Art. 199 Kodeksu postępowania cywilnego
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Brzmienie przepisu
Art. 199.
§ 1. Sąd odrzuci pozew:
1) jeżeli droga sądowa jest niedopuszczalna;
2) jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona;
3) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli powód nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej powodem zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie.
4) (uchylony)
§ 2. Z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej powoda i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej powodem, uniemożliwiającego jej działanie, sąd odrzuci pozew dopiero wówczas, gdy brak nie będzie uzupełniony zgodnie z przepisami kodeksu.
§ 3. (uchylony)
Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 468.
Brzmienie obowiązuje od 07 kwietnia 2026.
W bazie mamy 10 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 21 stycznia 2014.
Po dacie stanu prawnego tego tekstu jednolitego (24 marca 2026) ustawa była nowelizowana 3 razy. Nie każda nowelizacja dotyczy tego artykułu, ale nie możemy tego przesądzić automatycznie, więc mówimy o tym wprost.
Orzeczenia powołujące ten przepis
W bazie HWW mamy 501 orzeczeń, które powołują art. 199. Poniżej 15 najnowszych.
- I ACz 806/23 Sąd Apelacyjnyw Białymstoku 13 grudnia 2023
Powódka żądała ustalenia nieważności umowy kredytu, co Sąd Okręgowy oddalił, uznając sprawę za niedopuszczalną ze względu na ogłoszenie upadłości banku i brak drogi sądowej na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny uchylił to postanowienie, wskazując, że roszczenie nie podlega zgłoszeniu w postępowaniu upadłościowym, a pozwanym jest syndyk masy upadłości, co wyklucza zastosowanie przepisu o przejściowym braku drogi sądowej.
-
Powodowie domagali się zapłaty od pozwanej spółki, której zarząd został wykreślony przed wniesieniem pozwu. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego, który odrzucił pozew na podstawie art. 199 § 1 pkt 3 kpc, uznając brak zdolności procesowej. Sąd wyższej instancji wskazał, że spółka istniejąca w rejestrze posiada zdolność procesową, a brak organów reprezentujących jest uchybieniem usuwalnym, co wyklucza zastosowanie przepisu o odrzuceniu pozwu.
- III AUz 75/23 Sąd Apelacyjnyw Szczecinie 31 sierpnia 2023
Ubezpieczony zaskarżył odmowę ponownego ustalenia kapitału początkowego, argumentując istnieniem nowych faktów. Sąd Okręgowy odrzucił odwołanie, powołując się na art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. ze względu na powagę rzeczy osądzonej. Sąd Apelacyjny uchylił to postanowienie, wskazując, że brak przesłanek do ponownego ustalenia powinien skutkować oddaleniem odwołania, a nie jego odrzuceniem na podstawie przywołanego przepisu.
-
Powód dochodził roszczenia ubezpieczeniowego przeciwko upadłej pozwanej, co Sąd Rejonowy zakończył odrzuceniem pozwu na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. ze względu na brak drogi sądowej. Sąd Okręgowy uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że okoliczności te mogą kwalifikować się do zastosowania art. 201 § 2 k.p.c.
-
Powódka domagała się stwierdzenia nieważności decyzji organu rentowego oraz sprostowania treści pisma, co sąd uznał za żądanie niepodlegające kontroli sądowej, gdyż nie dotyczyło ustalenia indywidualnego stosunku ubezpieczeniowego. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, stosując art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. do odrzucenia pozwu z powodu niedopuszczalności drogi sądowej w sprawach, w których brak jest przedmiotu sporu w rozumieniu prawa materialnego. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, potwierdzając prawidłowość takiego rozstrzygnięcia.
- VIII U 1336/22 Sąd Okręgowy w Łodzi 19 stycznia 2023
Pełnomocnik wnioskodawczyni zaskarżył postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia uprawnień do renty. Sąd Okręgowy uznał, że postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego nie jest zaskarżalne w drodze odwołania, co wyklucza dopuszczalność drogi sądowej w tym zakresie. Wobec braku podstaw do rozpoznania sprawy przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych, orzeczenie podlega odrzuceniu na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.
- VIII U 2096/22 Sąd Okręgowy w Łodzi 16 stycznia 2023
Pracownik żądał uznania prawa do III grupy inwalidzkiej w związku ze służbą, powołując się na związek przyczynowy między schorzeniami a pełnioną funkcją. Sąd odrzucił odwołanie, wskazując, że zaskarżone orzeczenie lekarskie ma charakter wstępny i nie stanowi podstawy do wydania decyzji o przyznaniu świadczeń. W tym kontekście, stosownie do art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c., sąd uznał, że brak wydania decyzji rentowej wyklucza możliwość zaskarżenia orzeczenia w postępowaniu sądowym.
- VIII GC 1858/22 Sąd Rejonowy w Bydgoszczy 12 stycznia 2023
Powódka dochodziła różnicy w wysokości odszkodowania za tę samą szkodę komunikacyjną, które wcześniej częściowo zasądził sąd w innym postępowaniu. Pozwany wnioskował o odrzucenie pozwu, powołując się na powagę rzeczy osądzonej. Sąd odmówił odrzucenia pozwu, stwierdzając, że tożsamość roszczenia z art. 199 § 1 pkt 2 KPC nie zachodzi, gdyż żądanie nie było przedmiotem rozpoznania w poprzednim postępowaniu.
- I C 2083/21 Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie 19 grudnia 2022
Sąd odrzucił pozew o eksmisję, uznając, że roszczenie zostało już prawomocnie osądzone w poprzednim postępowaniu. Zastosował art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., stwierdzając powagę rzeczy osądzonej wobec tych samych stron i podstawy faktycznej. Pozew podlegał oddaleniu, a nie zawieszeniu, gdyż powód nie posiadał tytułu prawnego do lokalu.
- I C 926/22 Sąd Rejonowy w Grudziądzu 09 grudnia 2022
Powód żądał odszkodowania od starosty za błędne pouczenie w decyzji administracyjnej, co uniemożliwiło mu skuteczne zaskarżenie decyzji i doprowadziło do utraty roszczenia. Sąd odrzucił pozew, stwierdzając, że starosta nie posiada zdolności sądowej, a odpowiedzialność cywilną za działania organów władzy publicznej ponosi Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Brak zdolności sądowej pozwanego nie ulegał sanacji, co stanowiło podstawę do odrzucenia pozwu na podstawie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c.
- I Co 1558/22 Sąd Rejonowy w Tczewie 02 grudnia 2022
- XI GC 575/22 Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie 28 października 2022
Powódka wniosła o ustalenie, że umowa z pozwanym przestała obowiązywać. Pozwany żądał oddalenia pozwu ze względu na brak legitymacji procesowej powódki, powołując się na udział konsorcjum. Sąd oddalił wniosek, stwierdzając, że spółka posiada zdolność sądową i procesową, co wyklucza zastosowanie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. Zarzut braku współuczestnictwa konsorcjantów nie uzasadniał oddalenia pozwu na podstawie art. 199 § 3 k.p.c.
- I Ns 200/22 Sąd Rejonowy w Kwidzynie 06 października 2022
Sąd odrzucił wniosek o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, wskazując, że powołanie się na nowe dowody nie stanowi zmiany okoliczności faktycznych wymaganej do uniknięcia skutków prawomocności sądu. Zgodnie z art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., wniosek podlega odrzuceniu, gdy nie wskazuje się na zmianę okoliczności sprawy, a podstawą są te same fakty co w poprzednim postępowaniu.
Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Streszczenia przygotowaliśmy automatycznie na podstawie treści orzeczeń i celowo nie zawierają one danych osobowych, kwot ani dat; przed powołaniem orzeczenia w piśmie przeczytaj jego pełną treść u źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga Twoją sprawę.
Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym sprawdź, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.