Brzmienie przepisu
Art. 209.
§ 1. Kto uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową, jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§ 1a. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 naraża osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2. Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 1a następuje na wniosek pokrzywdzonego, organu pomocy społecznej lub organu podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego.
§ 3. Jeżeli pokrzywdzonemu przyznano odpowiednie świadczenia rodzinne albo świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 1a odbywa się z urzędu.
§ 4. Nie podlega karze sprawca przestępstwa określonego w § 1, który nie później niż przed upływem 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego uiścił w całości zaległe alimenty.
§ 5. Sąd odstępuje od wymierzenia kary, jeżeli nie później niż przed upływem 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego sprawca przestępstwa określonego w § 1a uiścił w całości zaległe alimenty, chyba że wina i społeczna szkodliwość czynu przemawiają przeciwko odstąpieniu od wymierzenia kary.
Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 383.
Brzmienie obowiązuje od 26 marca 2025.
W bazie mamy 9 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 29 lipca 2016.
Po dacie stanu prawnego tego tekstu jednolitego (06 marca 2025) ustawa była nowelizowana 4 razy. Nie każda nowelizacja dotyczy tego artykułu, ale nie możemy tego przesądzić automatycznie, więc mówimy o tym wprost.
Co wynika z przepisu
Przestępstwo niealimentacji popełnia ten, kto uchyla się od obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądu, ugodą zawartą przed sądem lub innym organem albo umową. Warunkiem jest zaległość równa co najmniej trzem świadczeniom okresowym albo opóźnienie świadczenia innego niż okresowe o co najmniej trzy miesiące. Grozi za to grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku.
Surowsza odpowiedzialność, do dwóch lat pozbawienia wolności, dotyczy sprawcy, który naraża osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.
Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego, organu pomocy społecznej albo organu podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego. Gdy pokrzywdzonemu przyznano świadczenia rodzinne albo świadczenia pieniężne wypłacane przy bezskuteczności egzekucji alimentów, ściganie odbywa się z urzędu.
Sprawca typu podstawowego nie podlega karze, jeżeli w ciągu 30 dni od pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego zapłaci w całości zaległe alimenty. Przy typie surowszym sąd w takiej sytuacji odstępuje od wymierzenia kary, chyba że wina i społeczna szkodliwość czynu przemawiają przeciwko temu.
Od jakiej zaległości niealimentacja jest przestępstwem?
Od zaległości równej co najmniej trzem świadczeniom okresowym albo od opóźnienia o co najmniej trzy miesiące, gdy świadczenie nie jest okresowe. Obowiązek musi być określony co do wysokości orzeczeniem, ugodą albo umową.
Czy spłata zaległych alimentów uwalnia od kary?
Przy typie podstawowym tak, jeżeli sprawca zapłaci całość zaległości nie później niż 30 dni od pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego. Przy typie surowszym sąd odstępuje od wymierzenia kary, chyba że wina i społeczna szkodliwość czynu przemawiają przeciwko temu.
Szerzej o tym przepisie: Przestępstwo niealimentacji w polskim prawie karnym .
Objaśnienie przygotował zespół HWW na podstawie brzmienia przepisu. Opisuje regułę ogólną i nie zastępuje porady w konkretnej sprawie.
Orzeczenia powołujące ten przepis
W bazie HWW mamy 424 orzeczeń, które powołują art. 209. Poniżej 15 najnowszych.
Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga Twoją sprawę.
Inne przepisy tej ustawy
Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym sprawdź, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.