Art. 361 Kodeksu cywilnego
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Brzmienie przepisu
Art. 361.
§ 1. Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.
§ 2. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795.
Brzmienie obowiązuje od 17 czerwca 2026.
W bazie mamy 11 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 23 stycznia 2014.
Orzeczenia powołujące ten przepis
W bazie HWW mamy 1470 orzeczeń, które powołują art. 361. Poniżej 15 najnowszych.
-
Powódka żądała od ubezpieczyciela zadośćuczynienia oraz zwrotu kosztów dojazdów do lecznic po wypadku komunikacyjnym. Sąd oddalił roszczenie o zwrot kosztów dojazdów, uznawszy, że powódka nie wykazała ich poniesienia, co stanowiło podstawę do oddalenia tego żądania w oparciu o ogólne zasady dowodowe.
-
Powód dochodził od ubezpieczyciela odszkodowania za szkodę powstałą w wyniku zdarzenia objętego polisą odpowiedzialności cywilnej. Sąd uznał roszczenie w części, wskazując, że odpowiedzialność za szkodę obejmuje wyłącznie normalne następstwa zdarzenia, co stanowi podstawę zastosowania art. 361 § 1 k.c. do określenia zakresu naprawienia szkody majątkowej.
-
Powód dochodził odszkodowania za najem pojazdu zastępczego po kolizji, co pozwany kwestionował, powołując się na art. 361 kodeksu cywilnego i twierdząc, że okres najmu był nieuzasadniony. Sąd oddalił apelację, uznając, że odpowiedzialność ubezpieczyciela obejmuje czas naprawy, uwzględniający również opóźnienia w likwidacji szkody oraz brak środków pieniężnych u poszkodowanego, co czyniło wynajem koniecznym.
-
Powód dochodził od ubezpieczyciela zwrotu kosztów uprzątnięcia drogi po wypadku, co pozwany kwestionował, powołując się na ustawowe obowiązki zarządcy dróg. Sąd uznał, że wydatki te stanowią normalne następstwa zdarzenia szkodzącego w rozumieniu art. 361 kodeksu cywilnego, skoro nie powstałyby bez tego zdarzenia, i zasądził odszkodowanie.
- VI C 1891/23 Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie 07 grudnia 2023
Powód dochodził od ubezpieczyciela zwrotu kosztów uprzątnięcia drogi po wypadku, co pozwany kwestionował, powołując się na ustawowe obowiązki zarządcy. Sąd uznał, że wydatki te są normalnymi następstwami zdarzenia szkodzącego w rozumieniu art. 361 Kodeksu cywilnego, a fakt wykonywania zadań własnych przez powoda nie zwalnia z odpowiedzialności, choć wpływa na wysokość odszkodowania.
- XIII Ga 424/23 Sąd Okręgowy w Łodzi 01 grudnia 2023
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością domagała się zapłaty od dwóch spółek akcyjnych określonej kwoty pieniężnej. Sąd II instancji oddalił powództwo w całości, uznając je za bezzasadne. Jednocześnie obciążył powoda zwrotem kosztów postępowania, w tym opłat sądowych, wydatków na biegłych oraz wynagrodzeń pełnomocników obu pozwanych.
- I C 851/21 Sąd Rejonowy w Grudziądzu 24 listopada 2023
Powód dochodził dopłaty do odszkodowania za szkodę w pojeździe, twierdząc, że wypłacona przez ubezpieczyciela kwota jest zaniżona wobec rzeczywistych kosztów naprawy. Sąd zasądził od pozwanego pełną różnicę między wypłaconym odszkodowaniem a kosztem naprawy ustalonym przez biegłego, uznając, że pierwotna wypłata nie wyczerpała obowiązku naprawczego. W tym kontekście art. 361 Kodeksu cywilnego stanowił podstawę do przyznania pełnego zadośćuczynienia za poniesioną szkodę, obejmującą całość strat majątkowych.
- II Ca 903/23 Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim 15 listopada 2023
Powód dochodził od ubezpieczyciela zwrotu kosztów najmu samochodu zastępczego po kolizji. Sąd Okręgowy zmienił wyrok pierwszej instancji, obniżając przyznane odszkodowanie, co uzasadnił art. 361 kodeksu cywilnego nakazującym pokrywanie wyłącznie normalnych następstw zdarzenia szkodowego. Orzeczenie wskazuje, że zakres odpowiedzialności obejmuje straty niezbędne do naprawy szkody, a nie dowolnie wybrany przez poszkodowanego okres czy warunki najmu.
-
Powód dochodził od ubezpieczyciela zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego, co sąd pierwszej instancji uwzględnił. Sąd II instancji oddalił powództwo, wskazując, że zgodnie z art. 361 § 1 k.c. odpowiedzialność obejmuje jedynie normalne następstwa zdarzenia szkodowego. Wydatki wykraczające poza ekonomicznie uzasadnione stawki nie pozostają w adekwatnym związku przyczynowym z uszkodzeniem pojazdu, więc nie podlegają naprawieniu.
- II Ca 882/23 Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim 06 listopada 2023
Powód dochodził zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego po kolizji, co pozwany kwestionował, uznając wydatek za przekraczający normalne następstwa szkody. Sąd oddalił apelację, uznając, że stawka rynkowa za wynajem nie narusza art. 361 k.c., skoro ubezpieczyciel nie zaoferował tańszej alternatywy, a poszkodowany nie zaniżył szkody.
-
Spółka z o.o. domagała się od ubezpieczyciela dopłaty do odszkodowania za szkodę w pojeździe, kwestionując ustaloną kwotę kosztów naprawy. Sąd oddalił apelacje obu stron, potwierdzając, że art. 361 Kodeksu cywilnego wymaga przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody, co uzasadnia zastosowanie części oryginalnych i nieuwzględnienie dostępnych rabatów.
-
Ubezpieczyciel żądał oddalenia powództwa o zapłatę z tytułu szkody komunikacyjnej, powołując się na naruszenie art. 361 kodeksu cywilnego. Sąd oddalił apelację, uznając, że długotrwałe zaniechanie wypłaty odszkodowania pozbawiło powoda prawa do kwestionowania okoliczności naprawy pojazdu oraz zasadności kosztów najmu auta zastępczego.
Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Streszczenia przygotowaliśmy automatycznie na podstawie treści orzeczeń i celowo nie zawierają one danych osobowych, kwot ani dat; przed powołaniem orzeczenia w piśmie przeczytaj jego pełną treść u źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga Twoją sprawę.
Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym sprawdź, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.