Art. 481 Kodeksu cywilnego
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Brzmienie przepisu
Art. 481.
§ 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
§ 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. § 2[1]. Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie). § 2[2]. Jeżeli wysokość odsetek za opóźnienie przekracza wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie, należą się odsetki maksymalne za opóźnienie. § 2[3]. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych za opóźnienie, także w przypadku dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy. § 2[4]. Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie.
§ 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.
Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795.
W bazie mamy 11 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 23 stycznia 2014.
Co wynika z przepisu
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia. Odsetki należą się, chociażby wierzyciel nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktu procentowego. Gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.
Odsetki za opóźnienie nie mogą w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie. Jeżeli wysokość odsetek za opóźnienie przekracza wysokość odsetek maksymalnych, należą się odsetki maksymalne. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych za opóźnienie, także przy wyborze prawa obcego.
W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może ponadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.
Czy odsetki za opóźnienie należą się, gdy wierzyciel nie poniósł szkody?
Tak. Przepis przyznaje je chociażby wierzyciel nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie odpowiada.
Ile wynoszą odsetki ustawowe za opóźnienie?
Tyle, ile suma stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktu procentowego. Ich wysokość ogłasza w obwieszczeniu Minister Sprawiedliwości w Monitorze Polskim.
Objaśnienie przygotował zespół HWW na podstawie brzmienia przepisu. Opisuje regułę ogólną i nie zastępuje porady w konkretnej sprawie.
Orzeczenia powołujące ten przepis
W bazie HWW mamy 893 orzeczeń, które powołują art. 481. Poniżej 15 najnowszych.
-
Powódka żądała zadośćuczynienia i odszkodowania od pozwanych za szkodę osobistą. Sąd Apelacyjny częściowo uwzględnił żądania, zasądzając należne kwoty wraz z odsetkami za opóźnienie. Przepis art. 481 kodeksu cywilnego został zastosowany do uzasadnienia obiektywnego charakteru roszczenia o odsetki, które powstaje niezależnie od winy dłużnika, w przeciwieństwie do zadośćuczynienia podlegającego ocenie sądu.
-
Powódka dochodziła zadośćuczynienia za uszczerbek na zdrowiu, a sąd pierwszej instancji błędnie wyznaczył datę rozpoczęcia biegu odsetek ustawowych od kwoty z tytułu zadośćuczynienia, wykraczając poza zakres żądania procesowego. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, ustalając początek biegu odsetek na dzień, który faktycznie wskazała powódka, co stanowiło korektę naruszenia zasady dyspozycyjności i zakazu orzekania ultra petita. Przepis art. 481 kodeksu cywilnego został zastosowany do określenia momentu, od którego pozwany powinien naliczać ustawowe odsetki za opóźnienie w spłacie zasądzonego zadośćuczynienia.
- I ACa 924/21 Sąd Apelacyjny w Białymstoku 18 listopada 2022
Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Streszczenia przygotowaliśmy automatycznie na podstawie treści orzeczeń i celowo nie zawierają one danych osobowych, kwot ani dat; przed powołaniem orzeczenia w piśmie warto przeczytać jego pełną treść u źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga każdą sprawę na jego tle.
Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym należy sprawdzić, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.