Przejście do treści
HWW Hewelt Wojnowski Lindner i Wspólnicy

Art. 271 Kodeksu karnego

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

Brzmienie przepisu

Art. 271.

§ 1. Funkcjonariusz publiczny lub inna osoba uprawniona do wystawienia dokumentu, która poświadcza w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2. W wypadku mniejszej wagi, sprawca podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

§ 3. Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1342.

W bazie mamy 10 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 29 lipca 2016.

Co wynika z przepisu

Art. 271 § 1 KK dotyczy funkcjonariusza publicznego lub innej osoby uprawnionej do wystawienia dokumentu, która poświadcza w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne. Grozi za to kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

W wypadku mniejszej wagi sprawca podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności (§ 2).

Jeżeli sprawca działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, kara wynosi od 6 miesięcy do lat 8 pozbawienia wolności (§ 3).

Kto może popełnić przestępstwo z art. 271 KK?

Funkcjonariusz publiczny lub inna osoba uprawniona do wystawienia dokumentu.

Jaka kara grozi, gdy sprawca działał dla korzyści?

Kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8 (§ 3).

Czy faktura jest dokumentem w rozumieniu art. 271 KK?

Kodeks karny definiuje dokument w art. 115 § 14, a fakturę w art. 115 § 14a jako dokument, o którym mowa w ustawie o podatku od towarów i usług.

Objaśnienie przygotował zespół HWW na podstawie brzmienia przepisu. Opisuje regułę ogólną i nie zastępuje porady w konkretnej sprawie.

Obszar praktyki kancelarii

Orzeczenia powołujące ten przepis

W bazie HWW mamy 399 orzeczeń, które powołują art. 271. Poniżej 15 wybranych, ułożonych od sądów wyższej instancji.

  • II KK 97/13 Sąd Najwyższy, Izba Karna 18 kwietnia 2013

    Rolnik został uniewinniony od zarzutu złożenia fałszywego oświadczenia w dokumencie, ponieważ nie spełniał znamion podmiotowych przestępstwa z art. 271 k.k. Sąd uznał, że sporządzenie takiego pisma nie równa się jego wystawieniu w rozumieniu prawa, a sprawca nie był funkcjonariuszem publicznym ani osobą uprawnioną do wystawiania dokumentów.

  • V KKN 249/01 Sąd Najwyższy, Izba Karna 03 października 2001

    Oskarżony przedłożył fikcyjną fakturę VAT w celu uzyskania finansowania leasingu, co poskutkowało skazaniem za oszustwo w związku z fałszowaniem dokumentów. Sąd Najwyższy utrzymał tę kwalifikację, stwierdzając, że podatnik jest osobą uprawnioną do wystawiania faktur w rozumieniu art. 271 Kodeksu karnego. Orzeczenie potwierdza, że wystawienie dokumentu nieodzwierciedlającego rzeczywistego zdarzenia gospodarczego w celu wprowadzenia w błąd innej osoby w celu niekorzystnego rozporządzenia mieniem wyczerpuje znamiona tego przestępstwa.

  • WA 21/15 Sąd Najwyższy 23 lutego 2016

    Oskarżony, będąc zastępcą komendanta przychodni, przyjął korzyść majątkową w zamian za pomoc w uzyskaniu świadectwa lekarskiego zawierającego nieprawdziwe dane o zdrowiu. Sąd uznał go winnym pomocnictwa do przyjęcia łapówki oraz fałszowania dokumentu, oceniając, że jego działania wypełniły znamiona art. 271 Kodeksu karnego, ponieważ dokument stanowił dowód okoliczności mającej znaczenie prawne.

  • WA 20/15 Sąd Najwyższy 28 stycznia 2016

    Sąd Najwyższy zmienił wyrok w sprawie dowódcy jednostki wojskowej oskarżonego o przekroczenie uprawnień przy realizacji inwestycji, uznając, że postępowanie karne w zakresie czynów kwalifikowanych z art. 271 § 3 k.k. powinno być kontynuowane. Sąd uznał, że oskarżony działał na szkodę interesu publicznego, wykorzystując zależność podwładnego do sfałszowania procedury wyboru wykonawcy, co wyczerpywało znamiona przestępstwa służbowego z udziałem osoby trzeciej.

  • IV KZ 71/15 Sąd Najwyższy 09 grudnia 2015

    Sąd Najwyższy uchylił zarządzenie odmawiające przyjęcia zażalenia na decyzję o nieprzyjęciu kasacji, uznając, że skarżąca nie przekroczyła siedmiodniowego terminu, skoro pierwsze pismo zostało nadane przed upływem tego okresu. Orzeczenie dotyczyło postępowania karnego, w którym oskarżona została uniewinniona od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 271 Kodeksu karnego. Sąd wskazał, że brak podstaw do przyjęcia kasacji wynika z braku interesu procesowego, skoro wyrok uniewinniający został utrzymany w mocy, a koszty procesu obciążono Skarb Państwa.

  • WA 12/15 Sąd Najwyższy 26 listopada 2015

    Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok uniewinniający żołnierzy i cywilnego członka komisji od zarzutów niedopełnienia obowiązków i fałszowania dokumentów przy badaniach broni. Przepis art. 271 Kodeksu karnego, dotyczący fałszowania dokumentów przez osoby niebędące funkcjonariuszami publicznymi, został zastosowany w ocenie czynów cywilnego oskarżonego, który poświadczył nieprawdę w dokumencie mającym znaczenie prawne.

  • III KK 232/15 Sąd Najwyższy 22 października 2015

    Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że oskarżony, kierując zorganizowaną grupą przestępczą, dopuścił się przestępstwa z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 271 § 3 k.k., polegającego na wystawianiu fikcyjnych faktur VAT w celu uszczuplenia należności publicznych.

  • WA 10/15 Sąd Najwyższy 08 września 2015

    Sąd Najwyższy umorzył postępowanie karne wobec pracownika wojskowego z powodu przedawnienia karalności za fałszerstwo dokumentów, kwalifikując jego czyn jako występek mniejszej wagi na podstawie art. 271 Kodeksu karnego. Przepis ten został zastosowany do oceny stopnia naganności zachowania, które w połączeniu z art. 270 § 2a k.k. stanowiło podstawę do uznania, że nie doszło do przestępstwa w typie podstawowym, lecz do lżejszego czynu zabronionego.

  • IV KK 239/15 Sąd Najwyższy 26 sierpnia 2015

    Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego, utrzymując w mocy wyrok skazujący za podpalenie oraz współsprawstwo w tym przestępstwie. Orzeczenie opierało się na ocenie, że sądy instancyjne wnikliwie przeanalizowały cały materiał dowodowy, w tym zeznania świadka, co stanowiło podstawę do uznania winy oskarżonego z art. 271 Kodeksu karnego w związku z art. 11 § 2 Kodeksu karnego.

  • IV KK 245/15 Sąd Najwyższy 26 sierpnia 2015

    Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego za usiłowanie oszustwa na szkodę inwestora, uznając ją za oczywiście bezzasadną. Sąd utrzymał w mocy wyrok skazujący, który uznał, że pracownik, wykorzystując uzależnienie służbowe, działał z zamiarem osiągnięcia korzyści majątkowej dla spółki. Przepis art. 271 Kodeksu karnego zastosowano do oceny zachowania oskarżonego, który przedkładał inwestorowi dokumenty, mając na celu wprowadzenie go w błąd i doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia mieniem.

  • IV KK 422/14 Sąd Najwyższy 26 marca 2015

    Sąd Najwyższy uniewinnił pracownika skazanego za fałszerstwo dokumentów, stwierdzając, że jako osoba prywatna nie miał uprawnień do wystawiania dokumentów w rozumieniu art. 271 § 1 k.k. Orzeczenie uchyla wyrok sądu pierwszej instancji wydany bez rozprawy, wskazując na rażące naruszenie prawa przez sąd, który nie zweryfikował braku znamion czynu zabronionego zawartych w akcie oskarżenia.

  • WA 1/15 Sąd Najwyższy 10 marca 2015

    Sąd Najwyższy utrzymał w mocy uniewinniający wyrok wydany na rzecz lekarza, który został oskarżony o fałszowanie dokumentacji medycznej w celu uzyskania niezasłużonego zwolnienia z aresztu. Instancja odwoławcza uznała, że dowody nie potwierdziły z zadosćuczynieniem, iż wpisy w książce zdrowia nie odzwierciedlały rzeczywistego stanu pacjenta, co było elementem składu przestępstwa z art. 271 Kodeksu karnego. Brak wątpliwości co do wiarygodności wersji oskarżonego o rzekomej symulacji choroby przez oskarżyciela skłonił sąd do przyjęcia, że czyn nie został popełniony.

  • IV KK 332/14 Sąd Najwyższy 27 listopada 2014

    Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego, który warunkowo umorzył postępowanie wobec diagnosty oskarżonego o poświadczenie nieprawdy w zaświadczeniu technicznym pojazdu. Sąd I instancji uznał, że czyn stanowił wypadek mniejszej wagi z art. 271 § 2 k.k., co skutkowało krótszym terminem przedawnienia. Ponieważ karalność upłynęła przed przedstawieniem zarzutów, Sąd Najwyższy umorzył postępowanie ze względu na przedawnienie.

  • WA 30/14 Sąd Najwyższy 12 listopada 2014

    Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący oficera wojskowego za przyjęcie korzyści majątkowej w zamian za wystawienie nieprawdziwego świadectwa lekarskiego, przekształcając zarzut w pomocnictwo do przestępstwa określonego w art. 271 Kodeksu karnego. Sąd uznał, że skazanie za czyn nieobjęty aktem oskarżenia wymagało przekazu sprawy do ponownego rozpoznania, jednocześnie utrzymując w mocy wyrok dotyczący współoskarżonego, który udzielił korzyści.

  • I KZP 19/14 Sąd Najwyższy 30 października 2014

Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Streszczenia przygotowaliśmy automatycznie na podstawie treści orzeczeń i celowo nie zawierają one danych osobowych, kwot ani dat; przed powołaniem orzeczenia w piśmie warto przeczytać jego pełną treść u źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga każdą sprawę na jego tle.

Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym należy sprawdzić, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.

Napisz po poradę Umów konsultację