie wykazano działania na szkodę mocodawcy. Wobec braku udowodnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, sąd oddalił skargę, stosując art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego do oceny odpowiedzialności za działania pełnomocnika.

  • II SA/Wr 1744/00 NSA oz. we Wrocławiu 12 grudnia 2001

    Powód złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję administracyjną, powołując się na okresową niezdolność do pracy. Sąd oddalił wniosek, wskazując, że brak winy wymagałby niemożności usunięcia przeszkody nawet przy największym wysiłku. Zgodnie z art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchybienie terminu nie zostało uznane za bezwinne, gdyż strona nie zgłosiła zmiany adresu doręczeń, co uniemożliwiało skuteczne poinformowanie organu o niemożności odbioru korespondencji.

  • III SA 898/97 NSA w Warszawie (przed reformą) 10 listopada 1998
  • I SA/Lu 727/97 NSA oz. w Lublinie 08 lipca 1998

    Powodowie żądali przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego, powołując się na błędne obliczenie daty końcowej oraz rzekomą chorobę. Sąd oddalił skargę, uznając, że uchybienie nastąpiło z winy strony, która nie wykazała istnienia trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od niej, co jest wymogiem art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Brak winy wymagał udowodnienia niemożności dopełnienia czynności w terminie, czego nie spełnił ani fakt nieprawidłowego ustalenia daty, ani niewykazane na ten moment poważne zaburzenia zdrowia.

  • I SA 1329/95 NSA w Warszawie (przed reformą) 05 grudnia 1997

    Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Uwłaszczeniowej dotyczącej nieruchomości, która wcześniej została ostatecznie przekazana gminie. Sąd uznał skargę i stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, wskazując, że sprawa była już załatwiona ostatecznie w postępowaniu administracyjnym. Art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego nie znalazł zastosowania, ponieważ jego korzystanie przysługuje wyłącznie stronie, której decyzja została doręczona, a skarżący nie otrzymali oryginału decyzji komunalizacyjnej.

  • II OSK 1096/11 Naczelny Sąd Administracyjny 28 lipca 2011

    Powód żądał przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie choroby zawodowej, powołując się na niezrozumienie pouczenia. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nieznajomość procedur nie zwalnia z winy za uchybienie terminu. Zastosowano art. 58 k.p.a., podkreślając, że przywrócenie terminu jest wyjątkowe i wymaga wykazania braku zawinienia, czego powód nie udowodnił.

  • II OSK 277/13 Naczelny Sąd Administracyjny 14 lutego 2013

    Skarżąca wnioskowała o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji umarzającej postępowanie, powołując się na podeszły wiek, stan zdrowia oraz konieczność pomocy córki. Sąd oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że przewlekła choroba i wiek nie stanowią przyczyny przejściwej, a brak winy nie został uprawdopodobniony, skoro strona mogła udzielić pełnomocnictwa. Zastosowano art. 58 k.p.a., wskazując, że przeszkoda musi mieć charakter czasowy, a nieustanna niezdolność do samodzielnych czynności procesowych nie zwalnia z obowiązku wyznaczenia reprezentanta.

  • II OSK 66/06 Naczelny Sąd Administracyjny 07 grudnia 2006

    Przedsiębiorca wnioskował o przywrócenie terminu do odwołania od decyzji o karze pieniężnej, powołując się na chorobę. Sąd oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając odmowę przywrócenia terminu na podstawie art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego. Orzeczenie wskazało, że wniosek złożono po upływie siedmiodniowego terminu od ustania przyczyny oraz że choroba nie wykluczała dokonania czynności procesowej, co oznaczało winę strony.

  • I OSK 271/05 Naczelny Sąd Administracyjny 21 grudnia 2005

    Strona złożyła spóźniony wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, powołując się na błędne pouczenie organu. Sąd uznał, że nieprawidłowe pouczenie nie wstrzymuje biegu terminu, lecz może być podstawą do jego przywrócenia na podstawie art. 58 § 2 Kpa. Skoro wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony, organ rozpoznał sprawę merytorycznie, co nie miało istotnego wpływu na wynik postępowania.

  • II OSK 1162/08 Naczelny Sąd Administracyjny 15 lipca 2009

    Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do odwołania od decyzji nakazującej rozbiórkę pawilonu, powołując się na chorobę pełnomocnika. Sąd I instancji uwzględnił skargę, uznając, że zwolnienie lekarskie samo w sobie uprawdopodobnia brak winy, co organ zakwestionował jako naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że sama choroba nie wyklucza możliwości dokonania czynności procesowej.

Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Streszczenia przygotowaliśmy na podstawie treści orzeczeń. Celowo nie zawierają danych osobowych, kwot ani dat, dlatego przed powołaniem orzeczenia w piśmie warto przeczytać jego pełną treść u źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga każdą sprawę na jego tle.

Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym należy sprawdzić, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.

Napisz po poradę Umów konsultację