Art. 385 Kodeksu cywilnego
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Brzmienie przepisu
Art. 385.
§ 1. W razie sprzeczności treści umowy z wzorcem umowy strony są związane umową.
§ 2. Wzorzec umowy powinien być sformułowany jednoznacznie i w sposób zrozumiały. Postanowienia niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść konsumenta. Zasady wyrażonej w zdaniu poprzedzającym nie stosuje się w postępowaniu w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.
Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795.
W bazie mamy 11 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 23 stycznia 2014.
Co wynika z przepisu
W razie sprzeczności treści umowy z wzorcem umowy strony są związane umową (§ 1).
Wzorzec umowy powinien być sformułowany jednoznacznie i w sposób zrozumiały (§ 2).
Postanowienia niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść konsumenta. Tej zasady nie stosuje się w postępowaniu w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone (§ 2).
Co jest wiążące, gdy umowa jest sprzeczna z regulaminem lub ogólnymi warunkami?
Według art. 385 § 1 KC w razie sprzeczności treści umowy z wzorcem umowy strony są związane umową.
Jak tłumaczy się niejasne postanowienia wzorca umowy?
Według art. 385 § 2 KC postanowienia niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść konsumenta, z wyjątkiem postępowania w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.
Objaśnienie przygotował zespół HWW na podstawie brzmienia przepisu. Opisuje regułę ogólną i nie zastępuje porady w konkretnej sprawie.
Orzeczenia powołujące ten przepis
W bazie HWW mamy 838 orzeczeń, które powołują art. 385. Poniżej 15 najnowszych.
-
Powódka dochodziła od ubezpieczyciela zasądzenia dalszej renty z tytułu uszkodzenia ciała oraz zwrotu kosztów procesu. Sąd Apelacyjny częściowo uwzględnił apelację powódki, zmieniając wyrok pierwszej instancji i zasądzając od pozwanego należne świadczenie oraz odsetki ustawowe. Przepisu art. 385 Kodeksu cywilnego sąd nie zastosował, gdyż sprawa dotyczyła roszczeń z ubezpieczenia, a nie umowy zobowiązującej do zachowania tajemnicy zawodowej.
-
Powód żądał ustalenia nieważności umowy darowizny lokalu, co sąd uznał za zasadne, oddalając apelację pozwanej. Sąd zmienił wyrok w zakresie kosztów procesu, zasądzając od pozwanej na rzecz powoda zwrot nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, a nie na rzecz Skarbu Państwa. Rozstrzygnięcie to oparto na zasadzie, że koszty procesu ponosi strona przegrywająca, co stanowiło podstawę do zmiany rozliczenia tych wydatków zgodnie z art. 385 kodeksu postępowania cywilnego.
-
Powód żądał zwrotu darowanej córce nieruchomości z powodu rzekomej rażącej niewdzięczności, co sąd oddalił, uznając, że córka nie zaniedbywała opieki, a próba zorganizowania instytucjonalnej pomocy nie stanowi niewdzięczności. Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako bezzasadną, stosując art. 385 k.p.c. do oceny dowodów i stwierdzenia, że powód pozostaje w błędnym przekonaniu co do postawy pozwanej.
-
Powódka dochodziła odszkodowania i zadośćuczynienia od ubezpieczyciela w związku ze śmiercią męża i poronieniem. Sąd oddalił apelacje obu stron, utrzymując w mocy wyrok, który zasądził część roszczeń i oddalił pozostałą część. Orzeczenie wydano na podstawie art. 385 kodeksu postępowania cywilnego, co pozwoliło na zachowanie rozstrzygnięcia pierwszej instancji przy braku podstaw do zmiany stanu faktycznego lub prawnego.
-
Powodowie domagali się stwierdzenia nieważności umowy kredytu hipotecznego i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń od banku. Sąd uznał umowę za nieważną i zasądził od banku zwrot nadpłat wraz z odsetkami, z jednoczesnym obowiązkiem zwrotu otrzymanych środków przez powodów. Przepis art. 385 Kodeksu cywilnego zastosowano do oceny dopuszczalności zatrzymania wierzytelności przez powodów, stwierdzając, że nie można nim objąć kwot przekraczających wysokość podstawowego roszczenia.
- I ACa 433/23 Sąd Apelacyjny w Lublinie 07 listopada 2023
Powódka żądała zwrotu świadczeń uiszczonych na podstawie nieważnej umowy kredytowej, co pozwany bank zaskarżył apelacją. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, potwierdzając nieważność umowy ze względu na abuzywne klauzule waloryzacyjne, które rażąco naruszały interesy konsumenta. Przepis art. 385 Kodeksu cywilnego został zastosowany do oceny, czy nieuzgodnione indywidualnie postanowienia kształtują prawa stron sprzecznie z dobrymi obyczajami, co w tym przypadku nastąpiło.
-
Powód dochodził roszczeń z tytułu umowy kredytu, kwestionując ważność postanowień dotyczących przeliczania waluty. Sąd uznał, że klauzule spreadowe nie określają istotnych warunków świadczeń, co pozwalało na ocenę ich zgodności z art. 385 § 1 Kodeksu cywilnego jako nieuczciwych warunków umownych. Orzekł o nieważności tych zapisów i zasądził od banku należne kwoty wraz z odsetkami.
-
Powodowie domagali się uznania umowy kredytowej za nieważną lub zasądzenia zwrotu nienależnie pobranych kwot z tytułu abuzywnych klauzul walutowych. Sąd oddalił apelację banku, potwierdzając, że niejednoznaczne postanowienia dotyczące przeliczania waluty naruszały interesy konsumenta i były sprzeczne z dobrymi obyczajami. Przepis art. 385 Kodeksu cywilnego zastosowano do stwierdzenia bezskuteczności tych warunków, mimo że dotyczyły one głównych świadczeń, ze względu na ich niejednoznaczną formę.
Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Streszczenia przygotowaliśmy automatycznie na podstawie treści orzeczeń i celowo nie zawierają one danych osobowych, kwot ani dat; przed powołaniem orzeczenia w piśmie warto przeczytać jego pełną treść u źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga każdą sprawę na jego tle.
Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym należy sprawdzić, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.