O overbooking’u mówimy wówczas, gdy linia lotnicza umożliwia rezerwację lotu większej liczbie pasażerów, niż dostępnych jest w rzeczywistości miejsc w samolocie. Dzieje się tak, ponieważ przewoźnicy chcą uniknąć przelotów z pustymi miejscami. Sprzedają wówczas więcej biletów z myślą, że część pasażerów zwyczajnie z nich nie skorzysta i nie stawi się na lot. Zjawisko to niestety jest legalne, nie ma żadnego przepisu, mówiącego, że nadsprzedaż biletów jest bezprawna. Warto też zaznaczyć, że sytuacje takie nie zawsze mają miejsce celowo.
W przypadku odmowy wstępu na pokład, linie lotnicze mają obowiązek zapewnić lot zastępczy lub jeśli pasażer chce zrezygnować z podróży, zwrócić koszty. W przypadku lotu zastępczego, przewoźnik powinien zapewnić (w zależności od czasu oczekiwania na następny lot) napoje, posiłek lub nawet nocleg, a także transport pomiędzy lotniskiem a hotelem. Jednocześnie pasażerowi należne jest odszkodowanie w wysokości 250-600 euro w zależności od długości lotu, jeśli dotarł do miejsca docelowego co najmniej godzinę później, niż planowano.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. nr 261/2004 dokładnie opisuje przysługujące pasażerom prawa oraz obowiązki przewoźnika. Trzeba jednak zaznaczyć, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, ma ono zastosowanie:
- do pasażerów odlatujących z lotniska znajdującego się na terytorium Państwa Członkowskiego, do którego ma zastosowanie Traktat;
- do pasażerów odlatujących z lotniska znajdującego się w kraju trzecim i lądujących na lotnisku w Państwie Członkowskim, do którego ma zastosowanie Traktat, chyba że otrzymali oni korzyści lub odszkodowanie oraz udzielono im opieki w tym kraju trzecim, jeżeli przewoźnik lotniczy obsługujący dany lot jest przewoźnikiem wspólnotowym.
Poza UE obowiązują inne przepisy, w zależności od kraju.
Wskazane wyżej Rozporządzenie reguluje też kwestie opóźnionych i odwołanych lotów. Odszkodowanie pieniężne za opóźnienie należy się, gdy pasażer dociera do celu z co najmniej trzygodzinnym opóźnieniem, niezależnie od długości trasy (zgodnie z utrwalonym orzecznictwem TSUE). Nie jest ono należne, gdy samolot wyleciał później, ale dotarł na miejsce o czasie lub z niewielkim opóźnieniem, bo stracony czas nadrobił podczas trasy. Same progi 2, 3 i 4 godzin (zależne od dystansu) decydują natomiast o prawie do opieki, czyli posiłków, napojów oraz w razie potrzeby noclegu. Wysokość odszkodowania, tak jak w przypadku odmowy wejścia na pokład, zależna jest od dystansu. Jeśli opóźnienie trwało więcej niż 5 godzin, przysługuje zwrot kosztów biletu. Prawo do odszkodowania przysługuje także w przypadku odwołania lotu, jeśli nastąpiło z winy przewoźnika i nie poinformował o tym fakcie podróżnych w stosownym czasie, wynikającym z omawianego rozporządzenia.
Często z obawy przed długimi procedurami, podróżni nie zgłaszają się po należną im rekompensatę, a ta, jak wskazano wyżej, może wynieść do 600 euro. Oczywiście jeśli nasze straty były wyższe, a przewoźnik nie uzna reklamacji, możemy dochodzić całości poniesionych przez nas kosztów na drodze postępowania sądowego. Uważać należy na vouchery, które linie lotnicze oferują w zamian za zrzeczenie się dochodzenia odszkodowania. Proponują one np. zniżki na kolejne loty. Warto jednak pamiętać, że odszkodowanie często znacznie przewyższa wartość takiego bonusu.
Podsumowując, jeśli znajdziemy się w jednej z opisanych wyżej sytuacji, dobrze jest dokumentować wszystko za pomocą zdjęć i zachować rezerwację, bilet czy dowód zapłaty. Reklamację u większości przewoźników można zgłosić elektronicznie lub za pośrednictwem infolinii. Zachęcamy jednocześnie do zapoznania z krótkim rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r., (WE) NR 261/2004, które dokładnie wyjaśnia, czego mogą domagać się pasażerowie po opóźnionym/odwołanym locie lub odmowie wstępu na podkład samolotu.
Najczęściej zadawane pytania
Czy linie lotnicze mogą sprzedać więcej biletów niż miejsc w samolocie?
Tak, zjawisko to nazywa się overbookingiem i jest legalne, ponieważ przewoźnicy chcą uniknąć przelotów z pustymi miejscami. Nie ma przepisu zakazującego nadsprzedaży biletów, a sytuacje te nie zawsze mają miejsce celowo.
Co otrzymam, jeśli odmówią mi wstępu na pokład z powodu przepełnienia samolotu?
Przewoźnik musi zapewnić lot zastępczy lub zwrócić koszty biletu, a także dostarczyć napoje, posiłek lub nocleg w zależności od czasu oczekiwania. Dodatkowo należne jest odszkodowanie w wysokości od 250 do 600 euro, jeśli dotrzesz do celu co najmniej godzinę później niż planowano.
Kiedy przysługuje mi odszkodowanie za opóźniony lot?
Odszkodowanie należy się, gdy samolot spóźni się przynajmniej o dwie godziny na trasach do 1500 km, o trzy godziny na trasach do 3500 km lub o cztery godziny na pozostałych trasach. Jeśli opóźnienie przekroczy pięć godzin, przysługuje również zwrot kosztów biletu.
Czy mogę dostać odszkodowanie za odwołany lot?
Tak, prawo do odszkodowania przysługuje w przypadku odwołania lotu, jeśli stało się to z winy przewoźnika. Warunkiem jest również to, że linie lotnicze nie poinformowały o tym fakcie podróżnych w odpowiednim czasie, wynikającym z unijnego rozporządzenia.
Czy powinienem przyjąć voucher zamiast gotówkowego odszkodowania?
Należy uważać na vouchery, ponieważ odszkodowanie pieniężne często znacznie przewyższa wartość oferowanych zniżek/voucherów. Odszkodowanie pieniężne jest zazwyczaj bardziej opłacalne niż bonusy w formie rabatów.
Jakie dokumenty powinienem zachować po problematycznym locie?
Warto dokumentować całą sytuację za pomocą zdjęć oraz zachować rezerwację, bilet i dowód zapłaty. Reklamację u przewoźnika można zgłosić elektronicznie lub za pośrednictwem infolinii, co ułatwia dochodzenie swoich praw.
Prowadzisz spółkę i masz sprawę do rozwiązania?
Od tego pytania zaczyna się większość rozmów z prawnikiem. Konsultacja jest płatna, 600 zł netto. Płacisz za realną poradę: powiemy, czy masz problem prawny, co da się z nim zrobić i ile to mniej więcej kosztuje. Na nic dalej Cię to nie wiąże, a przepisy zostaw nam, od tego jesteśmy.
- 1 Rozmowa
Mówisz, co się dzieje, własnymi słowami.
- 2 Co dalej
Powiemy, jakie masz wyjścia i ile to kosztuje.
- 3 Działamy
Dajesz zielone światło i sprawa jest nasza.
HWW Hewelt Wojnowski Lindner i Wspólnicy to warszawska kancelaria prawna doradzająca przedsiębiorcom i podmiotom publicznym. Łączymy doświadczenie w prawie gospodarczym, energetyce, podatkach, ochronie danych osobowych i sporach sądowych, dostarczając rozwiązania dopasowane do realiów biznesowych klientów.
Poznaj kancelarię →Nie przegap kolejnej analizy
Co miesiąc najważniejsze nowelizacje i ich praktyczne skutki dla biznesu, zebrane i zinterpretowane przez prawników HWW.
