Art. 417 Kodeksu cywilnego
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Brzmienie przepisu
Art. 417.
§ 1. Za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa.
§ 2. Jeżeli wykonywanie zadań z zakresu władzy publicznej zlecono, na podstawie porozumienia, jednostce samorządu terytorialnego albo innej osobie prawnej, solidarną odpowiedzialność za wyrządzoną szkodę ponosi ich wykonawca oraz zlecająca je jednostka samorządu terytorialnego albo Skarb Państwa.
Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795.
Brzmienie obowiązuje od 17 czerwca 2026.
W bazie mamy 11 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 23 stycznia 2014.
Orzeczenia powołujące ten przepis
W bazie HWW mamy 1094 orzeczeń, które powołują art. 417. Poniżej 15 najnowszych.
-
Powód dochodził zadośćuczynienia za wykonanie kary pozbawienia wolności, do którego doszło wskutek błędu sądów. Sąd uznał, że Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 417 Kodeksu cywilnego za bezprawne zaniechanie przekazania informacji o wyroku łącznym oraz za wprowadzenie do wykonania kary warunkowo zawieszonej. Apelacja pozwanego została oddalona, a zasądzone zadośćuczynienie utrzymano w mocy.
- I C 26/23 Sąd Okręgowy w Sieradzu 17 października 2023
Powódka domagała się od Skarbu Państwa odszkodowania za szkodę majątkową wynikającą z wydania prawomocnego orzeczenia, które uważała za niezgodne z prawem. Sąd oddalił powództwo, wskazując, że odpowiedzialność Skarbu Państwa z art. 417 k.c. za szkodę wyrządzoną przez orzeczenie wymaga uprzedniego stwierdzenia jego niezgodności z prawem, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło.
- I ACa 839/22 Sąd Apelacyjny w Poznaniu 18 września 2023
-
Powódka domagała się odszkodowania od Skarbu Państwa za szkodę majątkową i niemajątkową wynikającą z prowadzonego przeciwko niej, a następnie umorzonego postępowania karnego. Sąd oddalił powództwo w całości, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki odpowiedzialności z art. 417 Kodeksu cywilnego, zwłaszcza brak było dowodu na bezprawne działanie organów władzy publicznej oraz adekwatny związek przyczynowy między nim a poniesioną krzywdą.
-
Powód dochodził zwrotu nakładów na mieszkanie pozwanej, poniesionych w trakcie nieformalnego związku. Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda część żądanej kwoty wraz z odsetkami ustawowymi, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Koszty procesu podzielono proporcjonalnie do wygranej części sporu.
-
Powód dochodził od Skarbu Państwa zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z prowadzonego postępowania przygotowawczego. Sąd oddalił powództwo w zakresie opartym na bezprawności działań organów, jednak zasądził świadczenie na podstawie art. 417 § 2 k.c., uznając, że zgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej spowodowało szkodę, a względy słuszności wymagały jej naprawienia.
- I C 1365/21 Sąd Rejonowy w Grudziądzu 11 kwietnia 2023
Powód odbywający karę w zakładzie karnym żądał zadośćuczynienia za rzekome naruszenie dóbr osobistych przez umieszczenie go w celi dla palących. Sąd oddalił powództwo, stwierdzając, że powód nie udowodnił bezprawności działania zakładu, co jest warunkiem odpowiedzialności Skarbu Państwa z art. 417 § 1 k.c.
-
Powód żądał odszkodowania za rzekome niehumanitarne traktowanie w zakładzie karnym, powołując się na art. 417 k.c. Sąd oddalił powództwo, stwierdzając, że działania funkcjonariuszy były zgodne z prawem i nie stanowiły bezprawnego naruszenia dóbr osobistych. Odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej nie wystąpiła, gdyż brak było przesłanki bezprawności działania organu.
-
Powódka domagała się zadośćuczynienia od jednostki samorządu terytorialnego na podstawie art. 417 kodeksu cywilnego, twierdząc, że zaniechanie w wykonywaniu władzy publicznej w zakresie opieki nad jej ubezwłasnowolnionymi braćmi wyrządziło jej krzywdę. Sąd oddalił powództwo, stwierdzając, że powódka nie udowodniła bezprawnego działania ani zaniechania ze strony pozwanego oraz nie wykazała adekwatnego związku przyczynowego między rzekomymi zaniedbaniami a poniesioną szkodą niemajątkową.
- II SA/Wa 836/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie 26 stycznia 2023
- VI C 802/21 Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie 25 stycznia 2023
Powodowie domagali się odszkodowania od spółki oraz Skarbu Państwa za szkody wynikłe z inwestycji w obligacje i ewentualnych zaniedbań w zakresie nadzoru. Sąd oddalił powództwo, wskazując, że odpowiedzialność za niezgodne z prawem działanie władzy publicznej na podstawie art. 417 k.c. spoczywa na Skarbie Państwa, a nie na reprezentującej go jednostce organizacyjnej, co wykluczało bezpośrednie powoływanie się na tę podstawę wobec organu nadzorczego.
- VI C 920/21 Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie 13 stycznia 2023
Powód dochodził odszkodowania od Skarbu Państwa za szkodę poniesioną w wyniku nadzoru KNF nad spółką, powołując się na art. 417 k.c. Sąd oddalił powództwo, stwierdzając brak dowodów na bezprawne działanie organów państwa oraz brak związku przyczynowego między zaniechaniami a stratą. Przepis ten został zastosowany do oceny materialnoprawnej odpowiedzialności Skarbu Państwa za niewłaściwe wykonywanie władzy publicznej.
-
Powodowie żądali zadośćuczynienia za usunięcie drzew na ich nieruchomości, co Sąd Okręgowy oddalił, uznając, że działania Gminy nie miały charakteru władczego. Sąd wskazał, że czynności o charakterze gospodarczym nie podlegają art. 417 § 1 k.c., który dotyczy wyłącznie wykonywania władzy publicznej, wykluczając tym samym odpowiedzialność władzy publicznej w tym zakresie.
Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Streszczenia przygotowaliśmy automatycznie na podstawie treści orzeczeń i celowo nie zawierają one danych osobowych, kwot ani dat; przed powołaniem orzeczenia w piśmie przeczytaj jego pełną treść u źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga Twoją sprawę.
Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym sprawdź, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.