Przejście do treści
HWW Hewelt Wojnowski Lindner i Wspólnicy

Art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.

Brzmienie przepisu

Art. 145.

§ 1. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 §

2);

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

§ 2. Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.

§ 3. Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa.

Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1691.

W bazie mamy 11 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 09 października 2000.

Co wynika z przepisu

Art. 145 § 1 KPA wymienia przyczyny wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Należą do nich między innymi fałszywe dowody, wydanie decyzji w wyniku przestępstwa, udział pracownika lub organu podlegającego wyłączeniu oraz brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy.

Postępowanie wznawia się także, gdy wyjdą na jaw istotne nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, gdy decyzję wydano bez wymaganego stanowiska innego organu, gdy zagadnienie wstępne rozstrzygnięto odmiennie albo gdy uchylono lub zmieniono decyzję lub orzeczenie, na którym oparto decyzję.

Z powodu fałszywych dowodów lub przestępstwa postępowanie można wznowić przed stwierdzeniem tych okoliczności orzeczeniem, jeżeli są oczywiste, a wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (§ 2).

Przyczyny wznowienia i granice czasowe uchylenia decyzji
Przyczyna z art. 145 § 1 KPADecyzji nie uchyla się po upływiePodstawa
pkt 1 i 2: fałszywe dowody, decyzja wydana w wyniku przestępstwadziesięciu lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzjiart. 146 § 1 KPA
pkt 3 do 8: pozostałe przyczynypięciu lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzjiart. 146 § 1 KPA

Czy brak udziału w postępowaniu jest podstawą wznowienia?

Tak, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (§ 1 pkt 4).

Czy nowe dowody pozwalają wznowić postępowanie?

Tak, jeżeli są istotne dla sprawy, istniały w dniu wydania decyzji i były nieznane organowi, który ją wydał (§ 1 pkt 5).

W jakim terminie składa się podanie o wznowienie postępowania?

W terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, do organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji. Gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, termin biegnie od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji (art. 148 KPA).

Czy wznowienie jest możliwe po wielu latach?

Decyzji nie uchyla się z powodu fałszywych dowodów lub przestępstwa, jeżeli od jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a z pozostałych przyczyn po upływie pięciu lat (art. 146 § 1 KPA).

Objaśnienie przygotował zespół HWW na podstawie brzmienia przepisu. Opisuje regułę ogólną i nie zastępuje porady w konkretnej sprawie.

Orzeczenia powołujące ten przepis

W bazie HWW mamy 1261 orzeczeń, które powołują art. 145. Poniżej 15 wybranych, ułożonych od sądów wyższej instancji.

  • II OSK 1620/10 Naczelny Sąd Administracyjny 12 października 2010

    Pracownik złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, na co organ odmówił, uznając wnioskodawcę za stronę niestronną. Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędną wykładnię art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przez organy, które błędnie utożsamiały decyzję odmowną z decyzją o uchyleniu decyzji ostatecznej.

  • III SA 4728/97 NSA w Warszawie (przed reformą) 06 stycznia 1999
  • IV SA 1254/88 NSA w Warszawie (przed reformą) 10 marca 1989

    Organizacja społeczna domagała się uznania statusu strony w postępowaniu administracyjnym. Sąd uznał, że status ten wynika wyłącznie z przepisów prawa, a udział organizacji ogranicza się do ochrony interesu faktycznego, który nie może jednak kolidować z interesem prawnym innych stron. Niedopuszczalne jest również włączanie do wznowionego postępowania okoliczności powstałych po wydaniu decyzji.

  • I OPS 2/12 Naczelny Sąd Administracyjny 13 listopada 2012
  • IV SA 1062/86 NSA w Warszawie (przed reformą) 22 maja 1987
  • II OSK 986/09 Naczelny Sąd Administracyjny 15 czerwca 2010

    Wnioskodawczynie domagały się wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, co organy odmówiły ze względu na brak ich legitymacji jako stron. Sąd uchylił wyrok sądu niższej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędną wykładnię art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przez sąd, który niezasadnie uznał, że każde podanie o wznowienie obliguje organ do wszczęcia postępowania niezależnie od statusu wnioskodawcy.

  • I SA 198/85 NSA w Warszawie (przed reformą) 25 czerwca 1985
  • V SA 821/99 NSA w Warszawie (przed reformą) 13 marca 2000

    Strony zgłosiły do odprawy celnej części samochodu, które następnie zmontowano, co skutkowało wymiarem cła od pojazdu w stanie rozmontowanym zgodnie z regułami klasyfikacji. Sąd uznał, że decyzja o ponownym wymiarze należności została wprowadzona do obrotu prawnego po upływie dwuletniego terminu gwarancyjnego z art. 83 ust. 1 Prawa celnego. Przepis art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego został wskazany jako tryb wzruszenia decyzji pierwotnej, którego zastosowanie w tym przypadku byłoby bezcelowe ze względu na upływ terminu do ponownego wymiaru cła.

  • IV SA 487/91 NSA w Warszawie (przed reformą) 20 czerwca 1991

    Prokurator Wojewódzki domagał się wznowienia postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji, wskazując na rażące naruszenie przepisów przez pracownika organu, który podlegał wyłączeniu z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd uchylił decyzję odmawiającą wznowienia, uznając, że art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego wymaga obiektywnego wystąpienia przesłanek wyłączenia pracownika, a nie wydania przedtem stosownego postanowienia.

  • I OPS 3/18 Naczelny Sąd Administracyjny 01 lipca 2019

    Sąd rozstrzygnął, że podstawą zatrzymania prawa jazdy za przekroczenie prędkości jest wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu, a nie prawomocne rozstrzygnięcie w sprawie o wykroczenie. Postępowania te są niezależne, co wyklucza status zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. Ewentualne błędy w pomiarze prędkości mają być korygowane w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

  • III RN 101/99 Sąd Najwyższy 22 września 1999
  • I OSK 607/10 Naczelny Sąd Administracyjny 25 lutego 2011

    Spółka zaskarżyła decyzję Ministra Infrastruktury odmawiającą zmiany decyzji o uwłaszczeniu, zarzucając sądowi pierwszej instancji niewłaściwe wykonanie kontroli legalności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że wady niekwalifikowane decyzji ostatecznej ulegają sanowaniu, a ich istnienie nie stanowi przesłanki negatywnej do zastosowania art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego.

  • II OSK 622/05 Naczelny Sąd Administracyjny 10 marca 2006

    Powód zaskarżył odmowę wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, powołując się na pominięcie jako strony. Sąd oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że wniosek został złożony po upływie jednomiesięcznego terminu. Przepis art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego został zastosowany jako podstawa do obliczenia biegu tego terminu, który zaczął biec od dnia powzięcia wiadomości o decyzji, a nie od jej doręczenia.

  • I OSK 1529/06 Naczelny Sąd Administracyjny 23 listopada 2007

    Powód domagał się stwierdzenia nieważności decyzji ustanawiającej przymusowy zarząd nad przedsiębiorstwem, powołując się na brak udziału w postępowaniu. Sąd oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że okoliczność ta stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a nie do stwierdzenia nieważności decyzji. Tryby te są niekonkurencyjne, a wada postępowania nie może jednocześnie spełniać przesłanek do unieważnienia aktu administracyjnego.

  • III SA 1454/99 NSA w Warszawie (przed reformą) 26 kwietnia 2000

    Spółka zaskarżyła decyzję Ministra Finansów o uchyleniu decyzji Izby Skarbowej w trybie wznowienia postępowania, powołującą się na art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd uznał, że umowy sprzedaży autobusów nie stanowiły nowych dowodów, skoro organ pierwszej instancji znał je już w trakcie kontroli, a pojęcie „wyjścia na jaw” odnosi się do momentu udostępnienia materiału organowi, a nie do jego faktycznego przeanalizowania przez konkretnego urzędnika. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając brak podstaw do wznowienia postępowania.

Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Streszczenia przygotowaliśmy na podstawie treści orzeczeń. Celowo nie zawierają danych osobowych, kwot ani dat, dlatego przed powołaniem orzeczenia w piśmie warto przeczytać jego pełną treść u źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga każdą sprawę na jego tle.

Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym należy sprawdzić, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.

Napisz po poradę Umów konsultację