W skrócie
-
W sprawie opisanej przez URE odbiorcy, którzy nie zawarli umowy z innym sprzedawcą, są obsługiwani przez sprzedawcę rezerwowego, a dostawy trwają nieprzerwanie.
-
Ceny sprzedawcy rezerwowego są zazwyczaj znacznie wyższe niż standardowe oferty, dlatego URE zaleca jak najszybsze zawarcie umowy z innym sprzedawcą.
-
Nota z dawnej umowy wymaga osobnej oceny: liczy się treść umowy, daty i podstawa naliczenia opłaty, bo samo cofnięcie koncesji o wcześniejszych roszczeniach nie rozstrzyga.
Energia nadal jest dostarczana, mimo że dotychczasowy sprzedawca stracił koncesję – w jego miejsce wchodzi sprzedawca rezerwowy. Pozostaje jednak pytanie o notę z poprzedniej umowy. Ten tekst porządkuje trzy kwestie: kto obecnie dostarcza energię, ile taka dostawa kosztuje i od czego zacząć analizę własnych dokumentów.
Co wydarzyło się w maju 2026 r.?
Prezes URE wydał 26 maja 2026 r. ostrzeżenie konsumenckie dla odbiorców spółki Polski Prąd i Gaz sp. z o.o. Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z 15 maja 2026 r. uprawomocnił decyzję Prezesa URE z 27 listopada 2020 r., cofającą koncesję na obrót energią elektryczną. Komunikat regulatora dotyczy cofnięcia koncesji, a nie upadłości spółki – to dwie odrębne sytuacje prawne, które warto od siebie odróżniać.
Regulator ujął skutek tego wyroku w jednym zdaniu. Zgodnie z komunikatem URE z 26 maja 2026 r.:
Polski Prąd i Gaz sp. z o.o. od dnia 15 maja 2026 r. nie może prowadzić już działalności polegającej na sprzedaży energii elektrycznej.
Odbiorcy, którzy do tego dnia nie zawarli umowy z innym sprzedawcą, są obsługiwani przez sprzedawcę rezerwowego na podstawie umowy zawieranej na czas nieokreślony. URE zaleca im jak najszybsze zawarcie umowy z innym sprzedawcą. Zalecenie brzmi łagodnie, choć w praktyce wyznacza realny termin na podjęcie decyzji zakupowej.
Wstępna ocena umowy i noty jest bezpłatna. Odpowiadamy w ciągu 1 dnia roboczego. Zgłoś umowę do wstępnej oceny.
Kto dostarcza prąd, gdy sprzedawca znika?
Sprzedaż energii i jej dystrybucja to dwie różne usługi, a odbiorca ma na nie albo jeden dokument, albo dwa. Decyzja regulatora dotyczy sprzedawcy, nie operatora dystrybucji – nie ma więc wpływu na ciągłość dostaw energii do hali produkcyjnej ani do biura.
Ustawa Prawo energetyczne dopuszcza dwa układy dokumentów. Dostarczanie energii odbywa się na podstawie umowy sprzedaży i umowy o świadczenie usług dystrybucji albo na podstawie jednej umowy kompleksowej, która łączy obie treści. Odbiorca w gospodarstwie domowym ma umowę kompleksową. Firma bywa stroną dwóch osobnych umów, dlatego ustalenia wymaga, który z tych układów obowiązuje w danym przypadku.
Rolę awaryjną przejmuje sprzedawca rezerwowy. Wśród obowiązkowych elementów umowy sprzedaży ustawa wymienia okres jej obowiązywania, warunki rozwiązania oraz pouczenie o konsekwencjach wyboru sprzedawcy rezerwowego paliw gazowych – przepis mówi więc wprost wyłącznie o gazie. Zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo energetyczne:
Umowy, o których mowa w ust. 1 i 1c, zawierają co najmniej: 1) umowa sprzedaży – postanowienia określające: […] okres obowiązywania umowy i warunki jej rozwiązania oraz pouczenie o konsekwencjach wyboru sprzedawcy rezerwowego paliw gazowych.;
Przy prądzie kwestia sprzedawcy rezerwowego wymaga więc sprawdzenia bezpośrednio w treści samej umowy, wraz z załącznikami i ogólnymi warunkami, a nie tylko na pierwszej stronie dokumentu.
Ile kosztuje dostawa od sprzedawcy rezerwowego?
URE opisuje ceny sprzedawcy rezerwowego jako zazwyczaj znacznie wyższe niż standardowe oferty rynkowe. Konkretnej stawki komunikat regulatora nie podaje. Zamiast czekać na pierwszą fakturę, warto od razu ustalić, kto pełni tę funkcję, od kiedy trwa sprzedaż rezerwowa i na jakich warunkach cenowych.
Po otrzymaniu faktury warto zestawić ją z poprzednią, uwzględniając zużycie oraz długość okresu rozliczeniowego – sama wyższa kwota nie musi oznaczać droższej taryfy, może wynikać po prostu z większego zużycia energii albo dłuższego okresu rozliczeniowego. Umowa sprzedaży określa cenę albo grupę taryfową stosowaną w rozliczeniach, warunki wprowadzania zmian tej ceny oraz sposób prowadzenia rozliczeń – to właśnie tam znajduje się podstawa nowej stawki. Opłaty za dystrybucję wynikają z odrębnej umowy albo z części dystrybucyjnej umowy kompleksowej.
Sprzedaż rezerwowa ma charakter pomostowy, ponieważ prawo wyboru sprzedawcy przysługuje odbiorcy niezależnie od tego, co stało się z poprzednim. Zgodnie z art. 4j ust. 1 ustawy Prawo energetyczne:
Odbiorca paliw gazowych, energii lub wodoru ma prawo zakupu tych paliw, tej energii lub tego wodoru od wybranego przez siebie sprzedawcy.
Skoro ceny rezerwowe są zazwyczaj znacznie wyższe od standardowych ofert, każdy tydzień takiej dostawy zwykle podnosi rachunek. Zasady zakończenia sprzedaży rezerwowej wymagają ustalenia u operatora i u sprzedawcy rezerwowego. Porównanie nowych ofert powinno łączyć cenę, czas trwania umowy i koszty jej zakończenia, bo te trzy elementy działają razem.
Istotna jest przy tym skala, nie sama stawka. Firma z kilkoma punktami poboru płaci różnicę przy każdym z nich, więc koszt zwłoki rośnie z każdym tygodniem. Uzyskanie wewnętrznej akceptacji na zawarcie nowej umowy – np. zarządu czy osoby odpowiedzialnej za zakupy – warto prowadzić równolegle z porównywaniem ofert, a nie dopiero po jego zakończeniu, żeby wybór najlepszej oferty nie czekał dodatkowo na formalności wewnętrzne.
Co z Twoją dotychczasową umową i karą?
Tu zaczynają się pytania, na które nie ma jednej odpowiedzi, bo znaczenie ma rodzaj umowy, data jej rozwiązania i to, kto ją rozwiązał. To, co cofnięcie koncesji oznacza dla wcześniejszych roszczeń sprzedawcy, wymaga analizy dokumentów konkretnej sprawy.
Punktem wyjścia do oceny takiej sytuacji jest przepis o umowie bezterminowej. Zgodnie z art. 4j ust. 3 ustawy Prawo energetyczne:
Odbiorca końcowy może wypowiedzieć umowę zawartą na czas nieoznaczony, na podstawie której przedsiębiorstwo energetyczne dostarcza temu odbiorcy paliwa gazowe lub energię, bez ponoszenia kosztów, składając do przedsiębiorstwa energetycznego oświadczenie o jej wypowiedzeniu. Odbiorca, który wypowiada umowę, jest obowiązany pokryć należności za pobrane paliwo gazowe lub energię oraz świadczone usługi przesyłania lub dystrybucji paliw gazowych lub energii.
Przy umowie na czas nieoznaczony przepis nie przewiduje kosztów wypowiedzenia, a odbiorca płaci za pobrane paliwo albo energię oraz za usługi przesyłania i dystrybucji. Przy umowie na czas oznaczony odbiorca ponosi koszty i odszkodowania wynikające z treści umowy, ale dla części odbiorców ustawa dokłada do tego limit.
Limit, czyli ograniczenie do bezpośrednich strat ekonomicznych obejmuje gospodarstwo domowe oraz mikroprzedsiębiorcę i małego przedsiębiorcę, w zakresie, w jakim zużywają energię na potrzeby podstawowej działalności. Koszty te i odszkodowania nie mogą wtedy przekroczyć bezpośrednich strat ekonomicznych, jakie sprzedawca poniósł w wyniku rozwiązania umowy przez odbiorcę. Średniego przedsiębiorcy ten limit nie obejmuje.
Otrzymanie noty obciążeniowej od sprzedawcy, którego koncesja została cofnięta, wymaga w pierwszej kolejności ustalenia dat: dnia, od którego sprzedawca nie mógł już prowadzić działalności; dnia zdarzenia, za które naliczono opłatę; oraz dnia rozwiązania umowy i doręczenia wypowiedzenia. Kolejnym krokiem jest ustalenie, jaką konkretnie podstawę z umowy wskazał sprzedawca, bo bez niej nie da się ocenić, czego opłata dotyczy. O skuteczności takiej noty rozstrzyga treść dokumentów.
Rzetelna ocena wymaga kompletu dokumentów: umowy z załącznikami, ogólnych warunków, cennika obowiązującego w dacie rozwiązania, korespondencji ze sprzedawcą oraz samej noty wraz z wyliczeniem. Bez tych dokumentów ustalenie zasadności roszczenia nie jest możliwe.
Jak szybko możesz zawrzeć nową umowę?
Sama procedura systemowa trwa krótko, ale jej przebieg wymaga dokładnej analizy. Nowy sprzedawca powiadamia operatora informacji rynku energii o zawarciu umowy, a operatorzy mają umożliwić zmianę sprzedawcy w terminie 24 godzin. Zgodnie z art. 4j ust. 6a ustawy Prawo energetyczne:
Operator informacji rynku energii, operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego oraz operator systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego są obowiązani umożliwić odbiorcy energii elektrycznej zmianę sprzedawcy energii elektrycznej w terminie 24 godzin od momentu powiadomienia operatora informacji rynku energii przez nowego sprzedawcę o zawarciu umowy sprzedaży energii elektrycznej lub umowy kompleksowej.
Te 24 godziny obejmują techniczną procedurę zmiany sprzedawcy i weryfikację powiadomienia, a nie gwarancję, że sprzedaż ruszy dobę po podpisaniu umowy. Przypisanie nowego sprzedawcy do punktu poboru następuje w dacie wskazanej w powiadomieniu, pod warunkiem jego weryfikacji, a sprzedaż zaczyna się od początku doby w tej dacie.
Rozmowa z nowym sprzedawcą przebiega sprawniej, gdy wcześniej przygotowane są dane, o które zapyta: numery punktów poboru, ostatnia faktura, dane rejestrowe firmy oraz informacja o tym, czy obowiązuje umowa kompleksowa, czy dwie osobne. Warto zgromadzić je w jednym miejscu przed rozpoczęciem rozmowy.
Po stronie odbiorcy najwięcej czasu zajmuje wybór oferty i podpis, a termin rozpoczęcia sprzedaży wyznacza data z powiadomienia po weryfikacji przez operatora. Kroki po stronie odbiorcy, wraz z tym, co ma zawierać oświadczenie, opisujemy w artykule jak wypowiedzieć umowę na prąd.
Po czym poznać sprzedawcę, który nie informuje rzetelnie?
Powód cofnięcia koncesji spółce Polski Prąd i Gaz warto potraktować jako ostrzeżenie ogólniejsze, nie tylko historię jednej firmy. Koncesję cofnięto za rażące naruszenie warunku, który nakazywał sprzedawcy udzielanie odbiorcom rzetelnych informacji. Naruszony warunek dotyczył pełnej informacji o prawach i obowiązkach odbiorcy. Zgodnie z komunikatem URE z 26 maja 2026 r., naruszony warunek koncesji obejmował obowiązek:
udzielania odbiorcom końcowych pełnych, rzetelnych i wyczerpujących informacji dotyczących ich uprawnień i obowiązków
Pierwszym sygnałem ostrożności jest brak streszczenia kluczowych postanowień umowy. Zgodnie z art. 5 ust. 4e ustawy Prawo energetyczne sprzedawca energii elektrycznej przekazuje je odbiorcy najpóźniej w dniu zawarcia umowy sprzedaży, w przystępnej i zwięzłej formie, wraz z warunkami zakończenia umowy oraz informacją o kosztach i odszkodowaniu przy wypowiedzeniu umowy zawartej na czas oznaczony. Obowiązek ten nie obejmuje sprzedawcy rezerwowego ani sprzedawcy z urzędu, więc brak streszczenia od nich nie jest jeszcze sygnałem nieprawidłowości. Przy zwykłej ofercie rynkowej brak streszczenia jest natomiast pierwszym powodem do zachowania ostrożności.
Drugi sygnał to rozproszenie warunków po kilku dokumentach – analizy wymaga wtedy umowa razem z cennikiem i ogólnymi warunkami, a nie sama jedna kartka. Trzeci sygnał to presja czasu. Jeżeli oferta ma być ważna tylko do końca dnia, wskazane jest wystąpienie o komplet dokumentów oraz o czas na ich przeanalizowanie.
Co sprawdzić w ofercie z gwarancją ceny, opisujemy w artykule o gwarancji stałej ceny i opłacie handlowej, a co zrobić po rozmowie z przedstawicielem, w artykule o obietnicach handlowca.
Wstępna ocena umowy i noty jest bezpłatna. Odpowiadamy w ciągu 1 dnia roboczego. Zgłoś umowę do wstępnej oceny.
Najczęstsze pytania
Czy sprzedawca rezerwowy może odciąć prąd?
Komunikat regulatora potwierdza, że odbiorcy bez nowej umowy są obsługiwani przez sprzedawcę rezerwowego i dostawy trwają, choć jego ceny bywają znacznie wyższe niż w standardowych ofertach. Przesłanki wstrzymania dostaw to osobny temat, którego w tym miejscu nie rozwijamy.
Czy muszę podpisać umowę ze sprzedawcą rezerwowym?
Odbiorca ma prawo kupować energię od wybranego przez siebie sprzedawcy, a URE zaleca zawarcie nowej umowy jak najszybciej.
Czy stary sprzedawca może żądać kary, skoro stracił koncesję?
Odpowiedź wymaga analizy umowy i ustalenia dat. Skutków cofnięcia koncesji dla wcześniej naliczonych opłat nie przesądzamy – ocena zależy od podstawy wskazanej w nocie oraz od treści umowy.
Ile trwa przejście do nowego sprzedawcy prądu?
Operatorzy mają umożliwić zmianę sprzedawcy w terminie 24 godzin od powiadomienia przez nowego sprzedawcę, a sprzedaż zaczyna się od początku doby w dacie wskazanej w powiadomieniu, po jego weryfikacji. Po stronie odbiorcy czas wyznacza wybór oferty i podpisanie umowy.
Stan prawny na dzień 9 września 2026 r.
Masz sprawę z prawa energetycznego lub OZE?
Od tego pytania zaczyna się większość rozmów z prawnikiem. Konsultacja jest płatna, 600 zł netto (738 zł brutto). Płacisz za realną poradę: powiemy, czy masz problem prawny, co da się z nim zrobić i ile to mniej więcej kosztuje. Na nic dalej Cię to nie wiąże, a przepisy zostaw nam, od tego jesteśmy.
- 1 Rozmowa
Mówisz, co się dzieje, własnymi słowami.
- 2 Co dalej
Powiemy, jakie masz wyjścia i ile to kosztuje.
- 3 Działamy
Dajesz zielone światło i sprawa jest nasza.
Adwokat i certyfikowany mediator sądowy. Specjalizuje się w prawie energetycznym i odnawialnych źródłach energii, łącząc bieżące doradztwo regulacyjne z obsługą korporacyjną i transakcjami M&A. Doświadczenie zdobywała w renomowanych warszawskich kancelariach oraz jako prawnik wewnętrzny w czołowych firmach z branży energetycznej, finansowej i nowych technologii.
Zobacz profil →Nie przegap kolejnej analizy
Co miesiąc najważniejsze nowelizacje i ich praktyczne skutki dla biznesu, zebrane i zinterpretowane przez prawników HWW.
