Art. 484 Kodeksu cywilnego
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Brzmienie przepisu
Art. 484.
§ 1. W razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej na ten wypadek wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody. Żądanie odszkodowania przenoszącego wysokość zastrzeżonej kary nie jest dopuszczalne, chyba że strony inaczej postanowiły.
§ 2. Jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane, dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej; to samo dotyczy wypadku, gdy kara umowna jest rażąco wygórowana.
Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795.
Brzmienie obowiązuje od 17 czerwca 2026.
W bazie mamy 11 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 23 stycznia 2014.
Orzeczenia powołujące ten przepis
W bazie HWW mamy 455 orzeczeń, które powołują art. 484. Poniżej 15 najnowszych.
-
Powodowie domagali się od dewelopera zapłaty kary umownej za opóźnienie w przeniesieniu prawa własności lokalu oraz odszkodowania za montaż alarmu. Sąd oddalił powództwo w całości, stwierdzając, że pozwany nie ponosi winy za opóźnienie, co zwalnia go z obowiązku zapłaty. Sąd wskazał, że art. 484 k.c. nie modyfikuje zasady winy, wobec czego dłużnik może bronić się zarzutem braku odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania.
-
Spółka akcyjna żądała od wykonawcy zapłaty kary umownej za odstąpienie od umowy o dzieło z powodu wadliwego projektu. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, oddalając powództwo w zakresie kary, ponieważ pozwany wykonał zobowiązanie w znacznej części, co stanowiło podstawę do zastosowania art. 484 § 2 k.c. i uznania żądania za bezzasadne.
-
Powód żądał zapłaty od gminy należności z tytułu umowy, powołując się na zwłokę w realizacji przedsięwzięcia. Sąd Apelacyjny oddalił powództwo, stwierdzając, że to gmina nie udowodniła poniesienia szkody, a kara umowna naliczona na podstawie art. 484 § 2 k.c. nie była rażąco wygórowana, co wykluczało jej zmniejszenie.
-
Powodowie domagali się zapłaty kary umownej od wykonawcy za opóźnienie w modernizacji elewacji domu. Sąd oddalił apelację, utrzymując w mocy wyrok pierwszej instancji, który obniżył wysokość kary o połowę. Orzeczenie oparto na art. 484 § 2 k.c., uznając, że znaczne wykonanie zobowiązania oraz rażące wygórowanie kary uzasadniały jej miarkowanie do poziomu zapewniającego funkcję presji i kompensacyjną.
-
Powód dochodził zwrotu części wynagrodzenia potrąconej przez pozwanego w formie kary umownej z tytułu opóźnienia w realizacji umowy budowlanej. Sąd zasądził od pozwanego zapłatę określonej kwoty, uznając, że skoro zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane, przysługuje mu prawo do miarkowania kary na podstawie art. 484 § 2 Kodeksu cywilnego. Przepis ten zastosowano jako podstawę prawną do zmniejszenia wysokości kary umownej o połowę, ze względu na rażące jej wygórowanie wobec rzeczywistej szkody wierzyciela.
- VI C 1249/22 Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie 10 marca 2023
Powód dochodził zapłaty kary umownej nałożonej przez pozwany NFZ za formalne błędy w rozliczeniach, które nie spowodowały nienależnej refundacji. Sąd uznał, że choć art. 484 § 1 k.c. dopuszcza zastrzeżenie kary umownej nawet przy braku szkody, to przepisy regulujące refundację wymagają rzeczywistego skutku naruszenia. Wobec braku takich skutków potrącenie przez pozwanego było nieskuteczne, wobec czego sąd zasądził na rzecz powoda główną należność wraz z odsetkami.
- V GC 1213/22 Sąd Rejonowy w Toruniu 08 marca 2023
Powód dochodził od pozwanego zapłaty kary umownej za opóźnienie w dostawie sprzętu komputerowego, powołując się na art. 484 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że kara należy się bez względu na wysokość poniesionej szkody. Sąd oddalił powództwo w zakresie, w którym nie uprawomocnił się nakaz zapłaty, uznając, że pozwany nie wykazał istnienia okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność za opóźnienie, a twierdzenia o braku szkody były bezskuteczne w świetle przytoczonego przepisu.
-
Powód żądał od pozwanego zapłaty kar umownych za nienależyte wykonanie umowy na utrzymanie dróg. Sąd utrzymał w mocy wyrok zaoczny w części dotyczącej kary umownej, a w pozostałym zakresie oddalił powództwo. Przepis art. 484 kodeksu cywilnego zastosowano jako podstawę do miarkowania kary umownej, co pozwoliło na zmniejszenie należności w sytuacji, gdy kara była rażąco wygórowana wobec rzeczywistej szkody lub stopnia wykonania zobowiązania.
- XI GC 575/21 Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie 16 grudnia 2022
Powódka żądała zapłaty kary umownej z tytułu wad nawierzchni, co sąd oddalił w całości. Sąd uznał, że art. 484 k.c. nie znalazł zastosowania, gdyż pozwana została zwolniona z odpowiedzialności z powodu wad powstałych z winy powoda oraz braku gwarancji.
- XI GC 397/21 Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie 02 grudnia 2022
Powódka żądała zapłaty kary umownej od pozwanego za niewykonanie umowy o roboty budowlane. Sąd oddalił wniosek o miarkowanie kary, stwierdzając, że wykonanie połowy robót nie stanowi „znacznej części” w rozumieniu art. 484 § 2 k.c. Sąd uznał, że norma ta ma charakter wyjątkowy i powinna być stosowana ściśle, a wartość prac niewykonanych była wyższa niż wykonanych. Podkreślono, że kara umowna przysługuje niezależnie od wysokości poniesionej szkody, co wskazuje na jej represyjny charakter.
-
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością żądała zapłaty należności z tytułu dostaw towarów, powołując się na rażące wygórowanie kary umownej potrąconej przez kontrahenta. Sąd Apelacyjny uznał, że art. 484 Kodeksu cywilnego nie wymagał miarkowania kary, gdyż powód nie wykonał istotnej części umowy, a uzgodniona kwota nie pozostawała w rażącej dysproporcji do ochrony interesów dłużnika. Wskazano, że przepisy o miarkowaniu kary umownej stosuje się wyłącznie w przypadku znacznej częściowej realizacji zobowiązania lub rażącego wygórowania, co w niniejszym stanie faktycznym nie miało miejsca.
- VIII C 621/20 Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi 17 listopada 2022
Powód żądał uznania kar umownych za nienależnie naliczone, powołując się na art. 484 § 1 k.c. Sąd uznał, że pozwany miał prawo do nałożenia kar, jednak zastosował art. 484 § 2 k.c., aby zmniejszyć ich wysokość ze względu na rażące wygórowanie i brak proporcji do szkody. W konsekwencji zasądzono zwrot jedynie części kwoty, uwzględniając zasadę przeciwdziałania nieuzasadnionemu wzbogaceniu wierzyciela.
- VI C 98/22 Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie 27 października 2022
Powódka domagała się od dewelopera zapłaty kary umownej za opóźnienie w przeniesieniu własności lokalu, powołując się na nieważność ograniczeń w umowie. Sąd uwzględnił roszczenie częściowo, stosując art. 484 k.c. do ustalenia wysokości należnej kary, przy czym uznał, że przepis ten nie zwalnia dłużnika z odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania wynikające z okoliczności, za które nie ponosi on odpowiedzialności.
-
Powódka dochodziła zapłaty kary umownej od pozwanego za nieuzasadnione odstąpienie od umowy o świadczenie usług prawnych przed upływem jej terminu. Sąd uznał, że zgodnie z art. 484 § 1 k.c. kara należy się bez względu na wysokość poniesionej szkody, jednak zastosował miarkowanie na podstawie art. 484 § 2 k.c., biorąc pod uwagę znaczną część wykonania umowy oraz rażącą wygórowaność żądanej kwoty.
Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Streszczenia przygotowaliśmy automatycznie na podstawie treści orzeczeń i celowo nie zawierają one danych osobowych, kwot ani dat; przed powołaniem orzeczenia w piśmie przeczytaj jego pełną treść u źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga Twoją sprawę.
Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym sprawdź, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.