Art. 363 Kodeksu cywilnego
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Brzmienie przepisu
Art. 363.
§ 1. Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu.
§ 2. Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili.
Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795.
W bazie mamy 11 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 23 stycznia 2014.
Co wynika z przepisu
Poszkodowany wybiera, jak ma zostać naprawiona szkoda. Może żądać przywrócenia stanu poprzedniego albo zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej.
Wybór zawęża się do pieniędzy, gdy przywrócenie stanu poprzedniego jest niemożliwe albo pociągałoby dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty. Wtedy roszczenie ogranicza się do świadczenia w pieniądzu.
Odszkodowanie pieniężne ustala się według cen z daty ustalenia odszkodowania. Inna chwila wchodzi w grę tylko wtedy, gdy wymagają tego szczególne okoliczności.
Czy poszkodowany może żądać pieniędzy zamiast naprawy?
Tak. Wybór między przywróceniem stanu poprzedniego a zapłatą sumy pieniężnej należy do poszkodowanego.
Według cen z jakiej daty liczy się odszkodowanie?
Według cen z daty ustalenia odszkodowania. Przepis dopuszcza inną chwilę wyłącznie ze względu na szczególne okoliczności.
Szerzej o tym przepisie: Naprawienie szkody polegające na zapłacie sumy pieniężnej .
Objaśnienie przygotował zespół HWW na podstawie brzmienia przepisu. Opisuje regułę ogólną i nie zastępuje porady w konkretnej sprawie.
Orzeczenia powołujące ten przepis
W bazie HWW mamy 450 orzeczeń, które powołują art. 363. Poniżej 15 najnowszych.
-
Powód domagał się odszkodowania za szkody górnicze, kwestionując wycenę budynku według cen z daty wypłaty częściowej zapłaty. Sąd Apelacyjny utrzymał wyrok pierwszej instancji, wskazując, że zgodnie z art. 363 § 2 kodeksu cywilnego wysokość odszkodowania ustala się według cen z daty wydania orzeczenia, chyba że szczególne okoliczności uzasadniają przyjęcie cen z innej chwili.
-
Powódka domagała się naprawienia szkód górniczych na nieruchomości, co wymagało ustalenia sposobu rekompensaty zgodnie z art. 363 § 1 k.c. Pozwana spółka akcyjna została zobowiązana do zapłaty odszkodowania, przy czym Sąd Apelacyjny zmienił datę naliczenia odsetek ustawowych, uznając ją za początek okresu opóźnienia.
-
Powód dochodził naprawienia szkód górniczych na nieruchomości, żądając przywrócenia stanu poprzedniego. Sąd Apelacyjny uznał, że naprawa jest niecelowa, wobec czego zastosował art. 363 k.c. w zakresie możliwości wyboru formy naprawienia szkody, zmieniając wyrok i zasądzając jednorazowe odszkodowanie pieniężne wraz z ustawowymi odsetkami od ustalonej daty.
-
Powódka żądała naprawienia szkód górniczych na nieruchomości, wskazując na możliwość wyboru formy zadośćuczynienia. Sąd Apelacyjny zasądził od spółki akcyjnej dodatkową kwotę na rzecz powódki, uznając, że zgodnie z art. 363 kodeksu cywilnego poszkodowany ma prawo wybrać między przywróceniem stanu poprzedniego a zapłatą pieniężną, chyba że restytucja naturalna jest niemożliwa lub nadmiernie uciążliwa.
-
Spółka domagała się od komornika i Skarbu Państwa odszkodowania za wadliwe prowadzenie egzekucji. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, zwiększając wysokość solidarnie zasądzonego zadośćuczynienia na rzecz powoda. Sąd uznał, że szkoda miała charakter pieniężny, więc nie wymagała stosowania mechanizmu waloryzacyjnego z art. 363 § 2 k.c. Ewentualne zastosowanie tego przepisu nie zmieniłoby wyniku, gdyż szkodę ustalono według cen z daty poprzedzającej wezwanie do zapłaty.
-
Powodowie dochodzili naprawienia szkód górniczych w nieruchomościach, żądając zapłaty odszkodowania. Sąd oddalił apelację spółki, utrzymując w mocy wyrok zasądzający na rzecz powodów określoną kwotę tytułem naprawienia szkody oraz zwrotu kosztów opinii. Zastosowano art. 363 kodeksu cywilnego do uznania, że powodowie mieli prawo wyboru skompensowania szkody przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej, przy czym wysokość odszkodowania uwzględniała wpływ zaniedbań konserwacyjnych na stan obiektów.
Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Streszczenia przygotowaliśmy automatycznie na podstawie treści orzeczeń i celowo nie zawierają one danych osobowych, kwot ani dat; przed powołaniem orzeczenia w piśmie warto przeczytać jego pełną treść u źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga każdą sprawę na jego tle.
Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym należy sprawdzić, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.