Art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
Brzmienie przepisu
Art. 36.
§ 1. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.
§ 2. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1691.
W bazie mamy 12 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 28 marca 1980.
Co wynika z przepisu
Art. 36 § 1 KPA nakłada na organ obowiązek zawiadomienia stron o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie.
W zawiadomieniu organ podaje przyczyny zwłoki, wskazuje nowy termin załatwienia sprawy i poucza o prawie do wniesienia ponaglenia.
Ten sam obowiązek dotyczy zwłoki z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).
Co powinno zawierać zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie?
Przyczyny zwłoki, nowy termin załatwienia sprawy i pouczenie o prawie do wniesienia ponaglenia.
Czy organ musi zawiadomić strony, gdy zwłoka nie wynika z jego winy?
Tak. Obowiązek dotyczy także zwłoki z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).
Co może zrobić strona, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie?
Może wnieść ponaglenie z uzasadnieniem (art. 37 KPA). Wnosi się je do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, który ma 7 dni na jego przekazanie. Organ wyższego stopnia rozpatruje ponaglenie w ciągu 7 dni. Ponaglenie wniesione przed upływem terminu załatwienia sprawy organ pozostawia bez rozpoznania.
Objaśnienie przygotował zespół HWW na podstawie brzmienia przepisu. Opisuje regułę ogólną i nie zastępuje porady w konkretnej sprawie.
Obszar praktyki kancelarii
Orzeczenia powołujące ten przepis
W bazie HWW mamy 722 orzeczeń, które powołują art. 36. Poniżej 15 wybranych, ułożonych od sądów wyższej instancji.
-
Skarżący domagali się zobowiązania wojewody do wydania decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu. Sąd uwzględnił skargę na bezczynność organu, zobowiązując go do wystąpienia z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez Prezesa Rady Ministrów. Orzeczenie oparto na art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazując, że brak zawiadomienia strony o przyczynach zwłoki oraz niepodjęcie działań mających na celu usunięcie przeszkody do wydania decyzji, w tym zgłoszenie sporu o właściwość, stanowi bezczynność administracyjną.
-
Skarżący domagał się usunięcia bezczynności Ministra w sprawie odmowy rekompensaty, kwestionując wyznaczony przez organ termin załatwienia odwołania. Sąd uznał skargę za zasadną, zobowiązując Ministra do rozpoznania sprawy w ciągu miesiąca, co wynikało z naruszenia art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten wymagał bowiem wskazania nowego terminu przez właściwy organ w sposób zgodny z art. 57 Kpa, czyli w dniach, tygodniach lub miesiącach, a nie w kwartałach, oraz z poszanowaniem zasady szybkości postępowania.
-
Wnioskodawca domagał się ustalenia, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości. Sąd uznał, że dopuszczalna jest skarga na bezczynność samorządowego kolegium odwoławczego, wskazując na obowiązek podjęcia czynności określonych w art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego jako warunek uniknięcia stanu bezczynności.
-
Powód domagał się stwierdzenia bezczynności Ministra w zakresie rozpoznania odwołania od decyzji dotyczącej ustalenia odszkodowania za nieruchomość. Sąd oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając rażące naruszenie prawa przez organ, który nie dotrzymał miesięcznego terminu załatwienia sprawy i nie zawiadomił strony o przyczynach zwłoki zgodnie z art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego.
-
Skarżący żądał stwierdzenia bezczynności organu administracji w sprawie o pozwolenie na użytkowanie budynku. Sąd oddalił skargę kasacyjną, utrzymując w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, który stwierdził jedynie przewlekłość postępowania. Organ administracji nie zastosował art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego, co stanowiło podstawę do oceny, czy doszło do przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, jednak sąd uznał, że w tym zakresie nie doszło do takiego naruszenia.
-
Powód zaskarżył uchwałę rady powiatu o likwidacji publicznego zakładu opieki zdrowotnej, argumentując, że organ przedłużył termin rozstrzygnięcia wezwania do usunięcia naruszenia prawa na podstawie art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając ważność odrzucenia skargi z powodu jej złożenia po upływie ustawowego terminu, niezależnie od faktu przedłużenia procedowania przez organ.
- II OSK 1431/12 Naczelny Sąd Administracyjny 11 września 2012
-
Skarżący wnieśli skargę na uchwałę rady gminy dotyczącą lokali użytkowych, jednak sąd odrzucił ją jako niedopuszczalną lub spóźnioną. Część wnioskodawców nie wezwała organu do usunięcia naruszenia, a pozostali przekroczyli ustawowy termin na zaskarżenie uchwały.
-
Powód wniósł skargę na bezczynność organu nadzoru budowlanego, który nie wydał decyzji w sprawie remontu budynku. Sąd uznał, że organ naruszył art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie zawiadamiając stron o przyczynach zwłoki i nie wyznaczając nowego terminu załatwienia sprawy, co stanowiło rażące naruszenie prawa.
-
Skarżący domagał się stwierdzenia bezczynności Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w rozpatrywaniu skargi na przetwarzanie danych osobowych. Sąd uznał, że organ naruszył art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie informując strony o postępach w sprawie, co wraz z przekroczeniem ustawowych terminów stanowiło rażące naruszenie prawa.
- II OSK 1007/22 Naczelny Sąd Administracyjny 23 lutego 2023
Skarżąca domagała się stwierdzenia bezczynności organu w sprawie wydania karty pobytu oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Sąd uznał, że organ naruszył art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie informując strony o przyczynach opóźnień i nie wyznaczając nowego terminu załatwienia sprawy, co stanowiło rażące naruszenie prawa. Ostatecznie oddalono skargę kasacyjną, potwierdzając stwierdzenie bezczynności oraz zasądzając zwrot kosztów sądowych.
-
Skarżący domagał się uznania za bezczynne i przewlekłe prowadzenie postępowania odwoławczego przez organ samorządowy w sprawie uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Sąd oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że organ wykonał obowiązek wydania decyzji w terminie wyznaczonym na podstawie art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego, co wykluczało stwierdzenie bezczynności.
- II GSK 2903/17 Naczelny Sąd Administracyjny 29 września 2017
Skarżący domagał się od organu rentowego wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji restrukturyzacyjnych, powołując się na naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 36. Sądy odrzuciły skargę na bezczynność, wskazując, że ustawa o restrukturyzacji nie przyznaje sądowi administracyjnemu właściwości do kontroli takich decyzji, co wyklucza zastosowanie ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym zakresie.
Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Streszczenia przygotowaliśmy na podstawie treści orzeczeń. Celowo nie zawierają danych osobowych, kwot ani dat, dlatego przed powołaniem orzeczenia w piśmie warto przeczytać jego pełną treść u źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga każdą sprawę na jego tle.
Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym należy sprawdzić, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.