Obecne uregulowanie opłat w sprawach pracowniczych
Dotychczasowe regulacje w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z 2005 roku określały opłaty w sprawach pracowniczych w zależności od wartości przedmiotu sporu. W przypadkach, gdy wartość ta przekraczała 50 000 zł, obie strony, zarówno pracodawca, jak i pracownik, musiały ponosić opłatę stosunkową od wszystkich podlegających opłacie pism. Takie podejście prowadziło do sytuacji, w której pracownicy rezygnowali z dochodzenia swoich roszczeń, obawiając się wysokich kosztów sądowych.
Nowe ramy opłat sądowych w świetle ustawy z dnia 7 lipca 2023 r.
Rewolucja w zakresie opłat sądowych nadeszła z ustawą z 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy, Kodeks postępowania cywilnego, ustawy, Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy, Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw. Ww. ustawa wprowadziła szereg zmian w obowiązujących przepisach prawnych, w tym właśnie w zakresie opłat w sprawach pracowniczych. Zgodnie ze zmianą art. 35 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych stanowić będzie, że w sprawach z zakresu prawa pracy od pracodawcy pobiera się opłatę podstawową wyłącznie od apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Jednakże w sprawach, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa kwotę 50 000 złotych, od wartości przedmiotu sporu ponad tę kwotę, od pracownika i pracodawcy pobiera się opłatę od apelacji. Opłata ta wynosi będzie 5% wartości przedmiotu sporu, nie więcej niż 200 000 zł.
Zatem pozwy w sprawach pracowniczych będą zwolnione od opłat. Zmiana w tym zakresie wejdzie w życie w dniu 28 września 2023 r.
Jak określić wartość przedmiotu sporu?
Kluczowym dla określenia opłaty jest prawidłowe ustalenie wartości przedmiotu sporu. Tu pomocne są przepisy art. 23(1) k.p.c., które określają, że wartość przedmiotu sporu w przypadku roszczeń dotyczących stosunku pracy wynika z sumy wynagrodzenia za okres sporny, ale nie więcej niż za rok. Jest to szczególnie istotne dla umów na czas określony. Dla umów na czas nieokreślony mówimy o wynagrodzeniu za rok.
W innych sprawach, takich jak np. nadgodziny czy odszkodowania za nieuprawnione zwolnienie dyscyplinarne, wartość będzie określona pieniężnie, tj. w sprawach o zapłatę nadgodzin będzie to kwota o zasądzenie, której wnosimy, zaś w przypadku odszkodowania, kwota jakiej się domagamy.
Zatem w przypadku gdy odwołujemy się od zwolnienie z pracy, jeżeli żądamy przywrócenia do pracy, wartość przedmiotu sporu przy umowie na czas nieoznaczony wynosić będzie suma wynagrodzenia za rok, zaś jeżeli żądamy odszkodowania, wartość odszkodowania (maksymalnie wartość 3-miesięcznego wynagrodzenia).
Powyższe w sposób jednoznaczny pokazuje, że mogły wystąpić sytuacje, w której pracownik ze względów fiskalnych mógł decydować się na pozew, w którym żądał odszkodowania, a nie przywrócenia do pracy, bowiem wartość przedmiotu sporu w takich sytuacjach była po prostu niższa. Po zmianie pracownik będzie mógł w sposób bardziej swobodny oceniać, jakiego roszczenia chce dochodzić.
Podsumowanie
Zmniejszenie barier finansowych ma zdecydowanie prospołeczny i prorozwojowy charakter. Niweluje bowiem jedno z głównych zahamowań przed dochodzeniem praw w sądzie. Warto zastanowić się nad dalszymi krokami w tym kierunku. Czy takie rozwiązanie przyczyni się do zwiększenia liczby spraw sądowych? Czy sądy będą w stanie sprostać potencjalnemu wzrostowi liczby spraw?
Nowelizacja kodeksu pracy w zakresie opłat sądowych to krok w kierunku większej dostępności wymiaru sprawiedliwości dla pracowników. Ważne jest, aby każdy pracownik miał świadomość tych zmian i korzystał z nowych możliwości, jakie daje mu prawo. Zmiany w tym zakresie zaczną obowiązywać od 28 września 2023 r.
Najczęściej zadawane pytania
Czy pozwy w sprawach pracowniczych będą teraz zwolnione z opłat sądowych?
Tak, zgodnie z nowymi przepisami pozwy w sprawach z zakresu prawa pracy są zwolnione od opłat. Dotychczasowe obawy pracowników przed wysokimi kosztami sądowymi zostały tym samym zniesione, co ma na celu ułatwienie dochodzenia swoich roszczeń.
Kiedy wejdą w życie nowe zasady dotyczące opłat w sprawach pracowniczych?
Zmiany w zakresie opłat sądowych zaczną obowiązywać od dnia 28 września 2023 roku. Jest to data wejścia w życie nowelizacji, która znacząco ułatwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości dla pracowników.
Od kiedy pracodawca będzie musiał płacić opłaty w sprawach pracowniczych?
Od pracodawcy pobiera się opłatę podstawową wyłącznie od takich pism procesowych jak apelacja, zażalenie, skarga kasacyjna czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. W pierwszej instancji pracodawca nie ponosi kosztów sądowych od pozwu.
Jak oblicza się wartość przedmiotu sporu w przypadku roszczeń o przywrócenie do pracy?
Wartość przedmiotu sporu wynika z sumy wynagrodzenia za okres sporny, ale nie więcej niż za rok. W przypadku umów na czas nieokreślony przyjmuje się wynagrodzenie za cały rok, co jest kluczowe dla określenia ewentualnych opłat od wartości powyżej 50 000 złotych.
Jak określa się wartość sporu w sprawach o odszkodowanie za nieuzasadnione zwolnienie?
W sprawach o odszkodowanie wartość przedmiotu sporu to kwota, jakiej się domagamy, przy czym maksymalnie wynosi ona wartość trzymiesięcznego wynagrodzenia. Pozwala to pracownikom na swobodniejsze dobieranie formy dochodzenia roszczeń bez obawy przed wysokimi opłatami.
Czy pracownik i pracodawca płacą opłaty od wartości przedmiotu sporu przekraczającej 50 000 złotych?
Tak, w sprawach, gdzie wartość przedmiotu sporu przewyższa 50 000 złotych, od nadwyżki tej kwoty pobiera się opłatę w wysokości 5 procent, nie więcej niż 200 000 złotych. Opłatę tę płacą zarówno pracownik, jak i pracodawca, ale dotyczy ona wyłącznie pism odwoławczych, takich jak apelacja.
Nie wiesz, czy to Twój przypadek?
Od tego pytania zaczyna się większość rozmów z prawnikiem. Konsultacja jest płatna, 600 zł netto. Płacisz za realną poradę: powiemy, czy masz problem prawny, co da się z nim zrobić i ile to mniej więcej kosztuje. Na nic dalej Cię to nie wiąże, a przepisy zostaw nam, od tego jesteśmy.
- 1 Rozmowa
Mówisz, co się dzieje, własnymi słowami.
- 2 Co dalej
Powiemy, jakie masz wyjścia i ile to kosztuje.
- 3 Działamy
Dajesz zielone światło i sprawa jest nasza.
Specjalizuje się w prawie handlowym i cywilnym. Doświadczenie zdobywała w warszawskich kancelariach zajmujących się w kompleksową obsługą spółek oraz kancelarii specjalizującej się w prawie pracy. Posiada szerokie doświadczenie w zakresie doradztwa korporacyjnego. Uczestniczyła w procesach fuzji i przejęć na każdym ich etapie, od badania prawnego poprzedzającego transakcję po wypełnienie wymogów regulacyjnych związanych z procesem transformacyjnym. Przygotowuje oraz opiniuje umowy zawierane przez klientów oraz…
Zobacz profil →Nie przegap kolejnej analizy
Co miesiąc najważniejsze nowelizacje i ich praktyczne skutki dla biznesu, zebrane i zinterpretowane przez prawników HWW.
