Brzmienie przepisu
Art. 271.
§ 1. Funkcjonariusz publiczny lub inna osoba uprawniona do wystawienia dokumentu, która poświadcza w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2. W wypadku mniejszej wagi, sprawca podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
§ 3. Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1342.
W bazie mamy 10 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 29 lipca 2016.
Co wynika z przepisu
Art. 271 § 1 KK dotyczy funkcjonariusza publicznego lub innej osoby uprawnionej do wystawienia dokumentu, która poświadcza w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne. Grozi za to kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
W wypadku mniejszej wagi sprawca podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności (§ 2).
Jeżeli sprawca działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, kara wynosi od 6 miesięcy do lat 8 pozbawienia wolności (§ 3).
Kto może popełnić przestępstwo z art. 271 KK?
Funkcjonariusz publiczny lub inna osoba uprawniona do wystawienia dokumentu.
Jaka kara grozi, gdy sprawca działał dla korzyści?
Kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8 (§ 3).
Czy faktura jest dokumentem w rozumieniu art. 271 KK?
Kodeks karny definiuje dokument w art. 115 § 14, a fakturę w art. 115 § 14a jako dokument, o którym mowa w ustawie o podatku od towarów i usług.
Objaśnienie przygotował zespół HWW na podstawie brzmienia przepisu. Opisuje regułę ogólną i nie zastępuje porady w konkretnej sprawie.
Obszar praktyki kancelarii
Orzeczenia powołujące ten przepis
W bazie HWW mamy 399 orzeczeń, które powołują art. 271. Poniżej 15 wybranych, ułożonych od sądów wyższej instancji.
-
Rolnik został uniewinniony od zarzutu złożenia fałszywego oświadczenia w dokumencie, ponieważ nie spełniał znamion podmiotowych przestępstwa z art. 271 k.k. Sąd uznał, że sporządzenie takiego pisma nie równa się jego wystawieniu w rozumieniu prawa, a sprawca nie był funkcjonariuszem publicznym ani osobą uprawnioną do wystawiania dokumentów.
-
Oskarżony przedłożył fikcyjną fakturę VAT w celu uzyskania finansowania leasingu, co poskutkowało skazaniem za oszustwo w związku z fałszowaniem dokumentów. Sąd Najwyższy utrzymał tę kwalifikację, stwierdzając, że podatnik jest osobą uprawnioną do wystawiania faktur w rozumieniu art. 271 Kodeksu karnego. Orzeczenie potwierdza, że wystawienie dokumentu nieodzwierciedlającego rzeczywistego zdarzenia gospodarczego w celu wprowadzenia w błąd innej osoby w celu niekorzystnego rozporządzenia mieniem wyczerpuje znamiona tego przestępstwa.
-
Oskarżony, będąc zastępcą komendanta przychodni, przyjął korzyść majątkową w zamian za pomoc w uzyskaniu świadectwa lekarskiego zawierającego nieprawdziwe dane o zdrowiu. Sąd uznał go winnym pomocnictwa do przyjęcia łapówki oraz fałszowania dokumentu, oceniając, że jego działania wypełniły znamiona art. 271 Kodeksu karnego, ponieważ dokument stanowił dowód okoliczności mającej znaczenie prawne.
-
Sąd Najwyższy zmienił wyrok w sprawie dowódcy jednostki wojskowej oskarżonego o przekroczenie uprawnień przy realizacji inwestycji, uznając, że postępowanie karne w zakresie czynów kwalifikowanych z art. 271 § 3 k.k. powinno być kontynuowane. Sąd uznał, że oskarżony działał na szkodę interesu publicznego, wykorzystując zależność podwładnego do sfałszowania procedury wyboru wykonawcy, co wyczerpywało znamiona przestępstwa służbowego z udziałem osoby trzeciej.
-
Sąd Najwyższy uchylił zarządzenie odmawiające przyjęcia zażalenia na decyzję o nieprzyjęciu kasacji, uznając, że skarżąca nie przekroczyła siedmiodniowego terminu, skoro pierwsze pismo zostało nadane przed upływem tego okresu. Orzeczenie dotyczyło postępowania karnego, w którym oskarżona została uniewinniona od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 271 Kodeksu karnego. Sąd wskazał, że brak podstaw do przyjęcia kasacji wynika z braku interesu procesowego, skoro wyrok uniewinniający został utrzymany w mocy, a koszty procesu obciążono Skarb Państwa.
-
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok uniewinniający żołnierzy i cywilnego członka komisji od zarzutów niedopełnienia obowiązków i fałszowania dokumentów przy badaniach broni. Przepis art. 271 Kodeksu karnego, dotyczący fałszowania dokumentów przez osoby niebędące funkcjonariuszami publicznymi, został zastosowany w ocenie czynów cywilnego oskarżonego, który poświadczył nieprawdę w dokumencie mającym znaczenie prawne.
-
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że oskarżony, kierując zorganizowaną grupą przestępczą, dopuścił się przestępstwa z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 271 § 3 k.k., polegającego na wystawianiu fikcyjnych faktur VAT w celu uszczuplenia należności publicznych.
-
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie karne wobec pracownika wojskowego z powodu przedawnienia karalności za fałszerstwo dokumentów, kwalifikując jego czyn jako występek mniejszej wagi na podstawie art. 271 Kodeksu karnego. Przepis ten został zastosowany do oceny stopnia naganności zachowania, które w połączeniu z art. 270 § 2a k.k. stanowiło podstawę do uznania, że nie doszło do przestępstwa w typie podstawowym, lecz do lżejszego czynu zabronionego.
-
Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego, utrzymując w mocy wyrok skazujący za podpalenie oraz współsprawstwo w tym przestępstwie. Orzeczenie opierało się na ocenie, że sądy instancyjne wnikliwie przeanalizowały cały materiał dowodowy, w tym zeznania świadka, co stanowiło podstawę do uznania winy oskarżonego z art. 271 Kodeksu karnego w związku z art. 11 § 2 Kodeksu karnego.
-
Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego za usiłowanie oszustwa na szkodę inwestora, uznając ją za oczywiście bezzasadną. Sąd utrzymał w mocy wyrok skazujący, który uznał, że pracownik, wykorzystując uzależnienie służbowe, działał z zamiarem osiągnięcia korzyści majątkowej dla spółki. Przepis art. 271 Kodeksu karnego zastosowano do oceny zachowania oskarżonego, który przedkładał inwestorowi dokumenty, mając na celu wprowadzenie go w błąd i doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia mieniem.
-
Sąd Najwyższy uniewinnił pracownika skazanego za fałszerstwo dokumentów, stwierdzając, że jako osoba prywatna nie miał uprawnień do wystawiania dokumentów w rozumieniu art. 271 § 1 k.k. Orzeczenie uchyla wyrok sądu pierwszej instancji wydany bez rozprawy, wskazując na rażące naruszenie prawa przez sąd, który nie zweryfikował braku znamion czynu zabronionego zawartych w akcie oskarżenia.
-
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy uniewinniający wyrok wydany na rzecz lekarza, który został oskarżony o fałszowanie dokumentacji medycznej w celu uzyskania niezasłużonego zwolnienia z aresztu. Instancja odwoławcza uznała, że dowody nie potwierdziły z zadosćuczynieniem, iż wpisy w książce zdrowia nie odzwierciedlały rzeczywistego stanu pacjenta, co było elementem składu przestępstwa z art. 271 Kodeksu karnego. Brak wątpliwości co do wiarygodności wersji oskarżonego o rzekomej symulacji choroby przez oskarżyciela skłonił sąd do przyjęcia, że czyn nie został popełniony.
-
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego, który warunkowo umorzył postępowanie wobec diagnosty oskarżonego o poświadczenie nieprawdy w zaświadczeniu technicznym pojazdu. Sąd I instancji uznał, że czyn stanowił wypadek mniejszej wagi z art. 271 § 2 k.k., co skutkowało krótszym terminem przedawnienia. Ponieważ karalność upłynęła przed przedstawieniem zarzutów, Sąd Najwyższy umorzył postępowanie ze względu na przedawnienie.
-
Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący oficera wojskowego za przyjęcie korzyści majątkowej w zamian za wystawienie nieprawdziwego świadectwa lekarskiego, przekształcając zarzut w pomocnictwo do przestępstwa określonego w art. 271 Kodeksu karnego. Sąd uznał, że skazanie za czyn nieobjęty aktem oskarżenia wymagało przekazu sprawy do ponownego rozpoznania, jednocześnie utrzymując w mocy wyrok dotyczący współoskarżonego, który udzielił korzyści.
Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Streszczenia przygotowaliśmy automatycznie na podstawie treści orzeczeń i celowo nie zawierają one danych osobowych, kwot ani dat; przed powołaniem orzeczenia w piśmie warto przeczytać jego pełną treść u źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga każdą sprawę na jego tle.
Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym należy sprawdzić, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.