Połączenie spółek energetycznych – co musisz wiedzieć?

W świetle art. 494 Kodeksu spółek handlowych, Spółka przejmująca albo spółka nowo zawiązana wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki. Ponadto na spółkę przejmującą, albo spółkę nowo zawiązaną przechodzą z dniem połączenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej albo którejkolwiek ze spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej.

Z uwagi na powyższe, kluczowym etapem przygotowania do procesu łączenia się spółek prawa handlowego powinno być zidentyfikowanie decyzji wymagających szczególnego potraktowania i zaplanowanie niezbędnych działań jeszcze przed finalizacją transakcji.

Dynamiczne zmiany na rynku odnawialnych źródeł energii (OZE) a reorganizacja działalności gospodarczej

Procesy reorganizacyjne w sektorze energetycznym, wymagają szczególnej uwagi w zakresie zgodności z regulacjami administracyjnymi. Spółki działające na podstawie koncesji udzielanych przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE), niezależnie od tego, czy prowadzą działalność w zakresie wytwarzania, obrotu, czy dystrybucji energii elektrycznej, są zobowiązane do przestrzegania szeregu wymogów wynikających zarówno z ustawy – Prawo energetyczne, jak i z treści samych decyzji koncesyjnych.

Pomimo że zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych połączenie odbywa się na zasadzie sukcesji uniwersalnej, to w odniesieniu do działalności koncesjonowanej mechanizm ten nie oznacza automatycznego przejścia koncesji bez jakiejkolwiek ingerencji organu regulacyjnego. Wręcz przeciwnie – Prezes URE musi mieć możliwość dokonania oceny, czy spółka przejmująca nadal spełnia wszystkie warunki prowadzenia działalności energetycznej.

Proces łączenia się spółek energetycznych a konieczne czynności formalne

W przypadku spółek posiadających koncesję na wytwarzanie energii elektrycznej, najczęściej spotykanym obowiązkiem jest konieczność uprzedniego zawiadomienia Prezesa URE o planowanym połączeniu spółek. Choć sam termin na poinformowanie Prezesa URE o planowanej restrukturyzacji nie wynika z przepisów ustawowych, bardzo często jest on wskazany w treści decyzji koncesyjnej jako warunek jej utrzymania. Taki obowiązek służy umożliwieniu Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki przeprowadzenie analizy, czy nowy podmiot – spółka przejmująca – daje gwarancję prawidłowego kontynuowania działalności, zarówno pod względem finansowym, jak i technicznym, czy organizacyjnym.

Analogiczne obowiązki, pojawiają się w przypadku koncesji na obrót energią elektryczną. Tu również koncesjonariusze często zobowiązani są do niezwłocznego poinformowania Prezesa URE o planowanej reorganizacji, na przykład w terminie 30 dni przed planowaną datą połączenia.

Najbardziej rygorystyczny reżim obowiązuje spółki prowadzące działalność w zakresie dystrybucji energii. W przypadku koncesji na dystrybucję energii elektrycznej (DEE) obowiązek uprzedniego zawiadomienia o reorganizacji jest bezwzględny i zazwyczaj wiąże się również z koniecznością złożenia znacznie szerszego zestawu dokumentów. Spółka przejmująca musi wykazać, że posiada nie tylko formalne prawo do kontynuowania działalności, ale również odpowiednie zasoby infrastrukturalne. Prezes URE ma w tym przypadku znacznie większe możliwości oceny merytorycznej i może – w razie wątpliwości – nie tylko odmówić zmiany koncesji, ale również ograniczyć jej zakres lub ją cofnąć.

Niezależnie od rodzaju prowadzonej działalności koncesjonowanej, wszystkie spółki przejmujące mają obowiązek złożyć do Prezesa URE wniosek o zmianę koncesji po dokonaniu połączenia. Zgodnie z art. 37 ust. 2c ustawy – Prawo energetyczne, „W przypadku zmiany danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 7 oraz ust. 2a, przedsiębiorstwo energetyczne jest obowiązane złożyć wniosek o zmianę koncesji najpóźniej w terminie 7 dni od dnia zaistnienia tych zmian.” Przypadki te dotyczą: oznaczenia podmiotu, jego siedziby lub miejsca zamieszkania oraz ich adresu, przedmiotu oraz zakresu działalności objętej koncesją, numeru w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile przedsiębiorca taki numer posiada, lub numeru równoważnego rejestru państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Turcji oraz numeru identyfikacji podatkowej (NIP).

Połączenie spółek energetycznych stanowi zmianę danych, o których mowa w art. 37 ust. 2c ustawy – Prawo energetyczne. – gdyż dotyczy danych identyfikacyjnych podmiotu, jego formy prawnej, struktury właścicielskiej czy organów decyzyjnych. Termin na złożenie wniosku o zmianę koncesji wynosi 7 dni od daty dokonania wpisu połączenia do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.

Konsekwencje niedochowania obowiązków w procesie łączenia spółek energetycznych

Wszystkie wskazane obowiązki mają charakter publicznoprawny i ich niedochowanie może prowadzić do daleko idących konsekwencji – od sankcji finansowych, przez ograniczenie zakresu koncesji, aż po jej cofnięcie. Z tego względu każdorazowo, gdy planowana jest reorganizacja spółek energetycznych, warto z wyprzedzeniem przeanalizować treść posiadanych koncesji, ustalić zakres obowiązków informacyjnych wobec Prezesa URE oraz przygotować wymagane wnioski i dokumentację wspierającą. Dopiero takie podejście gwarantuje, że proces połączenia przebiegnie płynnie i bez ryzyka utraty prawa do prowadzenia działalności regulowanej.

Prezes URE w swoich decyzjach oraz interpretacjach (dostępnych m.in. w Biuletynie Informacji Publicznej URE) wielokrotnie podkreśla, że brak zawiadomienia z odpowiednim wyprzedzeniem może zostać potraktowany jako naruszenie warunków koncesji — co może skutkować sankcjami, np. karą pieniężną lub cofnięciem koncesji.

Kluczowe aspekty procesu łączenia spółek w sektorze OZE

W przypadku spółek działających w sektorze odnawialnych źródeł energii (OZE), proces połączenia przedsiębiorstw wiąże się nie tylko z koniecznością uregulowania kwestii koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej wydawanych przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, ale również z potrzebą dokonania przeglądu szeregu innych decyzji administracyjnych, których stroną pozostaje spółka przejmowana. Mowa tu przede wszystkim o decyzjach kluczowych z punktu widzenia prowadzenia inwestycji infrastrukturalnych – takich jak decyzje o warunkach zabudowy, decyzje środowiskowe, decyzje lokalizacyjne czy pozwolenia wodnoprawne.

Decyzje te, choć nie mają charakteru koncesyjnego, często warunkują możliwość dalszego prowadzenia działalności inwestycyjnej lub eksploatacyjnej, zwłaszcza w obszarach objętych szczególną ochroną środowiskową lub urbanistyczną. W przeciwieństwie do koncesji, które co do zasady przechodzą na spółkę przejmującą w wyniku sukcesji uniwersalnej, niektóre z tych decyzji mogą – w zależności od przepisów szczególnych – wygasać, tracić ważność lub wymagać ponownego uzyskania, albo zgłoszenia zmian właściwemu organowi administracyjnemu.

Z tego względu, przed podjęciem formalnych kroków prowadzących do połączenia spółek energetycznych, niezbędne jest przeprowadzenie kompleksowego audytu posiadanych decyzji administracyjnych – zarówno tych uzyskanych na etapie przygotowania inwestycji, jak i tych regulujących bieżącą eksploatację instalacji. Taka analiza powinna objąć m.in. identyfikację decyzji wymagających aktualizacji, ocenę, czy decyzje te przechodzą w ramach sukcesji oraz ustalenie, czy nie są one obwarowane dodatkowymi warunkami prawnymi lub proceduralnymi.

Wnioski z takiej analizy należy następnie uwzględnić w harmonogramie całego procesu połączenia – wraz z jasno przypisanymi obowiązkami, terminami i odpowiedzialnością za ich realizację. Szczególnie istotne może być zabezpieczenie ciągłości obowiązywania decyzji środowiskowych, które nierzadko stanowią podstawę do uzyskania kolejnych pozwoleń, a ich utrata mogłaby skutkować zatrzymaniem realizacji projektów lub nawet koniecznością ich powtórnego uruchomienia.

Ostatecznie należy podkreślić, że przeniesienie koncesji, zezwoleń i decyzji administracyjnych jest kluczowym, ale nie jedynym aspektem procesu łączenia spółek w sektorze OZE. Równie istotne jest zapewnienie spójności całego modelu prawno-operacyjnego nowego podmiotu – w tym zachowanie zgodności z wymogami planistycznymi, środowiskowymi oraz warunkami lokalizacji inwestycji. Dopiero kompleksowe podejście do tych zagadnień pozwala na bezpieczne i skuteczne przeprowadzenie procesu konsolidacji spółek energetycznych w dynamicznie rozwijającym się otoczeniu regulacyjnym.

Połączenie spółek energetycznych – Podsumowanie

Podsumowując należy wskazać, że połączenie spółek energetycznych posiadających koncesję na wytwarzanie, obrót lub dystrybucję energii wiąże się z istotnymi obowiązkami wobec Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Oprócz formalnej sukcesji praw i obowiązków, praktyka regulacyjna wymaga m.in. wcześniejszego zawiadomienia o planowanej reorganizacji, złożenia wniosku o zmianę koncesji oraz wykazania, że spółka przejmująca spełnia wszelkie warunki do prowadzenia działalności regulowanej. W zależności od zakresu koncesji, może być również konieczne zaktualizowanie danych w rejestrach URE, uzupełnienie dokumentacji technicznej, czy zapewnienie ciągłości obowiązków sprawozdawczych.

Zaleca się, aby każda planowana fuzja w sektorze energetycznym była poprzedzona szczegółowym audytem koncesji i decyzji administracyjnych, a harmonogram procesu uwzględniał wymagane działania względem URE. Ścisła współpraca ze specjalistami znającymi praktykę Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki oraz odpowiednie przygotowanie dokumentacji to klucz do zapewnienia płynności połączenia i zachowania pełnej zgodności z wymogami publicznoprawnymi.

Potrzebujesz pomocy w tym temacie? Napisz do nas!