Przejdź do treści
HWW Hewelt Wojnowski Lindner i Wspólnicy
Procesowe 8 marca 2023 ok. 3 min czytania

Ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego w postępowaniu układowym

Agata Bączkowska Autor Agata Bączkowska Adwokat, Senior Associate
Ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego w postępowaniu układowym

Co do zasady po złożeniu przez dłużnika wniosku o otwarcie postępowania układowego, Sąd rozpoznaje go na posiedzeniu niejawnym, co powinno nastąpić w terminie dwóch tygodni od dnia złożenia wniosku. W takim wypadku Sąd rozpoznaje sprawę na podstawie informacji oraz dołączonych do wniosku dokumentów. Jednakże w przypadku gdy wystąpią okoliczności, które wymagają sprawdzenia, np. poprzez przesłuchanie wnioskodawcy, sąd powinien wyznaczyć rozprawę. Wobec konieczności wyznaczenia rozprawy, Sąd powinien rozpoznać wniosek w terminie sześciu tygodni, co jednak jest wyłącznie terminem instrukcyjnym (niewiążącym Sądu, zaś jego przekroczenie nie pociąga za sobą skutków w związku z toczącym się postępowaniem).

W postępowaniu o otwarcie postępowania układowego sąd może zabezpieczyć majątek dłużnika przez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego. Wyznaczenie tymczasowego nadzorcy nie jest obligatoryjne, a o potrzebie jego powołania decyduje Sąd. Wydaje się, że tymczasowy nadzorca sądowy będzie wyznaczony właśnie wtedy, kiedy Sąd nie będzie w stanie wydać postanowienia o otwarciu postępowania układowego w terminie dwóch tygodni. Nastąpi to zatem gdy Sąd zadecyduje o konieczności wyznaczenia rozprawy lub wtedy gdy z innych powodów dotrzymanie terminu instrukcyjnego wskazanego przez przepisy będzie niemożliwe.

Po wyznaczeniu tymczasowego nadzorcy sądowego istotnie zmienia się sytuacja dłużnika w zakresie zarządu. Dłużnik może zatem dokonywać czynności zwykłego zarządu, natomiast na dokonanie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymagana jest zgoda tymczasowego nadzorcy sądowego. Czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu dokonana bez wymaganej tej zgody jest nieważna. Z powyższego wynika, że nadzorca sądowy nie tyle przejmuje uprawnienie do zarządzania majątkiem dłużnika, co zyskuje szeroko pojętą kontrolę na tym w jaki sposób dłużnik tym majątkiem zarządza, z jednoczesną możliwością blokowania czynności, których dokonanie przekracza zakres zwykłego zarządu. Tymczasowy nadzorca sądowy powinien zatem pilnować majątku dłużnika do czasu wydania postanowienia o otwarciu postępowania układowego.

Jednocześnie to czy czynność przekracza zakres zwykłego zarządu czy nie, musi być każdorazowo ustalone w konkretnym przypadku. Przy rozważeniu tego typu czynności konieczne jest wzięcie pod uwagę rodzaj i skalę prowadzonej działalności gospodarczej. To co w jednym wypadku będzie mieściło się w zakresie czynności zwykłego zarządu, z racji na rozmiar i przedmiot prowadzonej działalności gospodarczej jest typową czynnością, w innym wypadku może wymagać uzyskania zgody nadzorcy sądowego, z uwagi na to, że działanie to może w sposób istotny wpłynąć na majątek lub przedsiębiorstwo dłużnika.

Rolą tymczasowego nadzorcy sądowego jest zatem dopilnowanie, aby w okresie do wydania postanowienia o otwarciu postępowania układowego sytuacja dłużnika nie uległa takiemu pogorszeniu, wobec którego otwarcie postępowania układowego nie będzie celowe. Dodatkowo może dla Sądu stanowić źródło informacji w zakresie faktycznej sytuacji dłużnika, jego majątku oraz zasadności otwierania postępowania układowego.

Innymi sposobami na zabezpieczenie majątku dłużnika w postępowaniu o otwarciu postępowania układowego jest:

  • zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzone w celu dochodzenia należności objętych z mocy prawa układem, na wniosek dłużnika lub tymczasowego nadzorcy sądowego,
  • uchylenie zajęcie rachunku bankowego, jeżeli jest to niezbędne do osiągnięcia celów postępowania układowego. Uchylając zajęcie rachunku bankowego, sąd ustanawia tymczasowego nadzorcę sądowego, jeżeli wcześniej nie został ustanowiony.

Najczęściej zadawane pytania

Czy sąd musi zawsze powołać tymczasowego nadzorcę sądowego przy wniosku o postępowanie układowe?

Nie, powołanie tymczasowego nadzorcy nie jest obligatoryjne, a o jego potrzebie decyduje sąd. Zazwyczaj następuje to w sytuacji, gdy sąd nie jest w stanie wydać postanowienia w ciągu dwóch tygodni, na przykład ze względu na konieczność wyznaczenia rozprawy.

Jakie ograniczenia w zarządzie majątkiem nakłada na dłużnika powołanie tymczasowego nadzorcy?

Dłużnik może nadal dokonywać czynności zwykłego zarządu, ale do działań przekraczających ten zakres wymaga zgody nadzorcy. Czynność dokonana bez wymaganej zgody jest nieważna, co oznacza, że nadzorca sprawuje kontrolę nad zarządzaniem majątkiem.

Jak ustala się, czy dana czynność jest czynnością zwykłego zarządu?

Każdorazowo należy to ustalić w konkretnym przypadku, biorąc pod uwagę rodzaj i skalę prowadzonej działalności gospodarczej. To, co w jednej sytuacji jest typowe, w innej może wymagać zgody nadzorcy, jeśli istotnie wpływa na majątek dłużnika.

Jaka jest główna rola tymczasowego nadzorcy sądowego w tym postępowaniu?

Nadzorca ma dopilnować, aby sytuacja dłużnika nie uległa pogorszeniu, które uniemożliwiłoby celowość otwarcia postępowania układowego. Działa również jako źródło informacji dla sądu dotyczących faktycznej sytuacji majątkowej dłużnika.

Jakie są inne sposoby zabezpieczenia majątku dłużnika oprócz powołania nadzorcy?

Do innych metod należy zawieszenie postępowania egzekucyjnego w zakresie należności objętych układem. Można również uzyskać uchylenie zajęcia rachunku bankowego, co jest niezbędne do osiągnięcia celów postępowania.

Od czego zacząć

Szykuje się spór albo postępowanie?

Od tego pytania zaczyna się większość rozmów z prawnikiem. Konsultacja jest płatna, 600 zł netto. Płacisz za realną poradę: powiemy, czy masz problem prawny, co da się z nim zrobić i ile to mniej więcej kosztuje. Na nic dalej Cię to nie wiąże, a przepisy zostaw nam, od tego jesteśmy.

  1. 1
    Rozmowa

    Mówisz, co się dzieje, własnymi słowami.

  2. 2
    Co dalej

    Powiemy, jakie masz wyjścia i ile to kosztuje.

  3. 3
    Działamy

    Dajesz zielone światło i sprawa jest nasza.

Agata Bączkowska
Autor
Agata Bączkowska
Adwokat, Senior Associate
Prawo korporacyjne i gospodarcze · Fuzje i przejęcia (M&A) · Doradztwo ESG

Specjalizuje się w prawie handlowym i cywilnym. Doświadczenie zdobywała w warszawskich kancelariach zajmujących się w kompleksową obsługą spółek oraz kancelarii specjalizującej się w prawie pracy. Posiada szerokie doświadczenie w zakresie doradztwa korporacyjnego. Uczestniczyła w procesach fuzji i przejęć na każdym ich etapie, od badania prawnego poprzedzającego transakcję po wypełnienie wymogów regulacyjnych związanych z procesem transformacyjnym. Przygotowuje oraz opiniuje umowy zawierane przez klientów oraz…

Zobacz profil →
Miesięczny Legal Check

Nie przegap kolejnej analizy

Co miesiąc najważniejsze nowelizacje i ich praktyczne skutki dla biznesu, zebrane i zinterpretowane przez prawników HWW.

Powiązane publikacje

Procesowe 12 czerwca 2024

Umorzenie postępowania egzekucyjnego, co dalej?

Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego z urzędu Ustawodawca przewidział na gruncie k.p.c. możliwość umorzenia postępowania egzekucyjnego zarówno z urzędu, jak i na wniosek wierzyciela, ale także na …

KH
Kancelaria HWW
7 min czytania
Procesowe 10 maja 2024

Mediacja sądowa, co to jest i na czym polega?

Czym jest mediacja sądowa? Mediacja sądowa jest procedurą rozwiązywania sporów, polegającą na wprowadzeniu pomiędzy strony konfliktu bezstronnej osoby trzeciej, której zadaniem nie jest rozstrzygnięcie sporu, lecz …

KH
Kancelaria HWW
6 min czytania

Umów konsultację

Umów konsultację z prawnikiem naszej kancelarii.

Umów konsultację