Cesja wierzytelności (potocznie, sprzedaż długu) jest rodzajem umowy, na podstawie której jeden podmiot przekazuje drugiemu uprawnienia do danej wierzytelności. Przy czym uprawnienia te mogą zostać przekazane zarówno osobie fizycznej, jak i prawnej.
Cesja wierzytelności zawiadomienie dłużnika
Czy zawiadomienie dłużnika jest obowiązkowe? Zgodnie z treścią art. 509 k.c. „Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.”. Dłużnik nie jest więc stroną umowy, a jego zgoda co do zasady nie jest wymagana do przeniesienia wierzytelności, z wyjątkiem sytuacji, w których zastrzegł sobie takie prawo (do wyrażenia zgody). Wierzyciel powinien powiadomić dłużnika o cesji, jednak nie ma takiego obowiązku. Warto natomiast zaznaczyć, że do momentu zawiadomienia, dłużnik może spłacać dług na dotychczasowy rachunek bankowy, nie zaś na rzecz nabywcy.
Cesja długu
Jeśli strony zawrą umowę cesji wierzytelności, co do której toczy się już postępowanie sądowe, przede wszystkim należy zwrócić uwagę na datę doręczenia pozwu. Jeżeli bowiem pozew został już doręczony, zbycie wierzytelności nie będzie miało wpływu na dalszy tok sprawy. Nabywca może wejść w miejsce zbywcy wierzytelności dopiero po uzyskaniu zgody strony przeciwnej. O ile więc zgoda dłużnika nie jest wymagana do samej czynności cesji wierzytelności, to jeśli postępowanie sądowe zostało już wszczęte, to musi on wyrazić zgodę na zmianę podmiotową po stronie powodowej. Na marginesie warto zaznaczyć, że również wymagana będzie zgoda zbywcy. Zgoda co prawda może być wyrażona w sposób dorozumiany, jednak zdecydowanie lepiej uzyskać ją na piśmie. Najlepszym rozwiązaniem jest złożenie do Sądu pisma, w którym Nabywca wniesie o zezwolenie mu na wstąpienie do procesu w miejsce zbywcy, jednocześnie załączając oświadczenie Zbywcy wyrażające zgodę na tę czynność.
Cesja wierzytelności zgoda dłużnika
Co jeśli Pozwany nie wyrazi zgody? W takiej sytuacji warto skorzystać z instytucji interwencji ubocznej lub przypozwania. Wówczas prawa nabywcy wierzytelności będą chronione, a on sam będzie mógł dochodzić swoich roszczeń. Należy jednak pamiętać, że tego typu przekształcenia podmiotowe są niedopuszczalne w postępowaniu uproszczonym.
Podsumowując, cesja wierzytelności w toku postępowania sądowego (po doręczeniu pozwu) nie wywołuje skutków dla stron. Nabywca może jednak skorzystać z przewidzianych prawem instytucji i przystąpić do sporu czy to w miejsce zbywcy, czy w charakterze interwenienta. Jeśli zaś nastąpiło zbycie przed doręczeniem pozwu, powód traci swoją legitymację. Nabywca może wstąpić do procesu po uzyskaniu zgody obu stron. Warto skorzystać z przewidzianych prawnie możliwości dochodzenia należności przez Nabywcę wierzytelności.
Jeśli potrzebujesz porady w temacie cesji lub wsparcia prawnego w innej dziedzinie, skontaktuj się z Kancelarią HWW Hewelt Wojnowski Lindner i Wspólnicy.
Najczęściej zadawane pytania
Czy do zawarcia umowy cesji wierzytelności potrzebna jest zgoda dłużnika?
Zgoda dłużnika nie jest wymagana do samego zawarcia umowy cesji, chyba że strony wcześniej zastrzegły sobie prawo do jej wyrażenia. Dłużnik nie jest bowiem stroną tej umowy, a wierzyciel może przenieść wierzytelność na osobę trzecią bez jego zgody. W toku postępowania sądowego sytuacja ta może ulec zmianie.
Czy muszę powiadomić dłużnika o sprzedaży długu?
Obowiązek zawiadomienia dłużnika nie istnieje, choć warto to zrobić ze względów praktycznych. Do momentu powiadomienia dłużnik może legalnie spłacać dług na dotychczasowy rachunek bankowy, co może utrudnić egzekucję przez nowego wierzyciela. Brak zawiadomienia nie unieważnia jednak samej cesji.
Co się dzieje z postępowaniem sądowym, jeśli sprzedam wierzytelność po doręczeniu pozwu?
Zbycie wierzytelności po doręczeniu pozwu nie wpływa automatycznie na dalszy tok sprawy. Nabywca nie wstępuje jednak w miejsce zbywcy z mocy prawa, lecz wymaga do tego zgody strony przeciwnej. Najbezpieczniej jest złożyć wniosek o zezwolenie na wstąpienie do procesu, dołączając oświadczenie zgody zbywcy.
Jak mogę bronić swoich praw jako nabywca, jeśli dłużnik nie wyrazi zgody na zmianę strony w procesie?
W przypadku odmowy zgody dłużnika na zmianę podmiotową, nabywca może skorzystać z instytucji interwencji ubocznej lub przypozwania. Dzięki temu jego prawa będą chronione, a sam będzie mógł dochodzić swoich roszczeń w toku toczącego się sporu. Te rozwiązania nie są dopuszczalne w postępowaniu uproszczonym.
Co się stanie z powództwem, jeśli wierzytelność zostanie sprzedana przed doręczeniem pozwu?
Jeśli do zbycia wierzytelności dochodzi przed doręczeniem pozwu, nie ma jeszcze zawisłości sporu, więc mechanizm wstąpienia nabywcy za zgodą strony przeciwnej (art. 192 pkt 3 k.p.c.) nie znajduje zastosowania. Powództwo wniesione przez zbywcę podlega wówczas oddaleniu z uwagi na brak legitymacji procesowej. Wstąpienie nabywcy za zgodą strony przeciwnej dotyczy natomiast zbycia w toku sprawy, czyli już po doręczeniu pozwu.
Szykuje się spór albo postępowanie?
Od tego pytania zaczyna się większość rozmów z prawnikiem. Konsultacja jest płatna, 600 zł netto. Płacisz za realną poradę: powiemy, czy masz problem prawny, co da się z nim zrobić i ile to mniej więcej kosztuje. Na nic dalej Cię to nie wiąże, a przepisy zostaw nam, od tego jesteśmy.
- 1 Rozmowa
Mówisz, co się dzieje, własnymi słowami.
- 2 Co dalej
Powiemy, jakie masz wyjścia i ile to kosztuje.
- 3 Działamy
Dajesz zielone światło i sprawa jest nasza.
HWW Hewelt Wojnowski Lindner i Wspólnicy to warszawska kancelaria prawna doradzająca przedsiębiorcom i podmiotom publicznym. Łączymy doświadczenie w prawie gospodarczym, energetyce, podatkach, ochronie danych osobowych i sporach sądowych, dostarczając rozwiązania dopasowane do realiów biznesowych klientów.
Poznaj kancelarię →Nie przegap kolejnej analizy
Co miesiąc najważniejsze nowelizacje i ich praktyczne skutki dla biznesu, zebrane i zinterpretowane przez prawników HWW.
