Odrzucenie spadku przez małoletnich

Często spadkobiercy stają przed dylematem, w jaki sposób odrzucić niechciany spadek w imieniu dziecka. Czy jeśli ja odrzucę spadek, to automatycznie nie przyjmie go również moje dziecko?

Niestety samo odrzucenie spadku przez rodzica nie sprawi, że z dziedziczenia wyłączone zostanie dziecko. Konieczne jest złożenie oświadczenia również w jego imieniu. Jak to zrobić?

Zgodnie z treścią art. 101 § 3 k.r.o.: „rodzice nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ani wyrażać zgody na dokonywanie takich czynności przez dziecko.”. Złożenie oświadczenia spadkowego jest przykładem takiej czynności. Przede wszystkim, należy zwrócić się pisemnie do sądu o wydanie postanowienia w przedmiocie zezwolenia na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem osoby małoletniej. Właściwym organem do rozpoznania takiego wniosku będzie Sąd Rejonowy, w okręgu którego mieszka dziecko. W przypadku braku stałego miejsca zamieszkania, wniosek składa się do sądu miejsca pobytu dziecka.

Do wniosku należy załączyć przede wszystkim odpis aktu urodzenia dziecka, akt zgonu spadkodawcy oraz potwierdzenie uiszczenia opłaty w wysokości 100 zł. W uzasadnieniu wniosku należy dokładnie opisać, z jakiego powodu chcemy rozporządzić majątkiem dziecka. Sąd może odmówić udzielenia zezwolenia, jeśli uzna, że czynność którą chcemy wykonać, jest dla małoletniego niekorzystna. Jednak w zdecydowanej większości przypadków, jeśli chodzi o odrzucenie spadku po zmarłym, który pozostawił po sobie długi, sądy udzielają zezwolenia. Po uzyskaniu prawomocnego odpisu takiego postanowienia, należy zgłosić się do notariusza, celem odrzucenia spadku w imieniu małoletniego lub złożyć do sądu wniosek o przyjęcie oświadczenia o odrzuceniu spadku.

Warto też zaznaczyć, że zgodnie brzmieniem art. 927 § 2 k.c., dziecko, które jest poczęte w chwili otwarcia spadku, również może być spadkobiercą, jeżeli urodzi się żywe. Zatem pamiętajmy, aby odrzucić spadek także w imieniu dzieci, które przyjdą na świat już po śmierci spadkodawcy, jeśli za jego życia były już poczęte. Otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy.

Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może być złożone w terminie 6 miesięcy. Termin powinien być liczony od momentu, w którym spadkodawca dowiedział się o tytule powołania. W przypadku małoletnich, termin do złożenia oświadczenia będzie zachowany i zawieszony na czas trwania postępowania sądowego, od momentu złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem. W przypadku braku złożenia oświadczenia w wyznaczonym terminie, dziecko przyjmie spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Wówczas małoletni będzie odpowiadał za długi spadkodawcy tylko do kwoty odpowiadającej stanowi czynnemu spadku, czyli do wartości należących do spadku aktywów.

Nie warto więc zwlekać z odrzuceniem spadku w imieniu małoletnich, aby uniknąć niepotrzebnych komplikacji, w szczególności związanych z obliczaniem terminu do złożenia oświadczenia.