Brzmienie przepisu
Art. 300.
§ 1. Kto, w razie grożącej mu niewypłacalności lub upadłości, udaremnia lub uszczupla zaspokojenie swojego wierzyciela przez to, że usuwa, ukrywa, zbywa, darowuje, niszczy, rzeczywiście lub pozornie obciąża albo uszkadza składniki swojego majątku, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2. Kto, w celu udaremnienia wykonania orzeczenia sądu lub innego organu państwowego, udaremnia lub uszczupla zaspokojenie swojego wierzyciela przez to, że usuwa, ukrywa, zbywa, darowuje, niszczy, rzeczywiście lub pozornie obciąża albo uszkadza składniki swojego majątku zajęte lub zagrożone zajęciem, bądź usuwa znaki zajęcia, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 3. Jeżeli czyn określony w § 1 wyrządził szkodę wielu wierzycielom, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 4. Jeżeli pokrzywdzonym nie jest Skarb Państwa, ściganie przestępstwa określonego w § 1 następuje na wniosek pokrzywdzonego.
Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1342.
W bazie mamy 10 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 29 lipca 2016.
Co wynika z przepisu
Przestępstwo z art. 300 § 1 KK popełnia ten, kto w razie grożącej mu niewypłacalności lub upadłości udaremnia lub uszczupla zaspokojenie swojego wierzyciela, usuwając, ukrywając, zbywając, darując, niszcząc, obciążając albo uszkadzając składniki swojego majątku. Grozi za to kara pozbawienia wolności do lat 3.
Te same działania wobec majątku zajętego lub zagrożonego zajęciem, podjęte w celu udaremnienia wykonania orzeczenia sądu lub innego organu, a także usunięcie znaków zajęcia, są zagrożone karą od 3 miesięcy do lat 5 (§ 2).
Jeżeli czyn z § 1 wyrządził szkodę wielu wierzycielom, kara wynosi od 6 miesięcy do lat 8 (§ 3).
Czy przestępstwo z art. 300 § 1 KK jest ścigane z urzędu?
Jeżeli pokrzywdzonym nie jest Skarb Państwa, ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego (§ 4).
Jaka kara grozi za ukrycie majątku zajętego przez komornika?
Kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5, gdy sprawca działa w celu udaremnienia wykonania orzeczenia sądu lub innego organu państwowego (§ 2).
Czy naprawienie szkody wierzyciela wpływa na karę?
Gdy sprawca dobrowolnie naprawił szkodę w całości, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia. Przy naprawieniu szkody w znacznej części sąd może nadzwyczajnie złagodzić karę (art. 307 KK).
Szerzej o tym przepisie: Prawnokarna ochrona wierzycieli .
Objaśnienie przygotował zespół HWW na podstawie brzmienia przepisu. Opisuje regułę ogólną i nie zastępuje porady w konkretnej sprawie.
Obszar praktyki kancelarii
Orzeczenia powołujące ten przepis
W bazie HWW mamy 234 orzeczeń, które powołują art. 300. Poniżej 15 wybranych, ułożonych od sądów wyższej instancji.
-
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że przestępstwem z art. 300 § 1 k.k. może być obciążony każdy dłużnik, a nie wyłącznie przedsiębiorca. Przepis ten penalizuje działanie osoby zagrożonej niewypłacalnością, która uszczupla majątek w celu udaremnienia zaspokojenia wierzyciela. Rozwiązanie to wynika z wykładni językowej, zgodnie z którą termin „niewypłacalność” obejmuje każdą osobę niezdolną do spłaty długów.
-
Prezes spółki w stanie niewypłacalności usunął majątek, zaspokajając tylko niektórych wierzycieli. Sąd Okręgowy skazał go jedynie za czyn z art. 302 § 1 k.k., uznając, że wymaga on działania na szkodę wielu osób. Sąd Najwyższy uchylił wyrok, wskazując, że art. 300 k.k. może być zastosowany, gdy sprawca działa na szkodę jednego wierzyciela, co wymaga ponownego rozpoznania sprawy.
-
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o umorzeniu śledztwa wobec podejrzanego o uszczuplenie majątku wierzycieli, uznając, że Sąd Rejonowy niewystarczająco zweryfikował okoliczności darowizny nieruchomości w okresie kłopotów finansowych podejrzanego. Orzeczenie wskazuje, że przy ocenie znamion strony podmiotowej przestępstwa z art. 300 § 2 k.k. konieczne jest rekonstruowanie zamiaru kierunkiego na podstawie obiektywnych przesłanek, a nie wyłącznie wyjaśnień podejrzanego i jego rodziny. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania w celu krytycznej weryfikacji dowodów pod kątem intencji udaremnienia egzekucji.
-
Skazani za przestępstwo z art. 300 § 1 k.k., polegające na zbyciu nieruchomości w celu udaremnienia zaspokojenia wierzycieli, domagali się wznowienia postępowania karnego. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, uznając, że powołane nowe dowody oraz ewentualne uchybienia proceduralne nie stanowią podstaw do zmiany prawomocnego wyroku.
-
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w sprawie wykładni zakresu ochrony art. 300 § 2 k.k., rozpatrując wątpliwość, czy przepis chroni również wierzytelności publicznoprawne, a nie tylko te z obrotu gospodarczego. Sąd uznał, że nie jest to zagadnienie wymagające zasadniczej wykładni, podzielając stanowisko prokuratora, iż przepis chroni interesy wszystkich wierzycieli, w tym fiskusa, oraz powagę orzeczeń organów państwowych.
-
Skazany zbył zajęty samochód, co posłużyło za podstawę do uznania go winnym od udaremnienia zaspokojenia wierzyciela. Sąd Najwyższy oddalił kasację, potwierdzając, że zbycie majątku zabezpieczonego postanowieniem prokuratora spełnia znamiona przestępstwa z art. 300 § 2 k.k.
-
Oskarżeni zbyli nieruchomość w obawie przed egzekucją roszczeń wierzyciela, mimo braku doręczenia im postanowienia o zabezpieczeniu. Sąd Najwyższy uznał, że art. 300 § 2 k.k. obejmuje także mienie zagrożone zajęciem, gdy istnieje rzeczywiste niebezpieczeństwo jego zajęcia. Uniewinniający wyrok sądu odwoławczego został uchylony, a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania.
-
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy dotyczącej przestępstwa określonego w art. 300 § 2 k.k. innemu sądowi, uznając, że brak jest podstaw do wątpliwości co do zdolności właściwego sądu do jej rozpoznania. Trybunał podkreślił, że art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i nie może służyć rozwiązywaniu problemów kadrowych, lecz wymaga stwierdzenia, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga odstępstwa od zasady właściwości miejscowej.
-
Oskarżona została skazana za udaremnienie egzekucji przez darowiznę udziału w nieruchomości, co Sąd Najwyższy uznał za błędne, gdyż przestępstwo z art. 300 § 2 k.k. wymaga skutku w postaci uniemożliwienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela. Skoro egzekucja została umorzona z przyczyn niezależnych od czynu, a sąd odwoławczy nie rozważył tego zarzutu, wyrok został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.
-
Oskarżona została uniewinniona od zarzutu ukrycia pojazdu w celu utrudnienia egzekucji, ponieważ sąd uznał, że zajęcie majątku wygasło z mocy prawa. Sąd Najwyższy uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że fakty mogły wypełniać znamiona przestępstwa z art. 300 Kodeksu karnego w zakresie majątku zagrożonego zajęciem. Przekazanie sprawy wynika z faktu, że w postępowaniu odwoławczym nie wniesiono środka zaskoczenia na niekorzyść oskarżonego, co uniemożliwiało sądowi zmianę wyroku na bardziej obciążający.
-
Dłużnik zbył rzecz zajęta w postępowaniu egzekucyjnym, co wywołało wątpliwości co do zakresu odpowiedzialności karnej. Sąd Najwyższy uznał, że taki czyn może spełniać znamiona przestępstwa z art. 300 § 2 k.k., pod warunkiem udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela. Rozstrzygnięcie nie uwzględniało ochrony nabywcy działającego w dobrej wierze, potwierdzając, że przepisy cywilne nie wyłączają odpowiedzialności karnej za zbycie mienia zajętego.
-
Sąd Najwyższy uchylił wyroki uniewinniające oskarżonego o zbycie zajętych rzeczy, wskazując, że oddanie ich osobie godnej zaufania rodzi stosunek zobowiązaniowy, w którym organ procesowy jest wierzycielem. W tym kontekście zastosowano art. 300 Kodeksu karnego, uznając, że usunięcie lub zbycie takich przedmiotów przez osobę, która stała się dłużnikiem wobec organu, wypełnia znamiona przestępstwa. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
-
Oskarżony ukrył zajęte mienie, co zmusiło sąd do oceny, czy czyn ten podlega penalizacji w świetle art. 300 § 2 k.k. Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że pojęcie orzeczenia w tym przepisie obejmuje każde rozstrzygnięcie nadające się do egzekucji, a nie tylko te związane z obrotem gospodarczym. Interpretacja ta wyklucza ograniczenie zakresu kryminalizacji do wierzytelności powstających między podmiotami profesjonalnego obrotu.
Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Streszczenia przygotowaliśmy automatycznie na podstawie treści orzeczeń i celowo nie zawierają one danych osobowych, kwot ani dat; przed powołaniem orzeczenia w piśmie warto przeczytać jego pełną treść u źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga każdą sprawę na jego tle.
Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym należy sprawdzić, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.