Optymalizacja obciążeń podatkowych przy sprzedaży udziałów stanowi złożony proces, wymagający starannej analizy oraz wykorzystania dostępnych środków prawnych. W Polsce możliwe jest skorzystanie z preferencji w ramach Polskiej Spółki Holdingowej (PSH) oraz Fundacji Rodzinnej (FR), które umożliwiają wyłączenie minimalizację obciążeń podatkowych podobnych transakcji Belki). W niniejszym artykule przedstawiamy, na czym polegają te mechanizmy oraz jakie warunki formalne i ekonomiczne należy spełnić, aby skorzystać z tych rozwiązań.
Polska Spółka Holdingowa (PSH)
Przepisy o PSH umożliwiają spółkom z ograniczoną odpowiedzialnością, akcyjnym lub prostym spółkom akcyjnym uzyskanie statusu holdingu, pod warunkiem spełnienia określonych wymogów, prowadzenia rzeczywistej działalności, braku udziału w grupie kapitałowej czy korzystania ze zwolnień strefowych oraz posiadania co najmniej 10 % udziałów w spółce zależnej, udziałów (akcji) w tej spółce nie posiada, pośrednio lub bezpośrednio, udziałowiec (akcjonariusz) mający siedzibę lub zarząd lub zarejestrowany lub położony na terytorium lub w kraju określanym jako stosujący szkodliwą konkurencję podatkową. W zamian za spełnienie tych warunków, PSH uzyskuje:
- pełne zwolnienie z podatku CIT od dywidend otrzymywanych od spółek zależnych,
- pełne zwolnienie z podatku CIT z tytułu sprzedaży udziałów spółek zależnych, pod warunkiem że transakcja zostaje przeprowadzona z podmiotem niepowiązanym, a spółka składa stosowne oświadczenie co najmniej 5 dni przed planowaną sprzedażą.
Wyłączenie nie obejmuje jednak udziałów spółek nieruchomościowych gdy co najmniej 50% ich aktywów stanowią (bezpośrednio lub pośrednio) nieruchomości położone w Polsce.
Fundacja rodzinna (FR)
Fundacja rodzinna może zarządzać majątkiem rodzinnym, w tym nabywać i zbywać udziały lub akcje oraz papiery wartościowe, zgodnie z katalogiem zawartym w art. 5 ust. 1 ustawy o fundacji rodzinnej. Zaletą tego rozwiązania jest możliwość sprzedaży udziałów (akcji), a nawet całego biznesu za pośrednictwem fundacji rodzinnej bez konieczności zapłaty podatku CIT, co umożliwia reinwestowanie środków w sposób neutralny podatkowo. Ważne jest jednak zachowanie ekonomicznego uzasadnienia transakcji i unikanie pozorności, aby nie narazić się na ocenę o agresywną optymalizację podatkową ze strony KAS. Ocena, czy sprzedaż udziałów (akcji) przez fundację rodzinną mieści się w ustawowym katalogu dozwolonej działalności, wymaga analizy okoliczności faktycznych towarzyszących danej transakcji. Przykładowo, istotne znaczenie może mieć to, czy decyzja o zbyciu udziałów została podjęta dopiero po ich przekazaniu do fundacji rodzinnej, czy środki uzyskane ze sprzedaży zostaną wykorzystane przez fundację na dalsze inwestycje, a także czy środki te zostaną spożytkowane na cele przewidziane w ustawie o fundacji rodzinnej. Każda z tych przesłanek może mieć wpływ na ocenę prawidłowości i zgodności transakcji z przepisami ustawy o fundacji rodzinnej.
IKE i IKZE
Indywidualne Konto Emerytalne (IKE) oraz Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE) to instrumenty dedykowane osobom fizycznym, które chcą inwestować w akcje, obligacje lub fundusze z myślą o przyszłości. Oba konta umożliwiają akumulowanie środków bez konieczności bieżącego rozliczania podatku od zysków kapitałowych. W przypadku IKE, wypłata zgromadzonych środków po osiągnięciu odpowiedniego wieku, przy spełnieniu określonych warunków dotyczących regularności wpłat, pozwala na całkowite zwolnienie z podatku od zysków osiągniętych w ramach konta. IKZE natomiast łączy możliwość odliczania wpłat od dochodu w rozliczeniu rocznym z preferencyjnym opodatkowaniem środków przy ich wypłacie, pod warunkiem spełnienia ustawowych przesłanek. Dzięki tym rozwiązaniom inwestorzy mogą efektywnie gromadzić kapitał, korzystając z preferencji podatkowych zarówno na etapie oszczędzania, jak i w momencie wypłaty środków, co stanowi istotne wsparcie w strategiach długoterminowego inwestowania i oszczędzania.
Podsumowanie
W praktyce, PSH i FR to zaawansowane, legalne struktury służące optymalizacji procesów inwestycyjnych, skierowane głównie do podmiotów gospodarczych i rodzinnych. Korzystają z preferencji w CIT, pod warunkiem spełnienia wymogów formalnych i ekonomicznych. Z kolei IKE i IKZE umożliwiają osobom fizycznym uniknięcie podatku od dochodów kapitałowych, po spełnieniu warunków wiekowych i wpłatowych.
Zarówno planując konstrukcję formy optymalizacyjnej, jak i korzystając z produktów dla inwestorów indywidualnych, zawsze warto przeprowadzić dogłębną analizę, by zminimalizować ryzyko negatywnego podejścia organów podatkowych.
Najczęściej zadawane pytania
Czy Polska Spółka Holdingowa jest zwolniona z CIT przy sprzedaży udziałów?
Polska Spółka Holdingowa może korzystać ze zwolnienia z CIT z tytułu sprzedaży udziałów spółek zależnych, pod warunkiem że transakcja jest przeprowadzana z podmiotem niepowiązanym, a spółka składa stosowne oświadczenie co najmniej 5 dni przed planowaną sprzedażą.
Jakie warunki musi spełnić spółka, aby uzyskać status PSH?
Spółka musi m.in. prowadzić rzeczywistą działalność, posiadać co najmniej 10 procent udziałów w spółce zależnej, nie korzystać ze zwolnień strefowych oraz nie być powiązana ze strukturami stosującymi szkodliwą konkurencję podatkową.
Czy fundacja rodzinna może sprzedać udziały bez podatku CIT?
Fundacja rodzinna może sprzedać udziały lub akcje bez zapłaty CIT, przy czym istotne jest zachowanie ekonomicznego uzasadnienia transakcji i unikanie pozorności.
Czy IKE i IKZE pozwalają ograniczyć podatek od zysków?
W przypadku IKE wypłata środków po osiągnięciu odpowiedniego wieku i spełnieniu warunków dotyczących wpłat pozwala na zwolnienie z podatku od zysków. IKZE łączy możliwość odliczania wpłat od dochodu z preferencyjnym opodatkowaniem przy wypłacie.
Czy zwolnienie PSH obejmuje udziały spółek nieruchomościowych?
Nie, zwolnienie nie obejmuje udziałów spółek, w których co najmniej 50 procent aktywów stanowią nieruchomości położone w Polsce.
Praktyka obejmuje bieżące doradztwo w zakresie prawa administracyjnego oraz podatkowego. Posiada szerokie doświadczenie w zakresie obsługi postępowań sądowych, administracyjnych, podatkowych oraz sądowo-administracyjnych dotyczących zarówno klientów indywidualnych, jak również podmiotów gospodarczych, w tym także uzyskane w ramach wieloletniej obsługi jednostek samorządu terytorialnego i innych jednostek sektora finansów publicznych.
Zobacz profil →Prawnicy HWW udzielają konsultacji w Warszawie oraz online. Wybierz formę kontaktu.
Nie przegap kolejnej analizy
Najważniejsze zmiany w prawie i ich skutki dla biznesu, raz w miesiącu na Twój e-mail.
Zapisując się, akceptujesz politykę prywatności. Wypiszesz się jednym kliknięciem.
