Wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 21 listopada 2022, sygn. VIII Gz 207/22

Upadła zaskarżyła postanowanie sądu pierwszej instancji, którym ustalono plan spłaty wierzycieli, argumentując, że powinna zostać zwolniona z obowiązku uiszczenia pełnej opłaty od zażalenia. Sąd drugiej instancji uznał jednak, że mimo częściowego zwolnienia z kosztów, upadła nie dopełniła obowiązku zapłaty pozostałej części opłaty w wyznaczonym terminie. W konsekwencji zażalenie podlegało odrzuceniu na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego oraz prawa upadłościowego.

Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie upadłej złożone przeciwko postanowieniu Sądu Rejonowego ustalającemu plan spłaty wierzycieli. Decyzja ta wynika z faktu, że upadła nie dopełniła obowiązku uiszczenia połowy opłaty sądowej od zażalenia w wyznaczonym terminie, co zgodnie z przepisami prawa procesowego i prawa upadłościowego skutkowało obligatoryjnym odrzuceniem pisma procesowego. W konsekwencji zażalenie nie zostało rozpoznane merytorycznie, a zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego pozostaje w mocy.

Sąd Okręgowy dokonał oceny materialnego stanu postępowania, koncentrując się na przestrzeganiu terminów procesowych przez upadłą. Przesłanką rozstrzygającą było ustalenie, że wezwanie do uiszczenia pozostałej części opłaty od zażalenia zostało doręczone w sposób skuteczny, co uruchomiło bieg terminu na wykonanie tego obowiązku. Pomimo upływu wyznaczonego czasu, upadła nie uregulowała należności, co stanowiło rażące naruszenie przepisów procesowych. W świetle art. 397 § 3 kpc w zw. z art. 370 kpc oraz odpowiednich regulacji Prawa upadłościowego, brak uiszczenia opłaty skutkował obligatoryjnym odrzuceniem zażalenia. Sąd nie badał merytorycznie zasadności planu spłaty, ograniczając się do stwierdzenia, że zażalenie podlega odrzuceniu z przyczyn formalnych. Ostatecznie wniosek o odrzucenie zażalenia został uznany za uzasadniony ze względu na nieuregulowanie kosztów postępowania w wyznaczonym terminie.

W postępowaniu upadłościowym należy bezwzględnie przestrzegać terminów na uiszczenie wymaganej opłaty sądowej, nawet jeżeli strona otrzymała zwolnienie z części kosztów. Sąd odrzuca zażalenie, gdy upadła nie ureguluje pozostałej należności w wyznaczonym terminie, co skutkuje utratą możliwości zaskarżenia postanowienia. Ryzyko polega na tym, że formalne nieuregulowanie opłaty prowadzi do automatycznego odrzucenia środka zaskarżenia bez rozpatrywania merytorycznego stanu sprawy. Należy zatem niezwłocznie dokonać wpłaty po otrzymaniu wezwania, aby uniknąć utraty prawa do kontroli sądowej ustaleń dotyczących planu spłaty.

Rozstrzygnięcie ma charakter wyłącznie procesowy i dotyczy oceny formalnej dopuszczalności zażalenia ze względu na nieuiszczenie wymaganej opłaty sądowej w wyznaczonym terminie. Nie stanowi ono wytycznych dla rozstrzygania sporów dotyczących istoty postępowania upadłościowego, takich jak zasadność ustalenia planu spłaty wierzycieli czy warunków umorzenia zobowiązań.