Co do zasady, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi wykonującemu działalność gospodarczą przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Prawo do dokonania odliczenia zostało wprowadzone w celu uwolnienia podatnika od ponoszenia ciężaru podatku zapłaconego lub podlegającego zapłacie. W odniesieniu do zasady neutralności wypowiedział się Europejski Trybunał Sprawiedliwości, który w orzeczeniu z dnia 15 stycznia 1998 r., w sprawie C-37/95 pomiędzy Państwem Belgijskim a Ghent Coal Terminal NV, stwierdził, że wspólny system podatku od wartości dodanej umożliwia podatnikowi odliczenie podatku VAT zapłaconego przez tego podatnika za towary lub usługi nabyte na potrzeby prowadzonej działalności związane z podejmowaniem czynności opodatkowanych. Trybunał ujmuje prawo do odliczenia podatku naliczonego jako wyraz zasady neutralności, a prawo to nie może być ograniczane przez państwo członkowskie.
Ustawodawca przewidział analogiczne, korzystne rozwiązania także dla rolników ryczałtowych. Rolnikiem ryczałtowym jest rolnik dokonujący dostawy produktów rolnych lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych.
Zgodnie z art. 115 ust. 1 ustawy o VAT, rolnikowi ryczałtowemu dokonującemu dostawy produktów rolnych dla podatnika podatku, który rozlicza ten podatek, przysługuje zryczałtowany zwrot podatku z tytułu nabywania niektórych środków produkcji dla rolnictwa opodatkowanych tym podatkiem, a kwota zryczałtowanego zwrotu podatku jest wypłacana rolnikowi ryczałtowemu przez nabywcę produktów rolnych. Obecnie stawka zryczałtowanego zwrotu podatku wynosi 7% kwoty należnej z tytułu dostawy produktów rolnych pomniejszonej o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku.
Uzyskanie zwrotu jest uzależnione od spełnienia kilku przesłanek, którymi są m.in. posiadanie statusu rolnika ryczałtowego, dokonywanie dostawy na rzecz czynnego podatnika VAT, otrzymanie faktury VAT RR, której istotnym elementem jest oświadczenie o treści: „Oświadczam, że jestem rolnikiem ryczałtowym zwolnionym od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług.”.
Ponadto, warto pamiętać o tym, że rolnik ryczałtowy, w zakresie prowadzonej działalności rolniczej dostarczający produkty rolne jest zwolniony z obowiązku:
-
wystawiania faktur;
-
prowadzenia ewidencji dostaw i nabyć towarów i usług,
-
składania w urzędzie skarbowym miesięcznej deklaracji VAT, o której mowa w art. 99 ust. 1 ustawy o VAT, jak również
-
dokonania zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 96 tej ustawy.
Jednakże należy pamiętać o archiwizacji dokumentów, gdyż rolnik ryczałtowy ma obowiązek przechowywać oryginały faktur VAT RR oraz kopie oświadczeń (o wskazanej wyżej treści) złożonych na potrzeby umów kontraktacji lub innych umów o podobnym charakterze, przez okres 5 lat, licząc od końca roku, w którym wystawiono fakturę. Co istotne, obowiązek ten odnosi się również do faktur VAT RR oraz oświadczeń wystawionych w formie elektronicznej.
Najczęściej zadawane pytania
Czy rolnik ryczałtowy może odzyskać podatek VAT od zakupionych środków produkcji?
Tak, rolnikowi ryczałtowemu przysługuje zryczałtowany zwrot podatku z tytułu nabycia niektórych środków produkcji opodatkowanych VAT. Kwota tego zwrotu wynosi obecnie 7% należności z dostawy produktów rolnych, pomniejszonej o sam zwrot. Środki te są wypłacane przez nabywcę produktów.
Jakie warunki musi spełnić rolnik, aby otrzymać zwrot podatku VAT?
Aby uzyskać zwrot, rolnik musi posiadać status rolnika ryczałtowego i dokonywać dostaw na rzecz czynnego podatnika VAT. Konieczne jest również otrzymanie faktury VAT RR z odpowiednim oświadczeniem o statusie zwolnionym od podatku. Bez spełnienia tych przesłanek prawo do zwrotu nie powstaje.
Czy rolnik ryczałtowy musi wystawiać faktury i składać deklaracje VAT?
Nie, rolnik ryczałtowy jest zwolniony z obowiązku wystawiania faktur, prowadzenia ewidencji dostaw oraz składania miesięcznych deklaracji VAT. Nie musi również dokonywać zgłoszenia rejestracyjnego do VAT. Zwolnienie to dotyczy jednak wyłącznie prowadzonej działalności rolniczej.
Jak długo rolnik ryczałtowy musi przechowywać dokumenty związane ze sprzedażą produktów?
Rolnik ma obowiązek przechowywać oryginały faktur VAT RR oraz kopie oświadczeń przez okres pięciu lat. Licznik tego czasu zaczyna biec od końca roku, w którym wystawiono fakturę. Obowiązek ten obejmuje również dokumenty wystawione w formie elektronicznej.
Co musi zawierać faktura VAT RR, aby rolnik mógł uzyskać zwrot podatku?
Istotnym elementem faktury jest oświadczenie rolnika, że jest rolnikiem ryczałtowym zwolnionym od podatku na podstawie odpowiedniego przepisu ustawy o VAT. Bez tego oświadczenia faktura nie spełnia wymogów niezbędnych do uzyskania zryczałtowanego zwrotu podatku przez nabywcę.
Masz pytanie podatkowe albo spór z urzędem?
Od tego pytania zaczyna się większość rozmów z prawnikiem. Konsultacja jest płatna, 600 zł netto. Płacisz za realną poradę: powiemy, czy masz problem prawny, co da się z nim zrobić i ile to mniej więcej kosztuje. Na nic dalej Cię to nie wiąże, a przepisy zostaw nam, od tego jesteśmy.
- 1 Rozmowa
Mówisz, co się dzieje, własnymi słowami.
- 2 Co dalej
Powiemy, jakie masz wyjścia i ile to kosztuje.
- 3 Działamy
Dajesz zielone światło i sprawa jest nasza.
Praktyka obejmuje bieżące doradztwo w zakresie prawa administracyjnego oraz podatkowego. Posiada szerokie doświadczenie w zakresie obsługi postępowań sądowych, administracyjnych, podatkowych oraz sądowo-administracyjnych dotyczących zarówno klientów indywidualnych, jak również podmiotów gospodarczych, w tym także uzyskane w ramach wieloletniej obsługi jednostek samorządu terytorialnego i innych jednostek sektora finansów publicznych.
Zobacz profil →Nie przegap kolejnej analizy
Co miesiąc najważniejsze nowelizacje i ich praktyczne skutki dla biznesu, zebrane i zinterpretowane przez prawników HWW.
