Art. 50 Prawa budowlanego
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Brzmienie przepisu
Art. 50. 1. W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. 2. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych należy:
1) podać przyczynę wstrzymania robót;
2) ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń. 3. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz. 4. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1. 5. Na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych służy zażalenie. 6.77) Jeżeli od zakończenia prowadzenia robót budowlanych upłynęło co najmniej 10 lat:
1) w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1–3, oraz w przypadku robót budowlanych wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, organ nadzoru budowlanego sprawdza, czy roboty budowlane powodują zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi i stosuje odpowiednio przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2;
2) w przypadku robót budowlanych wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu lub projekcie architektoniczno-budowlanym, stosuje się odpowiednio przepisy art. 49f–49i.
Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 524.
Brzmienie obowiązuje od 16 kwietnia 2026.
W bazie mamy 15 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 10 listopada 2000.
Po dacie stanu prawnego tego tekstu jednolitego (19 marca 2026) ustawa była nowelizowana 3 razy. Nie każda nowelizacja dotyczy tego artykułu, ale nie możemy tego przesądzić automatycznie, więc mówimy o tym wprost.
Orzeczenia powołujące ten przepis
W bazie HWW mamy 313 orzeczeń, które powołują art. 50. Poniżej 15 najnowszych.
- II OSK 3743/19 Naczelny Sąd Administracyjny 02 grudnia 2022
Właścicielka wiaty garażowej zaskarżyła decyzję organu nadzoru budowlanego uchylającą nakaz rozbiórki obiektu. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że ocena legalizacji budynku na podstawie art. 50 Prawa budowlanego wymagała zbadania zgodności z innymi przepisami oraz okoliczności określonych w tym przepisie, a nie wyłącznie warunków technicznych.
-
Spółka zaskarżyła decyzję nakazującą rozbiórkę terenu utwardzonego żwirem, uznając ją za niezgodną z prawem. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że organy niewłaściwie zastosowały art. 50 Prawa budowlanego, oceniając posypanie żwirem jako roboty budowlane zmieniające charakter terenu, podczas gdy nie doszło do fizycznej zmiany przeznaczenia działki zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
-
Wspólnoty mieszkaniowe kwestionowały decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie legalności robót budowlanych, wskazując na niezgodność wykonania z planem miejscowym. Sąd oddalił skargę, wskazując, że ostateczne pozwolenie na użytkowanie wyklucza prowadzenie postępowania naprawczego zgodnie z art. 50 Prawa budowlanego, uznając je za bezprzedmiotowe wobec wiążącej mocy decyzji kończącej proces inwestycyjny.
-
Skarga dotycząca umorzenia postępowania w sprawie wiaty śmietnikowej została oddalona. Sąd uznał, że art. 50 Prawa budowlanego znajduje zastosowanie do obiektów niepodlegających obowiązkowi zgłoszenia lub pozwolenia, pod warunkiem stwierdzenia, iż roboty wykonano niezgodnie z obowiązującymi przepisami.
- II OSK 2069/19 Naczelny Sąd Administracyjny 26 maja 2020
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wydania decyzji nakazującej montaż urządzeń do odprowadzania wód opadowych z budynku gospodarczego, powołując się na to, że podział działki nastąpił po zakończeniu budowy. Sąd uchylił tę decyzję, uznając, że brak urządzeń stanowi niezgodność z przepisami techniczno-budowlanymi w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Orzeczenie podkreśla, że późniejszy podział gruntu nie zwalnia z obowiązku usunięcia wad budowlanych, a odesłanie na drogę cywilną byłoby nadmiernym formalizmem.
-
Inwestor rozpoczął budowę na podstawie decyzji o pozwoleniu, która została uchylona przed nabyciem mocy prawomocnej, co uniemożliwiało legalne rozpoczęcie robót. Sąd uznał, że roboty te stanowią samowolę budowlaną podlegającą procedurze legalizacyjnej z art. 48, a nie trybowi naprawczemu z art. 50, który dotyczy wyłącznie przypadków, gdy pozwolenie stało się ostateczne przed jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego.
-
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżył wyrok sądu, który stwierdził nieważność decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego ze względu na przekroczenie terminu jej wydania. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego należy interpretować z uwzględnieniem art. 50 ust. 4 tej ustawy. Sąd uznał, że organ nadzoru jest zobowiązany wydać jedną z decyzji przewidzianych w art. 51 ust. 1 w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu robót, a nie od jego wydania.
- II OSK 2833/17 Naczelny Sąd Administracyjny 27 kwietnia 2018
Powód zaskarżył decyzje organów nadzoru budowlanego odmawiające wstrzymania robót budowlanych, twierdząc, że realizacja inwestycji narusza warunki zabudowy. Sąd uchylił te decyzje, wskazując, że organy przedwcześnie uznały brak podstaw do ingerencji na podstawie art. 50 Prawa budowlanego, wadliwie wyjaśniając stan faktyczny dotyczący zgodności robót z projektem i przepisami.
-
Inwestorzy zbudowali obiekty z istotnymi odstępstwami od projektu, co skutkowało wstrzymaniem robót i nakazem przedstawienia ocen technicznych. Sąd uznał, że postępowanie naprawcze na podstawie art. 50 Prawa budowlanego jest odrębne od procedury legalizacji samowoli, w której wymagana jest decyzja o warunkach zabudowy. W konsekwencji organ nie mógł zobowiązać strony do złożenia takiego wniosku w toku postępowania prowadzonego w trybie art. 50 i art. 51.
-
Organ nadzoru budowlanego nałożył na właścicieli lokalu obowiązek wykonania zabezpieczeń w ramach postępowania naprawczego, nie wstrzymując jednocześnie trwających lub zakończonych robót budowlanych. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nieważność takich decyzji, wskazując, że ograniczenie się wyłącznie do nakładania obowiązków zabezpieczających, bez rozstrzygnięcia o wstrzymaniu robót, rażąco narusza przepisy art. 50 ustawy Prawo budowlane.
- II OSK 239/17 Naczelny Sąd Administracyjny 09 stycznia 2018
Inwestor zaskarżył decyzję nakazującą rozbiórkę szopogarażu, który wzniesiono niezgodnie z pozwoleniem i w pasie drogowym bez zgody zarządcy. Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie, wskazując, że organy wcześniej wstrzymały roboty na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa. W związku z tym zastosowanie sankcji w postaci rozbiórki było nieuzasadnione, gdyż przepisy o legalizacji przez projekt zamienny nie mają zastosowania do przypadków stwarzających takie zagrożenie.
-
Powód zaskarżył odmowę wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącą wstrzymania robót budowlanych. Sąd oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że art. 50 Prawa budowlanego stanowił podstawę do wydania zaskarżonych postanowień, a przepisy o wznowieniu postępowania mają zastosowanie do rozstrzygnięć funkcjonalnie zbliżonych do decyzji kończących sprawę.
- VII SA/Wa 376/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie 21 listopada 2017
Sąd oddalił skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji wstrzymującej roboty budowlane. Organ nadzoru słusznie uchylił nakaz wygrodzenia terenu sąsiedniej działki, powołując się na art. 50 Prawa budowlanego, który dopuszcza nałożenie obowiązków wyłącznie na inwestora, a nie na właściciela nieruchomości przyległej.
-
Inwestorzy zaskarżyli wstrzymanie robót budowlanych, które organ nadzoru uznał za istotne odstępstwo od pozwolenia. Sąd uchylił postanowienie organu, wskazując, że art. 50 Prawa budowlanego wymaga rozróżnienia między wadliwym projektem a wadliwą realizacją, a w niniejszej sprawie nie stwierdzono podstaw do kwalifikacji zmian jako istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu.
Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Streszczenia przygotowaliśmy automatycznie na podstawie treści orzeczeń i celowo nie zawierają one danych osobowych, kwot ani dat; przed powołaniem orzeczenia w piśmie przeczytaj jego pełną treść u źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga Twoją sprawę.
Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym sprawdź, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.