Art. 102 Kodeksu postępowania cywilnego
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Brzmienie przepisu
Art. 102. W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 468.
Brzmienie obowiązuje od 07 kwietnia 2026.
W bazie mamy 10 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 21 stycznia 2014.
Po dacie stanu prawnego tego tekstu jednolitego (24 marca 2026) ustawa była nowelizowana 3 razy. Nie każda nowelizacja dotyczy tego artykułu, ale nie możemy tego przesądzić automatycznie, więc mówimy o tym wprost.
Orzeczenia powołujące ten przepis
W bazie HWW mamy 1139 orzeczeń, które powołują art. 102. Poniżej 15 najnowszych.
- VIII U 1934/23 Sąd Okręgowy w Łodzi 19 grudnia 2023
Powód cofnął odwołanie od decyzji ZUS, uznając ją za poprawną po uzyskaniu wyjaśnień. Sąd umorzył postępowanie, uznając czynność za dopuszczalną. Nie obciążono strony kosztami procesu, co stanowiło szczególny przypadek zastosowania art. 102 k.p.c., ze względu na brak wiedzy prawnej wnioskodawcy i wprowadzenie go w błąd przez organ.
-
Spółka akcyjna zaskarżyła postanowienie sądu o umorzeniu postępowania apelacyjnego i zasądzeniu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, uznając, że wielokrotne wnioskowanie o zwrot kosztów w podobnych sprawach oraz wycofanie środków zaskarżenia nie stanowią „wypadków szczególnie uzasadnionych” wymagających odstąpienia od obciążenia strony kosztami zgodnie z art. 102 Kodeksu postępowania cywilnego.
- I C 515/23 Sąd Rejonowy w Kwidzynie 13 września 2023
- VIII U 2446/22 Sąd Okręgowy w Łodzi 13 września 2023
Pracownik cofnął odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącej obowiązkowych składek, powołując się na pogorszenie sytuacji majątkowej. Sąd uwzględnił wniosek o nieobciążenie kosztami postępowania, stosując art. 102 Kodeksu postępowania cywilnego. Przepis ten zastosowano jako wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu, biorąc pod uwagę szczególnie uzasadnione okoliczności, w tym trudną sytuację życiową wnioskodawcy.
- VI Ua 26/23 Sąd Okręgowy w Bydgoszczy 07 września 2023
Ubezpieczona zaskarżyła decyzję ZUS odmawiającą przyznania zasiłku chorobowego ze względu na podjęcie pracy w trakcie zwolnienia lekarskiego. Sąd oddalił apelację, potwierdzając prawo organu do całkowitego pozbawienia świadczenia, jednak odstąpił od obciążenia strony kosztami procesu. Zastosowano art. 102 k.p.c. ze względu na szczególną sytuację życiową powódki oraz jej subiektywne, choć błędne, przekonanie o proporcjonalnym wymiarze świadczenia.
- VIII U 2423/22 Sąd Okręgowy w Łodzi 28 czerwca 2023
- VIII Ns 521/21 Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi 29 maja 2023
- VIII U 2472/22 Sąd Okręgowy w Łodzi 12 maja 2023
- III U 149/23 Sąd Okręgowy w Suwałkach 20 kwietnia 2023
Powódka zaskarżyła decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą obniżenia kapitału początkowego, co skutkowało niższą emeryturą. Sąd oddalił odwołanie, uznając je za bezzasadne merytorycznie, jednak odstąpił od obciążenia powódki kosztami zastępstwa procesowego ubezpieczyciela. Orzekł to w oparciu o art. 102 Kodeksu postępowania cywilnego, wskazując na szczególnie uzasadniony wypadek wynikający z braku uzasadnienia decyzji organu rentowego oraz faktu, że powódka nie kwestionowała ostatecznego stanu sprawy po wyjaśnieniu wątpliwości na rozprawie.
Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Streszczenia przygotowaliśmy automatycznie na podstawie treści orzeczeń i celowo nie zawierają one danych osobowych, kwot ani dat; przed powołaniem orzeczenia w piśmie przeczytaj jego pełną treść u źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga Twoją sprawę.
Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym sprawdź, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.