Art. 21 ustawy o podatku od towarów i usług
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Brzmienie przepisu
Art. 21. 1. Mały podatnik może wybrać metodę rozliczeń polegającą na tym, że obowiązek podatkowy w odniesieniu do dokonywanych przez niego dostaw towarów i świadczenia usług powstaje:
1) z dniem otrzymania całości lub części zapłaty – w przypadku dokonania dostawy towarów lub świadczenia usług na rzecz podatnika, o którym mowa w art. 15, zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny,
2) z dniem otrzymania całości lub części zapłaty, nie później niż 180. dnia, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi – w przypadku dokonania dostawy towarów lub świadczenia usług na rzecz podmiotu innego niż wymieniony w pkt 1 – po uprzednim zawiadomieniu na piśmie naczelnika urzędu skarbowego w terminie do końca miesiąca poprzedzającego okres, za który będzie stosował tę metodę, zwaną dalej „metodą kasową”; otrzymanie zapłaty w części powoduje powstanie obowiązku podatkowego w tej części. 2. Przepis ust. 1 stosuje się do czynności wykonanych w okresie, w którym podatnik stosuje metodę kasową. 3. Mały podatnik może zrezygnować z metody kasowej, nie wcześniej jednak niż po upływie 12 miesięcy, w trakcie których rozliczał się tą metodą, po uprzednim zawiadomieniu na piśmie naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do końca kwartału, w którym stosował tę metodę. 4. Mały podatnik traci prawo do rozliczania podatku metodą kasową, począwszy od rozliczenia za miesiąc następujący po kwartale, w którym przekroczył kwotę określoną w art. 2 pkt 25. 5. (uchylony) 6. Przepis ust. 1:
1) nie narusza przepisów art. 19a ust. 5 pkt 1 i 2;
2) nie ma zastosowania do: a) dostawy towarów i świadczenia usług, o których mowa w art. 8a ust. 1 i 3, b) dostawy towarów, o której mowa w art. 20 ust. 1‒4, c) dostaw towarów, o których mowa w art. 7a ust. 1 i 2, dokonywanych na rzecz podatnika ułatwiającego dostawy towarów oraz przez tego podatnika.
Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 775.
Brzmienie obowiązuje od 16 czerwca 2025.
W bazie mamy 10 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 26 sierpnia 2011.
Po dacie stanu prawnego tego tekstu jednolitego (16 maja 2025) ustawa była nowelizowana 6 razy. Nie każda nowelizacja dotyczy tego artykułu, ale nie możemy tego przesądzić automatycznie, więc mówimy o tym wprost.
Orzeczenia powołujące ten przepis
W bazie HWW mamy 178 orzeczeń, które powołują art. 21. Poniżej 15 najnowszych.
- I FSK 126/20 Naczelny Sąd Administracyjny 24 lutego 2021
Spółka z siedzibą w Niemczech zaskarżyła decyzje organów podatkowych odmawiające uznania prawa do nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, twierdząc, że uległo ono przedawnieniu. Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując, że art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej nie pozbawia podatnika prawa do wykazywania nadwyżki w kolejnych okresach rozliczeniowych, nawet przy jej systematycznym występowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, potwierdzając stanowisko sądu niższej instancji.
- I FSK 1317/20 Naczelny Sąd Administracyjny 24 lutego 2021
Spółka z siedzibą w Niemczech zaskarżyła decyzję organu podatkowego dotyczącą nadwyżki podatku naliczonego, powołując się na naruszenie art. 21 ustawy o VAT. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję, uznając, że podatnik nie mógł kwestionować ustaleń z innego postępowania, co stanowiło podstawę do zastosowania wspomnianego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że mimo błędnego uzasadnienia w orzeczeniu sądu niższej instancji, jego wynik był zgodny z prawem.
- I FSK 1633/13 Naczelny Sąd Administracyjny 16 października 2014
Podatnik zaskarżył decyzje organu podatkowego dotyczące rozliczeń VAT, kwestionując dopuszczalność wydania decyzji po przedawnieniu zobowiązania wygasłego przez wcześniejszą zapłatę. Sąd oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że organ może rozstrzygać o wysokości zobowiązania, nie może jednak ustalić kwoty wyższej od zapłaconej. W tym kontekście art. 21 ust. 1 ustawy o VAT został wskazany jako podstawa prawna dla zwrotu różnicy podatku, do której stosuje się przepisy o przedawnieniu.
- I SA/Bd 846/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy 09 kwietnia 2014
Skarżący domagał się naliczenia wyższych odsetek od zwrotu nadpłaty podatku VAT, twierdząc, że okres naliczania preferencyjnych odsetek kończy się wraz z zakończeniem czynności sprawdzających. Sąd oddalił skargę, potwierdzając, że organ podatkowy słusznie zastosował art. 21 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług, uznając, iż pojęcie postępowania wyjaśniającego obejmuje również kontrolę podatkową i postępowanie podatkowe, a nie tylko czynności sprawdzające.
- I FSK 746/12 Naczelny Sąd Administracyjny 26 marca 2013
Spółka kwestionowała decyzję organu podatkowego dotyczącą kwoty podatku do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, powołując się na przedawnienie. Sąd oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że art. 21 ustawy o podatku od towarów i usług stanowi podstawę do odrębnego rozliczenia zwrotu nadwyżki. Instytucja przedawnienia dotyczy każdego rozliczenia indywidualnie, niezależnie od faktu potrącenia tej kwoty w ramach innego zobowiązania podatkowego.
- III SA/Wa 1483/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie 17 stycznia 2012
Spółka zagraniczna dochodziła wypłaty niezwróconej części zwrotu podatku VAT oraz odsetek za opóźnienie organu podatkowego. Sąd uchylił decyzję odmawiającą wypłaty, stwierdzając, że art. 21 ust. 7 ustawy o VAT znajduje zastosowanie do różnicy podatku niezwróconej w terminie, traktowanej jako nadpłata podlegająca oprocentowaniu na podstawie Ordynacji podatkowej.
- III SA/Wa 1169/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie 13 stycznia 2012
Spółka zagraniczna domagała się wypłaty niewypłaconej części zwrotu podatku VAT oraz odsetek za opóźnienie, argumentując, że zwrot ten nie jest nadpłatą. Sąd oddalił skargę w zakresie dotyczącym niewypłaconej części zwrotu, uznając, że do podmiotów niebędących zarejestrowanymi podatnikami nie stosuje się art. 21 ust. 7 ustawy o VAT, który reguluje kwestię różnicy między podatkiem naliczonym a należnym.
- I FSK 466/09 Naczelny Sąd Administracyjny 08 kwietnia 2010
Spółka zaskarżyła decyzję Ministra Finansów o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowych dotyczących podatku od towarów i usług. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Minister jako organ wyższego stopnia nie posiada kompetencji do oceniania merytorycznej ważności decyzji Urzędu Skarbowego, co wykracza poza zakres postępowania nadzwyczajnego. Sąd wskazał, że błędna wykładnia art. 21 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług, do której doszło w poprzednich etapach, nie miała wpływu na rozstrzygnięcie o bezprzedmiotowości postępowania w niniejszej sprawie.
- III SA/Gl 157/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach 13 stycznia 2010
Spółka zaskarżyła decyzję organu podatkowego zmniejszającą kwotę nadwyżki podatku naliczonego do przeniesienia na kolejny okres rozliczeniowy. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ słusznie zastosował art. 21 ustawy Ordynacja podatkowa, który pozwala na ustalenie wysokości nadwyżki w innej wysokości niż wynikająca z deklaracji, gdy istnieją podstawy do jej korekty.
Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Streszczenia przygotowaliśmy automatycznie na podstawie treści orzeczeń i celowo nie zawierają one danych osobowych, kwot ani dat; przed powołaniem orzeczenia w piśmie przeczytaj jego pełną treść u źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga Twoją sprawę.
Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym sprawdź, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.