Art. 15 ustawy o podatku od towarów i usług
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Brzmienie przepisu
Art. 15. 1. Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. 1a. Podatnikiem, o którym mowa w ust. 1, jest także jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej stanowiąca przedsiębiorstwo w spadku w okresie od otwarcia spadku do dnia wygaśnięcia:
1) zarządu sukcesyjnego albo
2) uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. 1b. Podatnika, o którym mowa w ust. 1a, uznaje się za podatnika kontynuującego prowadzenie działalności gospodarczej zmarłego podatnika. 2. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. 3. Za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie uznaje się czynności:
1) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1–6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
2) (uchylony)
3) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2–9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich. 3a. Przepis ust. 3 pkt 3 stosuje się odpowiednio do usług twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzanych w formie honorariów za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw artystycznego wykonania albo ich wykonanie, w tym również wynagradzanych za pośrednictwem organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi. 3b. Za zgodą naczelnika urzędu skarbowego, właściwego dla osoby prawnej podatnikami mogą być również jednostki organizacyjne osoby prawnej, będącej organizacją pożytku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2024 r. poz. 1491, 1761 i
1940) prowadzące działalność gospodarczą, jeżeli samodzielnie sporządzają sprawozdanie finansowe. 3c. Sprzedażą dokonywaną przez podatników, o których mowa w ust. 3b, jest także odpłatne przekazywanie towarów oraz świadczenie usług pomiędzy jednostkami organizacyjnymi wchodzącymi w skład osoby prawnej. 4. W przypadku osób fizycznych prowadzących wyłącznie gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie za podatnika uważa się osobę, która złoży zgłoszenie rejestracyjne, o którym mowa w art. 96 ust. 1. 5. Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do osób fizycznych prowadzących wyłącznie działalność rolniczą w innych niż wymienione w ust. 4 przypadkach. 6. Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. 7. (uchylony) 8. (uchylony) 8a. (uchylony) 8b. (uchylony) 9. (uchylony) 10. (uchylony)
Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 775.
Brzmienie obowiązuje od 16 czerwca 2025.
W bazie mamy 10 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 26 sierpnia 2011.
Po dacie stanu prawnego tego tekstu jednolitego (16 maja 2025) ustawa była nowelizowana 6 razy. Nie każda nowelizacja dotyczy tego artykułu, ale nie możemy tego przesądzić automatycznie, więc mówimy o tym wprost.
Orzeczenia powołujące ten przepis
W bazie HWW mamy 489 orzeczeń, które powołują art. 15. Poniżej 15 najnowszych.
-
Fundacja kwestionowała decyzje organów podatkowych dotyczące opodatkowania usług świadczonych na rzecz organizacji pożytku publicznego oraz jednorazowej sprzedaży sejfu. Sąd oddalił skargę, uznając, że opłaty administracyjne nie stanowiły ekwiwalentu za usługi, a sprzedaż sejfu nie miała charakteru gospodarczego. W świetle art. 15 ustawy o VAT działania te nie były prowadzone w ramach działalności gospodarczej, co wykluczało status podatnika i obowiązek rozliczania podatku.
-
Wnioskodawczyni kwestionowała interpretację uznającą sprzedaż działek za czynność opodatkowaną VAT, twierdząc, że nie działa w charakterze podatnika. Sąd uchylił zaskarżoną interpretację, wskazując, że same działania zmierzające do zbycia nieruchomości nie stanowią dostawy towarów, a tym samym nie czynią właściciela podatnikiem w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, o ile nie spełniają cech działalności gospodarczej.
-
Spółka kwestionowała interpretację dotyczącą opodatkowania dotacji na startupy. Sąd uznał, że usługi finansowane z pomocy de minimis nie mają charakteru działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. W konsekwencji dofinansowanie nie stanowi podstawy opodatkowania VAT.
-
Miasto zaskarżyło odmowę wydania interpretacji w zakresie VAT dotyczącej przebudowy lotniska. Sąd oddalił skargę, uznając, że zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług gmina działa jako podatnik VAT przy czynnościach na podstawie umów cywilnoprawnych, co wyłącza jej status organu władzy publicznej w tym zakresie.
-
Spółka kwestionowała interpretację organu podatkowego dotyczącą opodatkowania VAT sprzedaży części działki rolnej przeznaczonej pod zabudowę. Sąd oddalił skargę, uznając, że sprzedaż ta nie korzysta ze zwolnienia, gdyż zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT czynność ta nie jest wykonywana w ramach działalności gospodarczej, lecz stanowi dostawę terenu budowlanego objętego opodatkowaniem.
-
Sąd uchylił decyzje organów podatkowych, stwierdzając, że skarżąca nie była podatnikiem VAT, lecz prowadziła działalność na rzecz innego podmiotu, który został obciążony tym podatkiem. Zastosowanie art. 15 ustawy o VAT wymagało ustalenia, kto samodzielnie prowadzi działalność gospodarczą, co w tym przypadku przypisano podmiotowi, na rzecz którego działała skarżąca. Formalne obciążenie firmanta naruszałoby zasadę neutralności podatku, grożąc podwójnym opodatkowaniem tej samej transakcji.
-
Spółka domagała się uznania prawa do odliczenia podatku VAT z tytułu usług organizacji wyjazdów integracyjnych dla pracowników i współpracowników, co organ podatkowy kwestionował. Sąd uchylił interpretację indywidualną, wskazując, że zgodnie z art. 15 ustawy o podatku od towarów i usług podmiotem jest każda osoba wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą, niezależnie od jej celu. Wyjazdy te uznano za pośrednio związane z tą działalnością, co uzasadniało prawo do odliczenia.
-
Gmina domagała się uznania prawa do odliczenia podatku naliczonego od kosztów budowy dróg publicznych, powołując się na ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą. Sąd oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że realizacja tych inwestycji w ramach władztwa publicznego nie czyni gminy podatnikiem w rozumieniu art. 15 ustawy o podatku od towarów i usług. Potencjalny przyszły wpływ dróg na atrakcyjność nieruchomości nie wystarcza do uznania, że gmina działa w charakterze podatnika VAT.
-
Komendant Policji zaskarżył interpretację organu podatkowego dotyczącą opodatkowania VAT czynności pomocniczych realizowanych na rzecz innych jednostek Policji. Sąd oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że w świetle art. 15 ust. 6 ustawy o VAT jednostki Policji działają w ramach zadań publicznych, a nie jako podatnicy, co wyklucza obowiązek wystawiania faktur VAT za takie świadczenia.
- III SA/Wa 1718/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie 28 lipca 2022
Sąd uchylił interpretację indywidualną, uznając, że sprzedaż działek gruntu przez spadkobierców stanowiła zarząd majątkiem prywatnym, a nie działalność gospodarczą. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej błędnie zastosował art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, utożsamiając działania związane z uzbrojeniem nieruchomości i ogłoszeniem sprzedaży z aktywnym obrotem, co nie uzasadniało uznania zbywców za podatników.
-
Województwo kwestionowało interpretację organu podatkowego dotyczącą statusu podatnika VAT wojewódzkiego urzędu pracy. Sąd uznał, że urząd ten nie posiada samodzielności podatkowej w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, co wyklucza możliwość samodzielnego rozliczania tego podatku. W konsekwencji czynności urzędu podlegają centralizacji i są rozliczane przez samorząd województwa jako jednostkę nadrzędną.
Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Streszczenia przygotowaliśmy automatycznie na podstawie treści orzeczeń i celowo nie zawierają one danych osobowych, kwot ani dat; przed powołaniem orzeczenia w piśmie przeczytaj jego pełną treść u źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga Twoją sprawę.
Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym sprawdź, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.