Przejdź do treści
HWW Hewelt Wojnowski Lindner i Wspólnicy

Art. 65 Kodeksu cywilnego

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Brzmienie przepisu

Art. 65.

§ 1. Oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje.

§ 2. W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu.

Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795.

Brzmienie obowiązuje od 17 czerwca 2026.

W bazie mamy 11 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 23 stycznia 2014.

Co wynika z przepisu

Oświadczenie woli tłumaczy się tak, jak wymagają tego okoliczności jego złożenia, zasady współżycia społecznego i ustalone zwyczaje. Sam tekst oświadczenia nie jest jedynym kryterium.

W umowach bada się przede wszystkim zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie dosłowne brzmienie. Gdy strony rozumiały postanowienie inaczej, niż wynika z jego literalnego tekstu, przepis każe sięgnąć do tego, co wspólnie zamierzały.

Czy przy sporze o umowę liczy się jej dosłowne brzmienie?

Dosłowne brzmienie nie rozstrzyga samo. Przepis każe raczej badać zgodny zamiar stron i cel umowy niż opierać się na literalnym tekście.

Co poza tekstem wpływa na wykładnię oświadczenia woli?

Okoliczności, w których oświadczenie złożono, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje.

Szerzej o tym przepisie: Sposób wykładni oświadczeń woli, w tym w świetle czynności konkludentnych .

Objaśnienie przygotował zespół HWW na podstawie brzmienia przepisu. Opisuje regułę ogólną i nie zastępuje porady w konkretnej sprawie.

Orzeczenia powołujące ten przepis

W bazie HWW mamy 478 orzeczeń, które powołują art. 65. Poniżej 15 najnowszych.

  • III Ca 591/22 z omówieniem Sąd Okręgowy w Łodzi 29 marca 2024

    Fundacja żądała od spółki zapłaty kary umownej za niewykonanie umowy pralniczej, powołując się na jej odstąpienie od umowy z powodu zajęcia majątku w postępowaniu karnym. Sąd oddalił powództwo, uznając, że decyzja prokuratury stanowi siłę wyższą zwalniającą wykonawcę z odpowiedzialności, a wykładnia klauzuli odstąpienia na podstawie art. 65 kodeksu cywilnego nie mogła być dokonana na niekorzyść strony, która nie dopuściła do nadużycia prawa podmiotowego.

  • I C 987/21 Sąd Okręgowy w Olsztynie 13 grudnia 2023

    Powódka domagała się od pozwanego, zarządcy masy sanacyjnej, złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu własności nieruchomości na podstawie umowy przedwstępnej. Sąd oddalił żądanie, uznając, że realizacja tego obowiązku z art. 65 kodeksu cywilnego jest niemożliwa w toku postępowania restrukturyzacyjnego. Przeszkodę stanowiło prawomocne postanowienie sądu restrukturyzacyjnego oddalające wniosek o zgodę na przeniesienie własności, co uniemożliwia wykonanie zobowiązania w ramach sanacji.

  • I AGa 61/23 Sąd Apelacyjny w Lublinie 29 września 2023

    Powód dochodził od spółki odszkodowania, co wywołało spór o wykładnię umowy. Sąd Apelacyjny zmniejszył przyznane zadośćuczynienie, stosując art. 65 Kodeksu cywilnego do zinterpretowania postanowień umowy w oparciu o kombinowaną metodę wykładni, łączącą wolę strony z obiektywnym zaufaniem do jej oświadczenia.

  • V GC 568/22 Sąd Rejonowy w Koninie 15 września 2023

    Powódka domagała się od pozwanych zapłaty kary umownej z tytułu niewykonania umowy sprzedaży energii elektrycznej. Sąd oddalił powództwo w całości, uznając roszczenie za bezzasadne. Jednocześnie zasądził na rzecz każdego z pozwanych zwrot połowy kosztów procesu poniesionych w sprawie.

  • II Ca 2262/22 z omówieniem Sąd Okręgowy w Poznaniu 05 maja 2023

    Powódka domagała się zapłaty prowizji z tytułu umów pożyczek, argumentując, że należność wynikała z samego faktu ich zawarcia, a nie z faktycznej wypłaty środków. Sąd oddalił apelację, potwierdzając wyrok oddalający powództwo, w którym uznano, że prawo do wynagrodzenia było uzależnione od wydania przedmiotu umowy. Art. 65 Kodeksu cywilnego został zastosowany do oceny, czy wykładnia treści umowy prowadząca do uznania, że prowizja przysługuje tylko przy przeniesieniu własności pieniędzy, nie narusza zasad współżycia społecznego ani nie stanowi nadużycia prawa.

  • VII P 352/22 Sąd Rejonowy w Bydgoszczy 26 kwietnia 2023

    Powódka żądała odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę, podczas gdy pozwany powoływał się na oświadczenie o porzuceniu pracy. Sąd uznał, że zachowanie pracownika stanowiło jednostronną czynność prawną, której treść należy ustalić zgodnie z art. 65 § 1 k.c., czyli zgodnie z oczekiwaniami starannego odbiorcy w danych okolicznościach. W konsekwencji sąd zasądził od pozwanego odszkodowanie na rzecz powódki.

  • II GSK 1212/22 Naczelny Sąd Administracyjny 11 stycznia 2023
  • I C 2013/21 Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie 05 grudnia 2022

    Sąd oddalił powództwo spółki przeciwko bankowi o zapłatę z tytułu wierzytelności nabytej na podstawie cesji, uznając, że przedmiotem umowy nie było roszczenie wynikające ze skorzystania z sankcji kredytu darmowego. Przy wykładni oświadczenia woli strony zastosowano art. 65 § 2 k.c., wskazując na zgodny zamiar stron, oraz art. 65 § 1 k.c., odnosząc się do zasad współżycia społecznego i braku wiedzy cedenta co do istnienia dochodzonego roszczenia w momencie zawierania umowy.

  • VIII Ca 522/22 Sąd Okręgowy w Toruniu 11 października 2022

    Powód dochodził zwrotu kosztów naprawy pojazdu, powołując się na nabyte wierzytelności z tytułu cesji. Sąd uznał, że przedmiotem przelewu były wyłącznie poniesione wydatki, a nie hipotetyczne koszty przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody, których powód nie udowodnił. Apelacja została oddalona, a od powoda zasądzono zwrot kosztów procesu na rzecz pozwanego.

  • I C 1608/18 Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku 06 września 2022

    Bank żądał od pozwanego zapłaty niespłaconej pożyczki, której umowę zawarła jego córka jako pełnomocnik. Sąd oddalił powództwo, stwierdzając, że pozwany nie potwierdził umowy, a środki zatrzymała pełnomocniczka. Przepis o wykładni oświadczenia woli zastosowano do ustalenia rzeczywistej woli stron, co wykluczało powstanie skutków prawnych dla pozwanego.

  • V AGa 237/21 Sąd Apelacyjny w Katowicach 29 lipca 2022

    Powódka domagała się zapłaty za bezumowne korzystanie z sieci wodno-kanalizacyjnej, co pozwana kwestionowała, powołując się na umowę ramową. Sąd oddalił apelację i utrzymał wyrok zasądzający należności, uznając, że pozwana nie miała prawa do nieodpłatnego korzystania z infrastruktury. Przy ocenie treści umowy sąd zastosował art. 65 k.c., wskazując na dominującą w orzecznictwie kombinowaną metodę wykładni. Zgodnie z tym przepisem, przy interpretacji oświadczeń woli pierwszeństwo nadaje się zgodnemu zamiarowi stron, a nie wyłącznie dosłownemu brzmieniu umowy, co wymaga badania okoliczności z chwili jej zawierania.

  • I C 591/22 Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie 22 lipca 2022

    Powód dochodził zapłaty należności z tytułu umowy pożyczki zawartej w formie elektronicznej, powołując się na logowanie pozwanej do aplikacji. Sąd oddalił powództwo, stwierdzając, że powód nie udowodnił, iż pozwana faktycznie zawarła przedmiotową umowę. Jednocześnie obciążono powoda kosztami procesu, w tym zwrotem kosztów zastępstwa procesowego na rzecz pozwanej.

  • VIII GC 160/21 Sąd Okręgowy w Szczecinie 08 lipca 2022

    Powódka dochodziła zapłaty z tytułu prawa do plonów z gruntów rolnych, co pozwany kwestionował, powołując się na nieważność porozumienia z powodu braku formy aktu notarialnego. Sąd uznał, że strony miały zgodny zamiar wywołania określonych skutków prawnych, co zgodnie z art. 65 § 2 k.c. wyklucza konieczność stosowania wykładni obiektywnej, gdy oświadczenia woli są rozumiane przez nie jednakowo. W konsekwencji sąd zasądził od pozwanego należną kwotę wraz z odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych.

  • II Ca 1436/21 Sąd Okręgowy w Poznaniu 07 czerwca 2022

    Powód żądał zapłaty z tytułu służebności przesyłu, powołując się na naruszenie ustalonego zwyczaju składania deklaracji podatkowych. Sąd uznał, że art. 65 kodeksu cywilnego nie pozwala na wykładnię umów służebności w świetle wcześniejszych, odrębnych porozumień, skoro ich treść nie była z nimi powiązana. W konsekwencji zasądził należne wynagrodzenie, oddalając zarzuty dotyczące błędnej interpretacji woli stron.

  • III Ca 506/21 Sąd Okręgowy w Gliwicach 07 czerwca 2022

Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Streszczenia przygotowaliśmy automatycznie na podstawie treści orzeczeń i celowo nie zawierają one danych osobowych, kwot ani dat; przed powołaniem orzeczenia w piśmie przeczytaj jego pełną treść u źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga Twoją sprawę.

Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym sprawdź, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.

Napisz po poradę Umów konsultację