Po kilku miesiącach funkcjonowania przepisów, które weszły w życie w dniu 3 lipca 2021 r. na mocy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 poz. 1842 ze zm.) w przedmiocie doręczeń korespondencji sądowej za pośrednictwem Portalu Informacyjnego, można stwierdzić, że początkowo zgłaszane obawy co do prawidłowości doręczania korespondencji częściowo się potwierdziły.
Przedmiotem niniejszego artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie co zrobić ma profesjonalny pełnomocnik w sytuacji, gdy nowy system zawiódł i z jakichś przyczyn nie doszło do FAKTYCZNEGO doręczenia korespondencji sądowej, pomimo że w świetle literalnego brzmienia przepisów może ona być uznana za skutecznie doręczoną.
Przyczyny braku faktycznego doręczenia korespondencji mogą być rozmaite, a to np. brak udzielenia dostępu do sprawy, niekontrolowane zniknięcie sprawy z „listy spraw” pełnomocnika, jak i inne problemy techniczne związane z funkcjonowaniem Portalu Informacyjnego.
Próba odpowiedzi na zadane pytanie jest celowa, gdyż w przypadku uznania przez Sąd korespondencji za skutecznie doręczoną (w braku faktycznego doręczenia), w interesie reprezentowanego Klienta, za uzasadnione należy uznać podjęcie kroków w kierunku ochrony jego praw procesowych.
Na czym jednak można się oprzeć, skoro mamy do czynienia, z jednej strony, z oczywiście ułomnym mechanizmem doręczania korespondencji, ale z drugiej strony jednak z unormowaniem rangi ustawowej, które w sposób jednoznaczny określa skutek doręczenia w oderwaniu od faktycznego podjęcia korespondencji, a nawet możliwości jej podjęcia.
W ocenie autora niniejszego artykułu za uzasadnione jest w takiej sytuacji powołanie się nie tylko na typowe zarzuty procesowe, pośród których można wskazać w zależności od stanu faktycznego naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., art. 15zzs9 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 poz. 1842 ze zm.) i innych uzasadnionych stanem faktycznym sprawy.
Za zasadne i konieczne należy uznać również odwołanie się do przepisów prawa europejskiego, tj. przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r.
Powszechnie bowiem wskazuje się, że stosowanie przepisów o doręczeniu pism za pośrednictwem portalu informacyjnego (art. 15 zzs9 ust. 2 ustawy z dnia 02 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych) przy aktualnych rozwiązaniach technicznych będzie wiązało się z ujawnieniem danych osobowych użytkowników wewnętrznych (sędziów, pracowników sekretariatu), a tym samym będzie stanowiło naruszenie art. 5 ust. 1 lit. a, b, c i f Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE oraz mając na uwadze treść wyroku ETS z dnia 17.12.1970 r. C, 11/70 Internatonale Handelsgesellschaf GmbH przeciwko Einfuhr- und Vorratsstelle für Getreide und Futermitel i wyroku ETS z dn. 15 lipca 1964 r. sprawa 6/64 Flaminio Costa v. ENEL (prymat prawa unijnego nad prawem krajowym oraz zasada pominięcia przez sąd krajowy w postępowaniu przepisów prawa krajowego sprzecznych z prawem unijnym).
Stanowisko sądów powszechnych w przedmiocie sprzeczności prawa polskiego z prawem unijnym we wskazanym zakresie należy uznać za jak najbardziej zauważalne i zyskujące na znaczeniu, a skutkiem takiego stanu rzeczy jest prawne zakwestionowanie skuteczności doręczenia dokonanego za pośrednictwem Portalu Informacyjnego z uwagi na sprzeczność odnośnych przepisów z prawem wyższego rzędu.
*Treść niniejszego artykułu odzwierciedla jedynie stanowisko autora. Autor nie ponosi odpowiedzialności za umieszczoną w nim zawartość merytoryczną ani za sposób wykorzystania zawartych w nim informacji.
Najczęściej zadawane pytania
Co zrobić, jeśli korespondencja sądowa została uznana za doręczoną w Portalu Informacyjnym, mimo że nie miałem do niej faktycznego dostępu?
W takiej sytuacji należy podjąć kroki w celu ochrony praw procesowych klienta, ponieważ uznanie doręczenia za skuteczne bez faktycznego zapoznania się z treścią pisma może być niekorzystne. Warto powołać się na typowe zarzuty procesowe oraz przepisy prawa europejskiego, aby zakwestionować skuteczność takiego doręczenia. Należy również odwołać się do naruszeń wynikających z ułomności mechanizmu doręczania.
Jakie przyczyny mogą powodować brak faktycznego doręczenia korespondencji przez Portal Informacyjny?
Przyczyny te mogą być rozmaite i obejmują problemy techniczne związane z funkcjonowaniem systemu. Do przykładów należy brak udzielenia dostępu do sprawy lub niekontrolowane zniknięcie sprawy z listy spraw pełnomocnika. Inne przyczyny to ogólne awarie lub błędy w działaniu Portalu Informacyjnego.
Na jakich podstawach prawnych można oprzeć się w przypadku uznania korespondencji za doręczoną mimo braku faktycznego dostępu?
Można powołać się na typowe zarzuty procesowe, w tym na naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. oraz specyficznych uregulowań ustawowych dotyczących doręczeń elektronicznych. Ważnym elementem jest również odwołanie się do przepisów prawa europejskiego, w szczególności Rozporządzenia RODO, które może wskazywać na naruszenie ochrony danych osobowych w procesie doręczeń.
Czy sprzeczność przepisów krajowych z prawem unijnym może skutkować zakwestionowaniem skuteczności doręczenia elektronicznego?
Część sądów dopuszcza taki argument, lecz nie jest to ugruntowane stanowisko, a skuteczność takiej obrony zależy od okoliczności sprawy. Wskazuje się, że stosowanie przepisów o doręczeniu elektronicznym może prowadzić do ujawnienia danych osobowych użytkowników wewnętrznych, co bywa podnoszone jako naruszenie przepisów o ochronie danych. Argument ten zmierza do zakwestionowania skuteczności doręczenia z uwagi na sprzeczność z prawem wyższego rzędu, jednak jego powodzenie nie jest pewne.
Szykuje się spór albo postępowanie?
Od tego pytania zaczyna się większość rozmów z prawnikiem. Konsultacja jest płatna, 600 zł netto. Płacisz za realną poradę: powiemy, czy masz problem prawny, co da się z nim zrobić i ile to mniej więcej kosztuje. Na nic dalej Cię to nie wiąże, a przepisy zostaw nam, od tego jesteśmy.
- 1 Rozmowa
Mówisz, co się dzieje, własnymi słowami.
- 2 Co dalej
Powiemy, jakie masz wyjścia i ile to kosztuje.
- 3 Działamy
Dajesz zielone światło i sprawa jest nasza.
HWW Hewelt Wojnowski Lindner i Wspólnicy to warszawska kancelaria prawna doradzająca przedsiębiorcom i podmiotom publicznym. Łączymy doświadczenie w prawie gospodarczym, energetyce, podatkach, ochronie danych osobowych i sporach sądowych, dostarczając rozwiązania dopasowane do realiów biznesowych klientów.
Poznaj kancelarię →Nie przegap kolejnej analizy
Co miesiąc najważniejsze nowelizacje i ich praktyczne skutki dla biznesu, zebrane i zinterpretowane przez prawników HWW.
