Planowane zmiany w ustawie Prawo energetyczne – co wiemy na ten temat?

Nowelizacja Prawa energetycznego – co zakłada projekt UC84?

Projekt nowelizacji, znany jako UC84, to pakiet zmian, który wdraża unijne dyrektywy energetyczne, a także odpowiada na wyzwania wynikające z rosnącej liczby mikroinstalacji, konieczności rozwoju sieci oraz zapewnienia bezpieczeństwa odbiorcom końcowym. Dodatkowo, proponowane przepisy przewidują możliwość wyboru przez odbiorców między umową z ceną dynamiczną a umową z gwarancją stałej ceny oraz większą przejrzystość przy zawieraniu umów sprzedaży energii elektrycznej.

Na ten moment projekt ustawy jest na etapie opiniowania przez organy i instytucje państwowe.

Wzmocnienie praw odbiorcy

Jednym z głównych założeń projektu UC84 jest wzmocnienie pozycji odbiorcy energii elektrycznej. Sprzedawcy będą zobowiązani oferować umowy na czas określony z gwarancją stałej ceny. Ma to znaczenie zwłaszcza w kontekście zmienności cen energii na rynkach hurtowych – odbiorcy, podpisując taką umowę, mogą liczyć na większą przewidywalność rachunków oraz ograniczenie ryzyka nagłych podwyżek w okresie jej trwania.

Nowe zasady przyłączeń – elastyczność dla OZE

Nowelizacja przewiduje wprowadzenie tzw. elastycznych, niegwarantowanych umów przyłączeniowych. Dotychczas ograniczona przepustowość sieci blokowała rozwój energetyki odnawialnej – teraz inwestorzy będą mogli szybciej uzyskać przyłączenie. Nowe przepisy mają usunąć jedną z głównych barier, z którymi borykają się firmy planujące inwestycje w instalacje odnawialnych źródeł energii.

Kluczowe jest również wprowadzenie pełnej elektronizacji procesu składania wniosków przyłączeniowych oraz publikacji przez operatorów więcej informacji o dostępnych mocach przyłączeniowych. Nowy obowiązek informacyjny ma objąć także złożone wnioski o określenie warunków przyłączenia do sieci (o napięciu powyżej 1 kV), wydane odmowy określenia warunków przyłączenia oraz kryteria stosowane do obliczania przepustowości sieci. Dzięki temu inwestorzy i przedsiębiorcy otrzymają rzetelną, publicznie dostępną informację na temat możliwości rozwoju nowych źródeł w danym regionie.

CSIRE – nowa rzeczywistość rynku energii

1 lipca 2025 r. został oficjalnie uruchomiony Centralnego Systemu Informacji Rynku Energii (CSIRE), zarządzanego przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne. System ten ma umożliwić szybszą zmianę sprzedawcy energii (nawet w ciągu 24 godzin), dostęp online do danych pomiarowych, przejście na nowy model sprzedaży rezerwowej. Zakłada się także dostosowanie przepisów dot. prosumenta wirtualnego.

Przepisy zakładają etapowe przystępowanie poszczególnych kategorii podmiotów do realizacji zadań za pośrednictwem CSIRE, zależnych od wielkości podmiotu. Możliwość wyboru terminu mają mieć podmioty o liczbie PPE przyłączonych do ich sieci nie większej niż 100.000.

Wprowadzone mają zostać 4 okna czasowe: 1 lipca 2025 r.; 1 marca 2026 r.,1 lipca 2026 r. i 19 października 2026 – to ostateczny termin realizacji zadań za pośrednictwem CSIRE przez wszystkie podmioty, niezależnie od liczby posiadanych PPE.

Zamrożone ceny energii – co dalej?

Jedną z najbardziej interesujących kwestii, zwłaszcza dla odbiorców indywidualnych, jest przyszłość tzw. „zamrożenia cen energii”. Od 1 stycznia do 30 czerwca 2025 r. obowiązywał limit maksymalnej ceny energii dla gospodarstw domowych – 500 zł za MWh. Na mocy nowelizacji przepisów zamrożenie zostało przedłużone na III kwartał, a z informacji wskazywanych w opinii publicznej wynika, że ustawodawca może utrzymać ten mechanizm do końca 2025 r.

Co istotne, od 1 lipca 2025 r. powróciła również opłata mocowa. W praktyce oznacza to, że mimo utrzymania limitu ceny energii, rachunki mogą być wyższe niż w pierwszej połowie roku.

Od 2026 r. planowane jest odejście od powszechnego mechanizmu zamrożenia cen na rzecz bardziej celowanych narzędzi wsparcia. Rząd zapowiada wprowadzenie m.in. bonów energetycznych czy osłon dochodowych dla najbardziej wrażliwych odbiorców energii elektrycznej.

Z innych ważnych nowości należy wskazać zaproponowane przepisy w zakresie deregulacji koncesji WEE.

Zgodnie z opublikowanym projektem ustawy UDER29, regulacje przewidują podniesienie progu mocy zainstalowanej, od której będzie wymagane uzyskanie koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej. Od 2026 r. proponowane przepisy przewidują obowiązek posiadania koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej dla instalacji o mocy powyżej 5 MW (do tej pory próg wynosi 1 MW). Ta znacząca zmiana pozwoli na istotne zmniejszenie zakresu obowiązków regulacyjnych dla wielu wytwórców energii. Umożliwi również rozwój inwestycji w większe instalacje OZE, których głównym celem będzie pokrycie własnego zapotrzebowania przez właściciela, a jednocześnie stworzy możliwość przekazywania nadwyżek energii do sieci. Dotychczas, ze względu na wymóg uzyskania koncesji WEE oraz konieczność realizacji związanych z nią licznych obowiązków, wielu przedsiębiorców determinowało budowę większych źródeł wytwórczych od wymogu uzyskania koncesji. Dodatkowo, podwyższenie tego progu w praktyce może odciążyć Urząd Regulacji Energetyki, zmniejszając liczbę prowadzonych postępowań koncesyjnych.

Podsumowanie

Zmiany w prawie energetycznym oraz nowoczesne rozwiązania cyfrowe, jak CSIRE, to odpowiedź na wyzwania transformacji energetycznej w Polsce. W najbliższych miesiącach i latach odbiorcy, firmy oraz inwestorzy będą musieli dostosować się do nowych realiów.

Rekomendujemy, aby zarówno przedsiębiorcy, jak i konsumenci śledzili na bieżąco proces legislacyjny i weryfikowali, jakie nowe możliwości oraz obowiązki przyniosą kolejne etapy wdrażania zmian. W razie wątpliwości, zachęcamy do konsultacji z naszą kancelarią – nasi prawnicy na bieżąco analizują najnowsze regulacje i pomagają wdrażać zmiany w praktyce biznesowej.

Potrzebujesz pomocy w tym temacie? Napisz do nas!