Art. 182 Kodeksu postępowania cywilnego
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Brzmienie przepisu
Art. 182.
§ 1. Sąd umarza postępowanie:
1) zawieszone z przyczyn wskazanych w art. 177 § 1 pkt 5 i 6, jeżeli wniosek o podjęcie postępowania nie został zgłoszony w ciągu trzech miesięcy od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania;
2) zawieszone na zgodny wniosek stron lub na wniosek spadkobiercy, jeżeli wniosek o podjęcie postępowania nie został zgłoszony w ciągu sześciu miesięcy od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania;
3) w przypadku stwierdzenia braku następcy prawnego strony, która utraciła zdolność sądową, a w każdym razie po upływie roku od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania z tej przyczyny;
4) zawieszone z przyczyny wskazanej w art. 174 § 1 pkt 2 po upływie dwóch lat od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania z tej przyczyny;
5) zawieszone z powodu śmierci strony po upływie pięciu lat od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania z tej przyczyny.
§ 2. Umorzenie postępowania zawieszonego w pierwszej instancji nie pozbawia powoda prawa ponownego wytoczenia powództwa, jednakże poprzedni pozew nie wywołuje żadnych skutków, które ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa. Skutki te wywołuje jednak pozew wniesiony w sprawie, w której postępowanie umorzono na podstawie § 1 pkt 4.
§ 3. Umorzenie zawieszonego postępowania przez sąd wyższej instancji powoduje uprawomocnienie się zaskarżonego orzeczenia, z wyjątkiem spraw o unieważnienie małżeństwa lub o rozwód oraz o ustalenie nieistnienia małżeństwa, w których postępowanie umarza się wówczas w całości.
§ 4. Z umorzeniem postępowania umarzają się nawzajem także koszty stron w danej instancji.
Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 468.
Brzmienie obowiązuje od 07 kwietnia 2026.
W bazie mamy 10 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 21 stycznia 2014.
Po dacie stanu prawnego tego tekstu jednolitego (24 marca 2026) ustawa była nowelizowana 3 razy. Nie każda nowelizacja dotyczy tego artykułu, ale nie możemy tego przesądzić automatycznie, więc mówimy o tym wprost.
Co wynika z przepisu
Przepis określa, po jakim czasie sąd umarza postępowanie, które zostało zawieszone. Terminy zależą od przyczyny zawieszenia. Trzy miesiące dotyczą zawieszenia z przyczyn wskazanych w art. 177 § 1 pkt 5 i 6, sześć miesięcy zawieszenia na zgodny wniosek stron lub na wniosek spadkobiercy, rok braku następcy prawnego strony, dwa lata przyczyny z art. 174 § 1 pkt 2, a pięć lat zawieszenia z powodu śmierci strony. W pierwszych dwóch wypadkach liczy się to, czy w terminie zgłoszono wniosek o podjęcie postępowania.
Umorzenie postępowania zawieszonego w pierwszej instancji nie odbiera powodowi prawa do ponownego pozwu. Poprzedni pozew nie wywołuje jednak żadnych skutków, które ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa, z wyjątkiem umorzenia na podstawie § 1 pkt 4.
Gdy zawieszone postępowanie umarza sąd wyższej instancji, zaskarżone orzeczenie się uprawomocnia. Wyjątkiem są sprawy o unieważnienie małżeństwa, o rozwód i o ustalenie nieistnienia małżeństwa, w których postępowanie umarza się w całości. Z umorzeniem umarzają się nawzajem koszty stron w danej instancji.
Czy po umorzeniu zawieszonego postępowania można pozwać ponownie?
Tak, gdy postępowanie umorzono w pierwszej instancji. Poprzedni pozew nie wywołuje jednak skutków, które ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa, poza umorzeniem na podstawie § 1 pkt 4.
Ile trwa zawieszenie na zgodny wniosek stron, zanim sąd umorzy postępowanie?
Sześć miesięcy od postanowienia o zawieszeniu. Sąd umarza postępowanie, jeżeli w tym czasie nie zgłoszono wniosku o jego podjęcie.
Szerzej o tym przepisie: Niedopuszczalność umorzenia postępowania na podstawie art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c. .
Objaśnienie przygotował zespół HWW na podstawie brzmienia przepisu. Opisuje regułę ogólną i nie zastępuje porady w konkretnej sprawie.
Orzeczenia powołujące ten przepis
W bazie HWW mamy 143 orzeczeń, które powołują art. 182. Poniżej 15 najnowszych.
- I C 1201/22 Sąd Rejonowy w Grudziądzu 07 września 2023
Powód złożył wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, wskazując nowy adres pozwanego, który jednak okazał się nieaktualny, co uniemożliwiło skuteczne doręczenie pism. Sąd odmówił podjęcia postępowania, uznając, że zgłoszenie wniosku z niepewnym adresem nie wstrzymuje biegu terminu z art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c., co skutkowało umorzeniem sprawy.
- VIII U 2391/22 Sąd Okręgowy w Łodzi 03 sierpnia 2023
Pracownik zaskarżył decyzję ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom, jednak po zawieszeniu postępowania z powodu braku właściwej reprezentacji płatnika składek, nie złożył wniosku o jego podjęcie w ustawowym terminie. Sąd umorzył sprawę na podstawie art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c., uznając, że bierność strony i upływ czasu uzasadniają obligatoryjne umorzenie. W konsekwencji zasądzono od wnioskodawcy na rzecz ZUS zwrot kosztów zastępstwa procesowego, traktując go jako stronę przegrywającą spór.
- I C 643/22 Sąd Rejonowy w Kętrzynie 31 maja 2023
- VIII U 1461/22 Sąd Okręgowy w Łodzi 16 maja 2023
Pracownik i płatnik składek zaskarżyli decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o braku obowiązku ubezpieczeń, jednakże nie wykonali zarządzenia sądu dotyczącego złożenia akt osobowych i dokumentacji finansowej. Sąd najpierw zawiesił postępowanie, a następnie umorzył je na podstawie art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c., ponieważ w ciągu trzech miesięcy od zawieszenia nie złożono wniosku o jego podjęcie.
Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Streszczenia przygotowaliśmy automatycznie na podstawie treści orzeczeń i celowo nie zawierają one danych osobowych, kwot ani dat; przed powołaniem orzeczenia w piśmie przeczytaj jego pełną treść u źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga Twoją sprawę.
Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym sprawdź, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.