Art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Brzmienie przepisu
Art. 137. 1. Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo
2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. 2. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.
Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 399, zgodny z tekstem ujednoliconym Kancelarii Sejmu z 03 sierpnia 2026.
W bazie mamy 15 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 25 maja 2000.
Orzeczenia powołujące ten przepis
W bazie HWW mamy 187 orzeczeń, które powołują art. 137. Poniżej 15 najnowszych.
- I OPS 3/14 Naczelny Sąd Administracyjny 13 kwietnia 2015
- I OSK 850/13 Naczelny Sąd Administracyjny 27 listopada 2014
- III RN 11/01 Sąd Najwyższy 06 marca 2002
- I OSK 3009/17 Naczelny Sąd Administracyjny 25 maja 2018
- I OSK 915/19 Naczelny Sąd Administracyjny 30 czerwca 2022
Powodowie żądali zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na cele sportowe, twierdząc, że cel ten nie został zrealizowany. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nieruchomość nie stała się zbędna w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ cel wywłaszczenia został zrealizowany, a ciężar dowodu obciążał skarżących.
-
Gmina domagała się zwrotu wywłaszczonych udziałów w nieruchomości, twierdząc, że nie zostały one wykorzystane na cel publiczny. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nieruchomość od początku nie była przeznaczona na realizację celu publicznego. W tym kontekście art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami został zinterpretowany tak, aby chronić konstytucyjne prawo własności przed naruszeniem wynikającym z pomijania tej okoliczności.
- I OSK 2894/19 Naczelny Sąd Administracyjny 22 czerwca 2021
Sąd oddalił skargę kasacyjną Wojewody, utrzymując w mocy wyrok sądu I instancji uchylający decyzję odmawiającą zwrotu nieruchomości. Rozstrzygając spór o zbędność gruntu dla celów wywłaszczenia, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie znalazł zastosowania, gdyż w danej sprawie nie doszło do dozwolonej modyfikacji celu wywłaszczenia.
- I OSK 2131/20 Naczelny Sąd Administracyjny 26 stycznia 2021
Sąd oddalił skargę kasacyjną gminy, utrzymując w mocy decyzję zobowiązującą osoby trzecie do zwrotu nieruchomości oraz zapłaty odszkodowania. W ocenie sądu organy prawidłowo zastosowały art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stwierdzając spełnienie przesłanek do zwrotu gruntu, mimo że na jego części znajdowała się droga oraz infrastruktura techniczna.
- I OSK 2766/14 Naczelny Sąd Administracyjny 15 września 2016
Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Streszczenia przygotowaliśmy automatycznie na podstawie treści orzeczeń i celowo nie zawierają one danych osobowych, kwot ani dat; przed powołaniem orzeczenia w piśmie warto przeczytać jego pełną treść u źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga każdą sprawę na jego tle.
Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym należy sprawdzić, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.