Kto zatem sprawuje nadzór nad całą administracją podatkową? Który urząd odpowiada za wydawanie interpretacji podatkowych, a który za przeprowadzanie kontroli celno-skarbowych? Zapraszam do lektury niniejszego artykułu, w którym zostaną przedstawiona i omówiona struktura organizacyjna administracji skarbowej.
Minister Finansów jest organem, który sprawuje ogólny nadzór nad funkcjonowaniem i działalnością organów podatkowych, wydaje ogólne interpretacje podatkowe czy powołuje Dyrektorów Izb Administracji Skarbowej (na wniosek Szefa KAS). Odpowiada on zatem za funkcjonowanie całego pionu administracji publicznej zajmującej się daninami i podatkami, a także ponosi odpowiedzialność polityczną za działalność organów podatkowych.
Na samym szczycie struktury organizacyjnej Krajowej Administracji Skarbowej stoi jej Szef, a zarazem sekretarz stanu w Ministerstwie Finansów. Powołuje go Premier na wniosek Ministra Finansów. Kompetencje Szefa KAS zostały określone w art. 14 ustawy o KAS, a także w innych ustawach podatkowych i jest to między innymi:
- przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania;
- kształtowanie polityki kadrowej i szkoleniowej w jednostkach organizacyjnych KAS;
- nadzór nad działalnością administracji podatkowej (w tym Dyrektorów izb administracji skarbowej czy Naczelników urzędów skarbowych i celno-skarbowych).
Następnym organem w hierarchii KAS są Dyrektorzy Izb Administracji Skarbowej. Sprawują oni nadzór nad prawidłowym wypełnianiem obowiązków przez naczelników urzędów skarbowych oraz naczelników urzędów celno-skarbowych. Są oni także organem II instancji nad naczelnikami urzędów skarbowych oraz celno-skarbowych co oznacza, że dyrektor IAS rozpatruje odwołania od decyzji organów I instancji. Izb Administracji Skarbowej jest 16 (po jednej na każde z województw) i stanowią one jednostki obsługujące Dyrektorów.
Organami podatkowymi, będącymi najbliżej podatników są naczelnicy urzędów skarbowych oraz naczelnicy urzędów celno-skarbowych. Najważniejszym zadaniem naczelników urzędów skarbowych jest pobór podatków, opłat i ceł, prowadzenie ewidencji podatników oraz płatników, a także bieżąca obsługa podatników. Urzędów skarbowych jest w Polsce 400 i stanowią one najliczniejszy komponent wchodzący w skład Krajowej Administracji Skarbowej. Stoją oni „na pierwszej linii” kontaktu z podatnikami oraz płatnikami wszelkich podatków, opłat i ceł.
Odrębnym organem KAS są naczelnicy urzędów celno-skarbowych. Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy o KAS naczelnicy urzędów celno-skarbowych są przede wszystkim powołani do wykrywania i zwalczania nieprawidłowości (podatkowych, przypis autora) na wielką skalę, w sytuacjach gdy rozmiary, złożoność i stopień oddziaływania występujących uchybień w sposób istotny wpływają na system bezpieczeństwa finansowego państwa. Ustawodawca wyposażył ich zatem głównie w kompetencje kontrolne (są to między innymi wykonywanie kontroli celno-skarbowej, dokonywanie nabycia sprawdzającego czy prowadzenie postępowań w sprawach celnych). Obecnie występuje 16 urzędów celno-skarbowych, 45 delegatur terenowych oraz 143 oddziały celne.
Odmiennym organem od Szefa KAS jest Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, którego zadaniem jest zapewnienie jednolitej i powszechnie dostępnej informacji podatkowej i celnej czy wydawanie interpretacji indywidualnych (wszystkie kompetencje zostały wymienione w art. 22 ustawy o KAS). Siedzibą Dyrektora KIS jest Bielsko-Biała.
Struktura Krajowej Administracji Skarbowej w obecnym kształcie jest owocem reformy, która połączyła trzy dział administracji państwowej: administracji podatkowej, Służby Celnej oraz urzędów kontroli skarbowej. Zespolenie, podporządkowanie oraz jasne wyznaczenie i rozgraniczenie kompetencji oznacza lepsze wykorzystanie zasobów kadrowych i materialnych, sprawniejszą koordynację działań oraz lepszą efektywność pracy.
Najczęściej zadawane pytania
Kto sprawuje ogólny nadzór nad działaniem organów podatkowych w Polsce?
Ogólny nadzór nad funkcjonowaniem i działalnością organów podatkowych sprawuje Minister Finansów. Jest to organ odpowiedzialny za funkcjonowanie całego pionu administracji publicznej zajmującej się daninami publicznymi. Minister ponosi również odpowiedzialność polityczną za działalność tych organów.
Który urząd wydaje interpretacje indywidualne dotyczące podatków?
Interpretacje indywidualne wydaje Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej. Jego siedzibą jest Bielsko-Biała, a zadaniem jest zapewnienie jednolitej i powszechnie dostępnej informacji podatkowej. Wszystkie kompetencje tego organu zostały wymienione w ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej.
W jakim przypadku kontaktuję się z Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej?
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej działa jako organ II instancji i rozpatruje odwołania od decyzji wydanych przez organy I instancji. Sprawuje również nadzór nad prawidłowym wypełnianiem obowiązków przez naczelników urzędów skarbowych i celno-skarbowych. Na każde województwo przypada jedna Izba Administracji Skarbowej.
Czym różnią się kompetencje naczelnika urzędu skarbowego od naczelnika urzędu celno-skarbowego?
Naczelnicy urzędów skarbowych zajmują się głównie poborem podatków, prowadzeniem ewidencji podatników oraz bieżącą obsługą podatników. Naczelnicy urzędów celno-skarbowych są natomiast powoływani przede wszystkim do wykrywania i zwalczania nieprawidłowości podatkowych na wielką skalę. Posiadają oni głównie kompetencje kontrolne, takie jak przeprowadzanie kontroli celno-skarbowych.
Kto jest szefem Krajowej Administracji Skarbowej i jakie ma uprawnienia?
Na szczycie struktury KAS stoi jej Szef, który jest jednocześnie sekretarzem stanu w Ministerstwie Finansów. Powołuje go Premier na wniosek Ministra Finansów. Do jego kompetencji należy przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania oraz nadzór nad działalnością całej administracji podatkowej.
Masz pytanie podatkowe albo spór z urzędem?
Od tego pytania zaczyna się większość rozmów z prawnikiem. Konsultacja jest płatna, 600 zł netto. Płacisz za realną poradę: powiemy, czy masz problem prawny, co da się z nim zrobić i ile to mniej więcej kosztuje. Na nic dalej Cię to nie wiąże, a przepisy zostaw nam, od tego jesteśmy.
- 1 Rozmowa
Mówisz, co się dzieje, własnymi słowami.
- 2 Co dalej
Powiemy, jakie masz wyjścia i ile to kosztuje.
- 3 Działamy
Dajesz zielone światło i sprawa jest nasza.
HWW Hewelt Wojnowski Lindner i Wspólnicy to warszawska kancelaria prawna doradzająca przedsiębiorcom i podmiotom publicznym. Łączymy doświadczenie w prawie gospodarczym, energetyce, podatkach, ochronie danych osobowych i sporach sądowych, dostarczając rozwiązania dopasowane do realiów biznesowych klientów.
Poznaj kancelarię →Nie przegap kolejnej analizy
Co miesiąc najważniejsze nowelizacje i ich praktyczne skutki dla biznesu, zebrane i zinterpretowane przez prawników HWW.