Art. 22 ustawy o podatku od towarów i usług
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Brzmienie przepisu
Art. 22. 1. Miejscem dostawy towarów jest w przypadku:
1) towarów wysyłanych lub transportowanych przez dokonującego ich dostawy, ich nabywcę lub przez osobę trzecią – miejsce, w którym towary znajdują się w momencie rozpoczęcia wysyłki lub transportu do nabywcy;
1a) wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość – miejsce, w którym towary znajdują się w momencie zakończenia wysyłki lub transportu do nabywcy;
1b) sprzedaży na odległość towarów importowanych na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego zakończenia wysyłki lub transportu towarów do nabywcy – miejsce, w którym towary znajdują się w momencie zakończenia wysyłki lub transportu do nabywcy;
1c) sprzedaży na odległość towarów importowanych na terytorium państwa członkowskiego zakończenia wysyłki lub transportu towarów do nabywcy – terytorium tego państwa członkowskiego, pod warunkiem że podatek lub podatek od wartości dodanej z tytułu dostawy tych towarów ma zostać zadeklarowany w procedurze szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 9, lub na zasadach odpowiadających tym regulacjom;
2) towarów, które są instalowane lub montowane, z próbnym uruchomieniem lub bez niego, przez dokonującego ich dostawy lub przez podmiot działający na jego rzecz – miejsce, w którym towary są instalowane lub montowane; nie uznaje się za instalację lub montaż prostych czynności umożliwiających funkcjonowanie montowanego lub instalowanego towaru zgodnie z jego przeznaczeniem;
3) towarów niewysyłanych ani nietransportowanych – miejsce, w którym towary znajdują się w momencie dostawy;
4) dostawy towarów na pokładach statków, samolotów lub pociągów w trakcie części transportu pasażerów wykonywanej na terytorium Unii Europejskiej – miejsce rozpoczęcia transportu pasażerów;
5) dostawy gazu w systemie gazowym, energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym, energii cieplnej lub chłodniczej przez sieci dystrybucji energii cieplnej lub chłodniczej do podmiotu będącego podatnikiem, który wykonuje samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6, którego głównym celem nabywania gazu, energii elektrycznej, energii cieplnej lub chłodniczej jest odprzedaż tych towarów w takich systemach lub sieciach dystrybucji i u którego własne zużycie takich towarów jest nieznaczne – miejsce, gdzie podmiot taki posiada siedzibę działalności gospodarczej, a w przypadku posiadania stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, do którego dostarczane są te towary – miejsce, gdzie podmiot ten posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, a w przypadku braku siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej – miejsce, w którym posiada on stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu;
6) dostawy gazu w systemie gazowym, energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym, energii cieplnej lub chłodniczej przez sieci dystrybucji energii cieplnej lub chłodniczej, jeżeli taka dostawa jest dokonywana do podmiotu innego niż podmiot, o którym mowa w pkt 5 – miejsce, w którym nabywca korzysta z tych towarów i je zużywa; jeżeli wszystkie te towary lub ich część nie są w rzeczywistości zużyte przez tego nabywcę, towary niezużyte uważa się za wykorzystane i zużyte w miejscu, w którym nabywca posiada siedzibę działalności gospodarczej, a w przypadku posiadania stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, do którego dostarczane są te towary – miejsce, gdzie nabywca posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, a w przypadku braku siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej – miejsce, w którym posiada on stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu. 1a. Przepisów ust. 1 pkt 1a–1c nie stosuje się do towarów, o których mowa w art. 120 ust. 1:
1) podlegających opodatkowaniu podatkiem na zasadach określonych w art. 120 ust. 4 i 5;
2) podlegających opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej w państwie członkowskim rozpoczęcia transportu lub wysyłki na zasadach odpowiadających regulacjom zawartym w art. 120 ust. 4 i 5;
3) będących przedmiotem dostawy na aukcji (licytacji) w państwie członkowskim rozpoczęcia transportu lub wysyłki, jeżeli ich dostawa jest dokonywana przez organizatora aukcji (licytacji) oraz do dostawy tej zastosowano szczególne zasady opodatkowania podatkiem od wartości dodanej obowiązujące w państwie członkowskim rozpoczęcia transportu lub wysyłki, stosowane do dostaw towarów dokonywanych przez organizatora aukcji (licytacji), wyłączające uznanie dostawy towarów za czynność odpowiadającą wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów. 1b. Przepisy ust. 1a pkt 2 i 3 stosuje się pod warunkiem posiadania przez dostawcę dokumentów jednoznacznie potwierdzających dokonanie dostawy na zasadach określonych w tych przepisach. 2. W przypadku gdy te same towary są przedmiotem kolejnych dostaw oraz są wysyłane lub transportowane bezpośrednio od pierwszego dostawcy do ostatniego w kolejności nabywcy, wysyłkę lub transport przyporządkowuje się wyłącznie jednej dostawie. 2a. W przypadku towarów, o których mowa w ust. 2, które są wysyłane lub transportowane z terytorium kraju na terytorium państwa trzeciego przez nabywcę, który dokonuje również ich dostawy, przyjmuje się, że wysyłka lub transport są przyporządkowane dostawie dokonanej do tego nabywcy, chyba że z warunków dostawy wynika, że wysyłkę lub transport towarów należy przyporządkować jego dostawie. 2b. W przypadku towarów, o których mowa w ust. 2, które są wysyłane lub transportowane z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium innego państwa członkowskiego, wysyłka lub transport tych towarów są przyporządkowane wyłącznie dostawie dokonanej do podmiotu pośredniczącego. 2c. W przypadku gdy podmiot pośredniczący przekazał swojemu dostawcy numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych nadany mu przez państwo członkowskie, z którego towary są wysyłane lub transportowane, wysyłkę lub transport przypisuje się wyłącznie dostawie dokonanej przez ten podmiot. 2d. Przez podmiot pośredniczący, o którym mowa w ust. 2b i 2c, rozumie się innego niż pierwszy w kolejności dostawcę towarów, który wysyła lub transportuje towar samodzielnie albo za pośrednictwem osoby trzeciej działającej na jego rzecz. 2e. W przypadku towarów, o których mowa w ust. 2, które są wysyłane lub transportowane z terytorium kraju na terytorium państwa trzeciego albo z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium innego państwa członkowskiego przez:
1) pierwszego dostawcę – wysyłkę lub transport przyporządkowuje się jego dostawie;
2) ostatniego nabywcę – wysyłkę lub transport przyporządkowuje się dostawie dokonanej do tego nabywcy. 3. W przypadkach, o których mowa w ust. 2–2c i 2e, dostawę towarów, która:
1) poprzedza wysyłkę lub transport towarów, uznaje się za dokonaną w miejscu rozpoczęcia wysyłki lub transportu towarów;
2) następuje po wysyłce lub transporcie towarów, uznaje się za dokonaną w miejscu zakończenia wysyłki lub transportu towarów. 3a. W przypadku dostaw towarów, o których mowa w art. 7a ust. 1 i 2, wysyłka lub transport tych towarów są przyporządkowane dostawie towarów dokonanej przez podatnika, który ułatwia dostawę towarów. 3b. Przepisy ust. 2–2e nie mają zastosowania do dostaw towarów, o których mowa w art. 7a ust. 1 i 2, dokonywanych na rzecz podatnika ułatwiającego dostawy towarów oraz przez tego podatnika. 4. W przypadku gdy miejscem rozpoczęcia wysyłki lub transportu towarów jest terytorium państwa trzeciego, dostawę towarów dokonywaną przez podatnika lub podatnika podatku od wartości dodanej, który jest również podatnikiem z tytułu importu albo zaimportowania tych towarów, uważa się za dokonaną na terytorium państwa członkowskiego importu albo zaimportowania tych towarów. 5. Na potrzeby określenia miejsca świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4 oraz art. 28i ust. 2:
1) przez część transportu pasażerów wykonaną na terytorium Unii Europejskiej rozumie się część transportu zrealizowanego bez zatrzymania na terytorium państwa trzeciego, od miejsca rozpoczęcia transportu pasażerów do miejsca zakończenia transportu pasażerów;
2) przez miejsce rozpoczęcia transportu pasażerów rozumie się przewidziane pierwsze na terytorium Unii Europejskiej miejsce przyjęcia pasażerów na pokład, w tym również po odcinku podróży poza terytorium Unii Europejskiej;
3) przez miejsce zakończenia transportu pasażerów rozumie się przewidziane ostatnie na terytorium Unii Europejskiej miejsce zejścia z pokładu pasażerów, którzy zostali na niego przyjęci na terytorium Unii Europejskiej, w tym również przed odcinkiem podróży poza terytorium Unii Europejskiej;
4) w przypadku podróży w obie strony, odcinek powrotny transportu uznaje się za transport oddzielny. 6. (uchylony)
Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 775.
Brzmienie obowiązuje od 16 czerwca 2025.
W bazie mamy 10 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 26 sierpnia 2011.
Po dacie stanu prawnego tego tekstu jednolitego (16 maja 2025) ustawa była nowelizowana 6 razy. Nie każda nowelizacja dotyczy tego artykułu, ale nie możemy tego przesądzić automatycznie, więc mówimy o tym wprost.
Orzeczenia powołujące ten przepis
W bazie HWW mamy 158 orzeczeń, które powołują art. 22. Poniżej 15 najnowszych.
-
Spółka zaskarżyła decyzję organu podatkowego dotyczącą wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w ramach transakcji łańcuchowych. Sąd oddalił skargę, potwierdzając, że do przypisania transportu do konkretnej dostawy stosuje się art. 22 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, co wymaga ustalenia momentu przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.
-
Podatnik zaskarżył decyzje organów skarbowych dotyczące rozliczenia podatku od towarów i usług w transakcjach łańcuchowych. Sąd uchylił zaskarżone decyzje w części dotyczącej zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym oraz umorzył postępowanie w zakresie ustalenia zobowiązania. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług w transakcjach łańcuchowych, gdzie towar jest przemieszczany tylko raz, transport przyporządkowuje się wyłącznie jednej dostawie, co wyznacza miejsce opodatkowania dla pozostałych transakcji w łańcuchu.
- I SA/Go 30/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. 12 kwietnia 2018
Spółka kwestionowała decyzje organów podatkowych dotyczące zwrotu VAT oraz obowiązku zapłaty podatku od faktur wystawionych na rzecz kontrahentów z innych państw UE. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy słusznie zastosowały art. 22 ust. 2 ustawy o VAT, kwalifikując stan faktyczny jako transakcje łańcuchowe, w których dostawy były nieruchome, a transport organizowany był przez nabywcę końcowego, co wykluczało zastosowanie stawki zero.
-
Podatnik zaskarżył postanowienie organu podatkowego stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji odmawiającej uchylenia decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie, wskazując, że organ błędnie zastosował art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, uznając doręczenie decyzji pełnomocnikowi za wadliwe. W konsekwencji nie doszło do merytorycznego rozpoznania sprawy, w tym oceny zarzutów dotyczących naruszenia art. 22 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
- I SA/Kr 294/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie 08 maja 2014
Spółka zaskarżyła decyzje organów podatkowych odmawiające prawa do odliczenia podatku naliczonego od zakupu kruszywa od powiązanego podmiotu, który nie dysponował niezbędnym zapleczem technicznym. Sąd oddalił skargę, uznając, że zastosowanie art. 22 ustawy o VAT w celu uznania transakcji za fikcyjną nie narusza zasady neutralności podatku.
- I FSK 1007/13 Naczelny Sąd Administracyjny 20 września 2013
Powód zaskarżył interpretację organu podatkowego dotyczącą miejsca opodatkowania dostaw towarów w transakcjach łańcuchowych. Sąd oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że art. 22 ust. 4 ustawy o VAT ma charakter uzupełniający i nie pozwala na określenie miejsca świadczenia dostaw dokonanych przed importerem, co zapobiega podwójnemu opodatkowaniu.
-
Spółka kwestionowała interpretację Ministra Finansów dotyczącą opodatkowania dostawy gazu grzewczego w modelu sprzedaży licznikowej, w której gaz przemieszczany jest do własnych zbiorników klienta. Sąd uznał, że art. 22 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT definiuje system gazowy dla celów określenia miejsca świadczenia, podczas gdy art. 19 ust. 13 pkt 1 lit. a nie wymaga bezpośredniego połączenia sieciowego sprzedawcy z klientem. Wskazano, że brak odwołania do definicji systemu gazowego w przepisie o stawce podatku wyklucza konieczność stosowania tradycyjnej sieci przewodowej w celu zastosowania korzystnej stawki.
-
Skarżący kwestionował decyzję organu podatkowego odmawiającą odliczenia podatku naliczonego od zakupu paliwa, które wykorzystywano do napędu samochodu osobowego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując, że faktura VAT utracona w pożarze, którego istnienie potwierdzono w postępowaniu podatkowym, nie pozbawia podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony. Organ podatkowy błędnie zastosował art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uznając, że wydatki te nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, podczas gdy w sporze chodziło o prawo do odliczenia podatku VAT.
-
Spółka zaskarżyła interpretację przepisów dotyczącą ograniczeń w odliczaniu podatku naliczonego od nabycia paliw i pojazdów. Sąd uznał, że przepisy krajowe są zgodne z prawem unijnym, a zakres ich stosowania nie wykracza poza obowiązujące wcześniej standardy. Skargę kasacyjną oddalono jako chybioną.
-
Spółka kwestionowała decyzje organu podatkowego dotyczące podatku od towarów i usług, powołując się na dokumenty nieprzedłożone w postępowaniu administracyjnym. Sąd oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że faktura istniała już w momencie wydania decyzji i była znana organowi, co wyklucza zastosowanie art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym jako podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Streszczenia przygotowaliśmy automatycznie na podstawie treści orzeczeń i celowo nie zawierają one danych osobowych, kwot ani dat; przed powołaniem orzeczenia w piśmie przeczytaj jego pełną treść u źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga Twoją sprawę.
Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym sprawdź, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.