Art. 182 Kodeksu postępowania cywilnego
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Brzmienie przepisu
Art. 182.
§ 1. Sąd umarza postępowanie:
1) zawieszone z przyczyn wskazanych w art. 177 § 1 pkt 5 i 6, jeżeli wniosek o podjęcie postępowania nie został zgłoszony w ciągu trzech miesięcy od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania;
2) zawieszone na zgodny wniosek stron lub na wniosek spadkobiercy, jeżeli wniosek o podjęcie postępowania nie został zgłoszony w ciągu sześciu miesięcy od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania;
3) w przypadku stwierdzenia braku następcy prawnego strony, która utraciła zdolność sądową, a w każdym razie po upływie roku od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania z tej przyczyny;
4) zawieszone z przyczyny wskazanej w art. 174 § 1 pkt 2 po upływie dwóch lat od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania z tej przyczyny;
5) zawieszone z powodu śmierci strony po upływie pięciu lat od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania z tej przyczyny.
§ 2. Umorzenie postępowania zawieszonego w pierwszej instancji nie pozbawia powoda prawa ponownego wytoczenia powództwa, jednakże poprzedni pozew nie wywołuje żadnych skutków, które ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa. Skutki te wywołuje jednak pozew wniesiony w sprawie, w której postępowanie umorzono na podstawie § 1 pkt 4.
§ 3. Umorzenie zawieszonego postępowania przez sąd wyższej instancji powoduje uprawomocnienie się zaskarżonego orzeczenia, z wyjątkiem spraw o unieważnienie małżeństwa lub o rozwód oraz o ustalenie nieistnienia małżeństwa, w których postępowanie umarza się wówczas w całości.
§ 4. Z umorzeniem postępowania umarzają się nawzajem także koszty stron w danej instancji.
Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 468, zgodny z tekstem ujednoliconym Kancelarii Sejmu z 16 października 2026.
W bazie mamy 10 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 21 stycznia 2014.
Co wynika z przepisu
Przepis określa, po jakim czasie sąd umarza postępowanie, które zostało zawieszone. Terminy zależą od przyczyny zawieszenia. Trzy miesiące dotyczą zawieszenia z przyczyn wskazanych w art. 177 § 1 pkt 5 i 6, sześć miesięcy zawieszenia na zgodny wniosek stron lub na wniosek spadkobiercy, rok braku następcy prawnego strony, dwa lata przyczyny z art. 174 § 1 pkt 2, a pięć lat zawieszenia z powodu śmierci strony. W pierwszych dwóch wypadkach liczy się to, czy w terminie zgłoszono wniosek o podjęcie postępowania.
Umorzenie postępowania zawieszonego w pierwszej instancji nie odbiera powodowi prawa do ponownego pozwu. Poprzedni pozew nie wywołuje jednak żadnych skutków, które ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa, z wyjątkiem umorzenia na podstawie § 1 pkt 4.
Gdy zawieszone postępowanie umarza sąd wyższej instancji, zaskarżone orzeczenie się uprawomocnia. Wyjątkiem są sprawy o unieważnienie małżeństwa, o rozwód i o ustalenie nieistnienia małżeństwa, w których postępowanie umarza się w całości. Z umorzeniem umarzają się nawzajem koszty stron w danej instancji.
Czy po umorzeniu zawieszonego postępowania można pozwać ponownie?
Tak, gdy postępowanie umorzono w pierwszej instancji. Poprzedni pozew nie wywołuje jednak skutków, które ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa, poza umorzeniem na podstawie § 1 pkt 4.
Ile trwa zawieszenie na zgodny wniosek stron, zanim sąd umorzy postępowanie?
Sześć miesięcy od postanowienia o zawieszeniu. Sąd umarza postępowanie, jeżeli w tym czasie nie zgłoszono wniosku o jego podjęcie.
Szerzej o tym przepisie: Niedopuszczalność umorzenia postępowania na podstawie art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c. .
Objaśnienie przygotował zespół HWW na podstawie brzmienia przepisu. Opisuje regułę ogólną i nie zastępuje porady w konkretnej sprawie.
Orzeczenia powołujące ten przepis
W bazie HWW mamy 143 orzeczeń, które powołują art. 182. Poniżej 15 najnowszych.
- III AUz 182/22 Sąd Apelacyjny w Szczecinie 30 marca 2023
Spółka zaskarżyła ustalenie podstawy wymiaru składek przez ZUS, domagając się uchylenia decyzji. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, potwierdzając ważność umorzenia postępowania przez sąd pierwszej instancji. Orzeczenie oparto na art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c., który nakazuje umorzenie zawieszonego postępowania, jeżeli strony nie zgłosiły wniosku o jego podjęcie w ustawowym terminie.
- III AUz 159/22 Sąd Apelacyjny w Szczecinie 30 stycznia 2023
Ubezpieczony zaskarżył umorzenie postępowania o ustalenie wysokości emerytury, twierdząc, że został pozbawiony możliwości obrony praw. Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy niewłaściwie zastosował art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c., zawieszając sprawę mimo faktu, że strona przebywała w budynku sądu i nie została odpowiednio pouczona o skutkach nieobecności. Wobec stwierdzenia nieważności postępowania sąd uchylił zaskarżone postanowienie, zniósł postępowanie od dnia zawieszenia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
- VI ACa 546/18 Sąd Apelacyjny w Warszawie 14 września 2018
Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Streszczenia przygotowaliśmy automatycznie na podstawie treści orzeczeń i celowo nie zawierają one danych osobowych, kwot ani dat; przed powołaniem orzeczenia w piśmie warto przeczytać jego pełną treść u źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga każdą sprawę na jego tle.
Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym należy sprawdzić, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.