Art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Brzmienie przepisu
Art. 98. 1. Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe – z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. 2. Właściwy organ składa wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Podstawą wpisu tych praw do księgi wieczystej jest ostateczna decyzja zatwierdzająca podział. 3. Za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.
Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 399.
Brzmienie obowiązuje od 25 marca 2026.
W bazie mamy 15 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 25 maja 2000.
Po dacie stanu prawnego tego tekstu jednolitego (10 marca 2026) ustawa była nowelizowana 1 razy. Nie każda nowelizacja dotyczy tego artykułu, ale nie możemy tego przesądzić automatycznie, więc mówimy o tym wprost.
Orzeczenia powołujące ten przepis
W bazie HWW mamy 171 orzeczeń, które powołują art. 98. Poniżej 15 najnowszych.
-
Spółka akcyjna żądała ustalenia odszkodowania za grunt przejęty przez gminę na własność z mocy prawa pod drogę. Sąd oddalił skargę, uznając, że art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się również do nieruchomości częściowo przeznaczonych pod drogi publiczne, a nie wyłącznie do tych w całości objętych takim przeznaczeniem.
- II SA/Gl 1616/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach 15 lutego 2023
Skarżąca żądała ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą na rzecz gminy na cele drogowe. Sąd uchylił decyzje odmawiające wypłaty środków, uznając, że art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w przypadku braku wcześniejszych uzgodnień cywilnoprawnych.
-
Powódka żądała odszkodowania za część nieruchomości przejętą na własność gminy w wyniku zatwierdzenia podziału działki pod drogę publiczną. Sąd uchylił decyzje organów administracji, uznając, że art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami reguluje nabycie własności z mocy prawa oraz powstanie roszczenia odszkodowawczego wyłącznie wobec dotychczasowych właścicieli nieruchomości, których prawo własności zostało ograniczone decyzją podziałową.
- I OSK 1421/22 Naczelny Sąd Administracyjny 04 października 2022
Powodowie domagali się ustalenia odszkodowania za działkę przeznaczoną pod drogę publiczną, co do której wcześniej podpisali porozumienie o nieodpłatnym przekazaniu własności. Sąd uznał, że takie porozumienie jest nieskuteczne, gdyż art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie dopuszcza wywłaszczenia dokonywanego bez odpłatności, co oznacza, że prawo do odszkodowania powstaje dopiero z chwilą ostatecznego przejścia własności na rzecz gminy.
-
Gmina wnioskowała o wygaśnięcie decyzji o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość przejętą na drogę, powołując się na zrzeczenie się przez właściciela tego roszczenia. Sąd oddalił skargę, uznając, że przepisy specustawy drogowej nie przewidują możliwości zrzeczenia się odszkodowania przez osoby fizyczne. Art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami został zinterpretowany jako nieumożliwiający wygaśnięcia decyzji w tej sytuacji, co wykluczało zastosowanie zerowego odszkodowania na podstawie uzgodnień z właścicielem.
- III SAB/Po 34/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu 19 listopada 2021
Powodowie wnieśli skargę na bezczynność burmistrza w zakresie utrzymania drogi gminnej i braku uregulowania własności działki w jej pasie, powołując się na art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd odrzucił skargę, stwierdzając, że brak jest prawnego obowiązku wykupu nieruchomości przez organ gminny, co wyklucza bezczynność w rozumieniu prawa administracyjnego.
- II SA/Gd 254/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku 20 października 2021
Właściciel żądał wyższego odszkodowania za działkę przejętą na własność gminy z mocy prawa w wyniku podziału nieruchomości na jego wniosek. Sąd uchylił decyzję Wojewody utrzymującą w mocy ustalenie wysokości odszkodowania przez Starostę, wskazując na błędy w ocenie dowodów. Wojewoda zastosował art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, uznając, że przepis ten reguluje przejście własności działek wydzielonych pod drogi publiczne oraz określa zasady wyceny takich nieruchomości, w tym moment wyceny zależny od stanu prawnego w dniu wydania decyzji podziałowej.
-
Gmina zaskarżyła decyzję o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, twierdząc, że organ błędnie przyjął jej przeznaczenie mieszkaniowe zamiast drogowego. Sąd oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami podstawą wyceny jest stan i przeznaczenie nieruchomości w dniu wydania decyzji o podziale, a nie w dniu orzekania o odszkodowaniu.
- I SA/Wa 2765/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie 15 lutego 2021
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunty wydzielone pod drogi publiczne, czego organy odmówiły, powołując się na brak wcześniejszych negocjacji. Sąd oddalił skargę, uznając, że art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami wymaga przeprowadzenia trybu uzgodnienia wysokości odszkodowania przed wszczęciem postępowania administracyjnego, a brak takiego kroku stanowił podstawę do odmowy.
- II SA/Ol 726/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie 17 grudnia 2020
Spółka żądała ustalenia i wypłaty odszkodowania za działkę wydzieloną pod drogę gminną w postępowaniu o podział nieruchomości. Sąd oddalił skargę, uznając, że zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami prawo własności przechodzi na rzecz jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa wyłącznie na skutek wydzielenia działki jako drogi publicznej w decyzji zatwierdzającej podział. Ponieważ wnioskodawca pozostawał właścicielem gruntu, sąd uznał, że nie doszło do powstania szkody wymagającej odszkodowania.
- II SA/Op 186/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu 13 sierpnia 2020
-
Właściciele żądali ustalenia odszkodowania za grunty przejęte na rzecz gminy na drogę publiczną, powołując się na art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania, uznając, że strony wcześniej skutecznie uzgodniły wysokość odszkodowania w formie symbolicznej, co wykluczało możliwość jego ponownego ustalenia w trybie wywłaszczeniowym.
- II SA/Bd 688/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy 03 grudnia 2019
Właścicielka gruntu wydzielonego pod drogę publiczną, którego własność przeszła z mocy prawa, domagała się ustalenia odszkodowania. Starosta oraz Wojewoda uznali, że postępowanie w trybie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest właściwe, skoro nie doszło do ugody, a wartość nieruchomości wyceniono zgodnie z zasadami wywłaszczeniowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę gminy, potwierdzając słuszność decyzji organów administracji.
- I OSK 931/18 Naczelny Sąd Administracyjny 03 grudnia 2019
Powód żądał ustalenia odszkodowania za działkę wywłaszczoną na cele publiczne, czego organy odmówiły, uznawszy, że nie doszło do nabycia własności. Sąd oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami reguluje przejście własności działki wydzielonej pod drogę publiczną z mocy prawa, co stanowi podstawę do rozstrzygnięcia o odszkodowaniu.
Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Streszczenia przygotowaliśmy automatycznie na podstawie treści orzeczeń i celowo nie zawierają one danych osobowych, kwot ani dat; przed powołaniem orzeczenia w piśmie przeczytaj jego pełną treść u źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga Twoją sprawę.
Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym sprawdź, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.