Nie ulega wątpliwości, że cena za 1 KWh energii elektrycznej powiązana jest w głównej mierze z taryfą, która obowiązuje poszczególnego odbiorcę.
Grupy taryfowe w Polsce
W Polsce obowiązuje kilka grup taryfowych przeznaczonych dla różnych odbiorców. Przedsiębiorcy współpracują z przedsiębiorstwami energetycznymi w oparciu o następujące taryfy:
- taryfa A, przeznaczona jest dla dużych przedsiębiorstwa i zakładów przemysłowych, które zużywają bardzo duże ilości energii elektrycznej i są przyłączone do sieci wysokiego napięcia (WN), zazwyczaj na poziomie 110 kV lub wyższym;
- taryfa B, przeznaczona jest dla średnich i dużych przedsiębiorstw, które korzystają ze średniego napięcia (SN), czyli w zakresie od 1 k do 110 kV. Jest to popularna taryfa wśród przedsiębiorstw produkcyjnych, dużych obiektów komercyjnych oraz instytucji publicznych;
- taryfa C, przeznaczona jest dla małych i średnich firm, które korzystają z sieci niskiego napięcia (NN), czyli do 1 kV. Jest to taryfa wybierana najczęściej przez przedsiębiorców, którzy nie mają dostępu do przyłącza średniego napięcia (SN) ani wysokiego napięcia (WN).
W kontekście taryf, istotna jest także numeracja taryfowa, oznaczająca liczbę stref czasowych:
- numer 11, oznacza taryfę jednostrefową (stała stawka przez całą dobę),
- numery 12a, 12b, oznaczają taryfy dwustrefowe (np. tańsza energia w nocy),
- numery 21, 22, 23, są przeznaczone dla większych odbiorców z podziałem na więcej stref czasowych.
Powyższe rozróżnienie na taryfy jest o tyle istotne, że każda taryfa ma przypisaną indywidualną cenę za 1 KWh energii. Cena ta może się zmieniać w czasie oraz w odniesieniu do poszczególnych stref.
Przedsiębiorcy zawierający umowy z przedsiębiorstwami energetycznymi powinni zwrócić uwagę na wysokość poszczególnych pozycji znajdujących się na otrzymanych fakturach za energię elektryczną.
Standardowa faktura za energię elektryczną składa się bowiem z kilku głównych opłat, które można podzielić na koszty związane z zużyciem energii elektrycznej oraz opłaty dystrybucyjne.
Opłata za sprzedaż energii elektrycznej
Składnikami opłaty za sprzedaż energii elektrycznej, wynikającymi z umowy zawartej bezpośrednio z dostawcą energii elektrycznej jest w szczególności:
- Cena energii czynnej, główny składnik rachunku, który zależy od ilości zużytej energii (MWh lub kWh) i ustalonej ceny za jednostkę;
- Opłata handlowa, stała miesięczna opłata pobierana przez sprzedawcę energii, obejmująca obsługę klienta oraz koszty administracyjne;
- Opłata mocowa, wprowadzona w celu finansowania rezerw mocy w systemie energetycznym. Stawka zależy od profilu zużycia energii i dla firm może wynosić nawet kilkadziesiąt złotych miesięcznie;
- Opłata OZE, finansuje wsparcie dla energii odnawialnej;
- Opłata kogeneracyjna, wspiera produkcję energii w wysokosprawnej kogeneracji;
Drugim elementem faktury za energię elektryczną są opłaty dystrybucyjne, naliczane przez Operatora Systemu Dystrybucyjnego i odpowiadają kosztom dystrybucji energii elektrycznej. Są to w szczególności:
- Opłata stała sieciowa, opłata za utrzymanie i modernizację sieci elektroenergetycznej;
- Opłata zmienna sieciowa, naliczana na podstawie ilości zużytej energii; pokrywa koszty przesyłu energii przez sieć;
- Opłata przejściowa, finansuje koszty związane z restrukturyzacją sektora energetycznego;
- Opłata jakościowa, związana z utrzymaniem jakości energii elektrycznej w sieci;
- Opłata za energię bierną (jeśli dotyczy), naliczana firmom, które przekraczają określone limity zużycia energii biernej (reaktywnej);
Oprócz powyższych elementów, do faktury za energię elektryczną należy doliczyć jeszcze akcyzę oraz podatek VAT.
Przykładowa faktura otrzymana przez przedsiębiorcę dla zużycia 10 MWh miesięcznie może wyglądać następująco:
Jak wskazywaliśmy w naszych poprzednich wpisach, z dniem 01 stycznia 2025 r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców. Mechanizmy zamrażania cen energii elektrycznej dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) nie zostały przedłużone. Oznacza to, że przedsiębiorcy muszą liczyć się z rynkowymi stawkami za energię elektryczną, które mogą być znacznie wyższe niż wcześniej obowiązujące ceny maksymalne.
W kontekście dodatkowych podwyżek, które przedsiębiorcy mogą zauważyć na otrzymanych fakturach za energię elektryczną, należy wskazać, że od 01 stycznia 2025 roku:
- wzrosły stawki płacone z tytułu ponadnormatywnego poboru energii biernej. Zgodnie z posiadanymi informacjami, cena ta wyniesie 759.29 zł/MWh, co stanowi wzrost o 45% w porównaniu z ceną, obowiązującą w 2024 r.;
- kwota opłaty mocowej wynosi 0,1412 zł/KWh, zaś w 2024 r. wynosiła ona 0,1267 zł/KWh, co stanowi wzrost o ponad 11%;
- po dwuletnim okresie zniesienia opłaty OZE, powróciła ona w rozliczeniach dla przedsiębiorców, obecnie wynosi ona 3,5 zł/MWh.
Wypowiedzenie umowy na prąd
Podsumowując, należy wskazać, że w przypadku przedsiębiorstw o wysokim zużyciu energii, każda, nawet minimalna zmiana w opłatach zmiennych, rzędu zaledwie jednego grosza, może skutkować dodatkowymi kosztami sięgającymi dziesiątek tysięcy złotych rocznie. Dla takich podmiotów obecna sytuacja gospodarcza stanowi poważne wyzwanie, ponieważ rosnące koszty energii bezpośrednio wpływają na ich konkurencyjność oraz rentowność.
Co więcej, prognozy rynkowe nie napawają optymizmem, wszystko wskazuje na to, że dalsze podwyżki są jedynie kwestią czasu. Czynnikami napędzającymi wzrost cen są m.in. zwiększone koszty produkcji energii, rosnące obciążenia regulacyjne oraz zmieniająca się polityka klimatyczna, która nakłada coraz większy nacisk na dekarbonizację i inwestycje w odnawialne źródła energii.
Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność poszukiwania alternatywnych rozwiązań, takich jak optymalizacja zużycia energii, inwestycje we własne źródła odnawialne czy renegocjacja umów z dostawcami prądu. W przeciwnym razie rosnące koszty mogą nie tylko ograniczyć możliwości rozwoju, ale wręcz zagrozić stabilności finansowej wielu firm.
Kancelaria HWW Hewelt Wojnowski Lindner i Wspólnicy może pochwalić się bogatym doświadczeniem w doradztwie dotyczącym prawa energetycznego. Jeśli interesuje Cię zatem rozwiązanie umowy o energię elektryczną dla firm, skontaktuj się z nami i skutecznie zakończ umowę na prąd.
Najczęściej zadawane pytania
Jakie zmiany w opłatach za energię elektryczną obowiązywać będą od stycznia 2025 roku?
Od początku 2025 roku wzrosły stawki za ponadnormatywny pobór energii biernej oraz opłatę mocową. Powróciła również opłata OZE, która była zniesiona przez dwa lata. Przedsiębiorcy muszą liczyć się z rynkowymi stawkami, ponieważ mechanizmy zamrażania cen nie zostały przedłużone.
Ile wynoszą nowe stawki opłaty mocowej i opłaty OZE dla firm?
Opłata mocowa wzrosła do 0,1412 zł/KWh, co jest wzrostem o ponad 11 procent w porównaniu do poprzedniego roku. Opłata OZE powróciła w wysokości 3,5 zł/MWh po dwuletnim okresie jej zniesienia.
Jakie są główne składniki faktury za energię elektryczną dla przedsiębiorcy?
Faktura składa się z opłaty za sprzedaż energii, obejmującej cenę energii czynnej, opłatę handlową, mocową, OZE oraz kogeneracyjną. Drugim elementem są opłaty dystrybucyjne, takie jak stała i zmienna opłata sieciowa, przejściowa, jakościowa oraz ewentualnie opłata za energię bierną. Do tych kwot dochodzą również akcyza i podatek VAT.
Jakie grupy taryfowe dostępne są dla przedsiębiorców w Polsce?
Taryfa A przeznaczona jest dla dużych zakładów przemysłowych przyłączonych do sieci wysokiego napięcia. Taryfa B dotyczy średnich i dużych przedsiębiorstw korzystających ze średniego napięcia. Taryfa C jest wybierana przez małe i średnie firmy korzystające z sieci niskiego napięcia.
Jakie działania mogą podjąć przedsiębiorcy w obliczu rosnących kosztów energii?
Warto rozważyć optymalizację zużycia energii, inwestycje we własne źródła odnawialne lub renegocjację umów z dostawcami prądu. Dla firm o wysokim zużyciu nawet niewielka zmiana stawek może oznaczać dodatkowe koszty sięgające dziesiątek tysięcy złotych rocznie.
Masz sprawę z prawa energetycznego lub OZE?
Od tego pytania zaczyna się większość rozmów z prawnikiem. Konsultacja jest płatna, 600 zł netto. Płacisz za realną poradę: powiemy, czy masz problem prawny, co da się z nim zrobić i ile to mniej więcej kosztuje. Na nic dalej Cię to nie wiąże, a przepisy zostaw nam, od tego jesteśmy.
- 1 Rozmowa
Mówisz, co się dzieje, własnymi słowami.
- 2 Co dalej
Powiemy, jakie masz wyjścia i ile to kosztuje.
- 3 Działamy
Dajesz zielone światło i sprawa jest nasza.
Doświadczenie zawodowe zdobywał w jednej z renomowanych lubelskich kancelarii, zajmującej się szeroko rozumianym prawem cywilnym i gospodarczym. W kancelarii Hewelt Wojnowski i Wspólnicy spółka komandytowa na co dzień zajmuje się bieżącym doradztwem w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej oraz opracowywaniem dokumentacji korporacyjnej spółek, m.in. umów spółek, regulaminów organów spółek, umów regulujących stosunki między wspólnikami, uchwał organów spółek, transakcji M&A. Oprócz doradztwa korporacyjnego…
Zobacz profil →Nie przegap kolejnej analizy
Co miesiąc najważniejsze nowelizacje i ich praktyczne skutki dla biznesu, zebrane i zinterpretowane przez prawników HWW.
