Art. 21 Ordynacji podatkowej
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Brzmienie przepisu
Art. 21.
§ 1. Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem:
1) zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania;
2) doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania.
§ 2. Jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w § 1 pkt 1, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem
§ 3.
§ 3. Jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.
§ 3a. Jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że w złożonej deklaracji wykazano nieprawidłową kwotę zwrotu podatku lub kwotę podatku naliczonego przeniesionego do rozliczenia lub kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług do odliczenia w następnych okresach rozliczeniowych, w deklaracji nie wykazano tych kwot albo podatnik nie złożył deklaracji, mimo ciążącego na nim obowiązku, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa prawidłową wysokość zwrotu podatku lub nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do odliczenia w następnych okresach rozliczeniowych.
§ 4. Przepisy § 3 i art. 53a stosuje się odpowiednio, gdy podatnik lub inny podmiot jest obowiązany do zapłaty podatku, zaliczki na podatek lub raty podatku bez złożenia deklaracji, a obowiązku tego nie wykonał w całości lub w części.
§ 5. Jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego, o którym mowa w § 1 pkt 2, ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym.
Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 622.
Brzmienie obowiązuje od 11 maja 2026.
W bazie mamy 12 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 14 stycznia 2005.
Po dacie stanu prawnego tego tekstu jednolitego (21 kwietnia 2026) ustawa była nowelizowana 2 razy. Nie każda nowelizacja dotyczy tego artykułu, ale nie możemy tego przesądzić automatycznie, więc mówimy o tym wprost.
Orzeczenia powołujące ten przepis
W bazie HWW mamy 670 orzeczeń, które powołują art. 21. Poniżej 15 najnowszych.
-
Spółka zaskarżyła decyzję organu wodnego dotyczącą ustalenia opłaty za pobór wód, zarzucając nieważność postępowania ze względu na błędne zastosowanie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Sąd oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając zasadność decyzji organu w zakresie określenia wysokości należności za korzystanie ze środowiska.
-
Podatnik kwestionował powierzchnię użytkową budynku stanowiącą podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Sąd uznał, że organ podatkowy nie może powoływać się na art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, lecz musi weryfikować dane w ewidencji gruntów zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych. Wskazano, że powierzchnię ustala się z uwzględnieniem przeliczników dla kondygnacji, przy czym górną krawędź wyznacza sufit, chyba że instalacje trwale obniżają pomieszczenie.
-
Podatnik zaskarżył decyzje organów podatkowych dotyczące zwrotu nadpłaconego podatku od towarów i usług, powołując się na nierzetelną ewidencję i brak dokumentów. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, wskazując, że art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej stanowi jedynie podstawę do wydania decyzji korygującej deklarację, a nie nadaje organowi kompetencji do dowolnego szacowania obrotu poza zakresem postępowania.
-
Spółka zaskarżyła decyzję organów podatkowych nakazującą zwrot nierozliczonych środków na ochronę miejsc pracy wraz z odsetkami. Sąd oddalił skargę, uznając, że brak dowodów na faktyczne wydatkowanie pomocy uzasadnia obowiązek jej zwrotu. Art. 21 Ordynacji podatkowej zastosowano do określenia wysokości odsetek za zwłokę, które naliczono w wysokości obowiązującej dla zaległości podatkowych.
-
Podatnik zaskarżył postanowienie organu podatkowego dotyczące zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych, twierdząc, że dotyczy ono przedawnionych należności. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo zastosował art. 21 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe powstaje z chwilą zaistnienia zdarzenia określonego w ustawie, a nie w momencie złożenia deklaracji.
-
Skarżący kwestionował decyzję organu podatkowego określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych, powołując się na przedawnienie. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że decyzja wydana z zastosowaniem klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania ma charakter deklaratoryjny na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji zobowiązanie powstało z mocy prawa, a nie z chwilą doręczenia decyzji, co wykluczało przedawnienie.
-
Spółka zaskarżyła decyzje organów wodnych dotyczące wysokości opłaty za pobór wód podziemnych, twierdząc, że organy błędnie zastosowały art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej do ustalenia zaległości. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, wskazując, że przepis ten dotyczy sytuacji, w których podatnik samodzielnie oblicza należność, podczas gdy w przypadku usług wodnych opłaty są ustalane przez Wody Polskie w drodze informacji, co wyklucza analogiczne stosowanie reguł dotyczących korekty deklaracji podatkowych.
-
Podatnicy zaskarżyli decyzję dotyczącą podatku od nieruchomości, powołując się na przedawnienie prawa organów podatkowych do jej wydania. Sąd oddalił skargę, uznając, że termin przedawnienia uległ wydłużeniu z trzech do pięciu lat na podstawie art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ podatnicy nie ujawnili wszystkich niezbędnych danych w złożonej deklaracji. W konsekwencji zobowiązanie podatkowe nie powstało w terminie trzech lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, zgodnie z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
-
Podatnik zaskarżył decyzję organu podatkowego dotyczącą wysokości zobowiązania w podatku dochodowym, powołując się na przedawnienie. Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja z zastosowaniem klauzuli GAAR ma charakter konstytutywny i zgodnie z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej zobowiązanie powstaje z dniem jej doręczenia, a nie z mocy prawa.
-
Osoba fizyczna złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości, kwestionując wysokość zobowiązania wynikającego z decyzji organu. Sąd oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że wniosek jest nieskuteczny, gdy kwota zobowiązania wynika z ostatecznej decyzji podatkowej, o której mowa w art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Przepis ten określa powstanie zobowiązania z mocy decyzji dla osób fizycznych, co wyklucza możliwość dochodzenia nadpłaty w trybie art. 75 Ordynacji podatkowej.
-
Spadkobierca zaskarżył decyzję organu podatkowego dotyczącą podatku od spadków i darowizn, powołując się na przedawnienie prawa do jego ustalenia. Sąd oddalił skargę, wskazując, że zgodnie z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej zobowiązanie powstaje z chwilą doręczenia decyzji, a nie z chwilą śmierci spadkodawcy. Organ wykonał swoje uprawnienia w ustawowym terminie, zatem zarzut przedawnienia był bezzasadny.
- I SA/Kr 944/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie 07 grudnia 2022
Spółka zaskarżyła decyzje dotyczące podatku od nieruchomości, twierdząc, że organy podatkowe błędnie zastosowały art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, obciążając ją wyższym podatkiem niż wynikało z korekty deklaracji. Sąd oddalił skargę, uznając, że zarzut niewłaściwego zastosowania tego przepisu jest niezasadny, ponieważ nieruchomości w całości pozostają w związku z działalnością gospodarczą podatnika.
Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Streszczenia przygotowaliśmy automatycznie na podstawie treści orzeczeń i celowo nie zawierają one danych osobowych, kwot ani dat; przed powołaniem orzeczenia w piśmie przeczytaj jego pełną treść u źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga Twoją sprawę.
Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym sprawdź, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.