Przejdź do treści
HWW Hewelt Wojnowski Lindner i Wspólnicy
Orzeczenia /Prawo cywilne

Wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi z 01 czerwca 2023, sygn. VIII C 424/22

Omówienie przygotowane przez HWW. Poniżej sentencja i fragmenty uzasadnienia ze zbioru urzędowego.

Co było sporne

Przedmiotem sporu było roszczenie windykacyjne o wydanie rzeczy, oparte na art. 222 § 1 k.c., polegające na zwrocie zamontowanego na własny koszt gazomierza. Powód twierdził, że po rozwiązaniu umowy dostarczania gazu pozwany utracił podstawę prawną do władania urządzeniem i powinien je zwrócić. Pozwany bronił się, podnosząc, że umowa nadal obowiązuje ze względu na wadliwe wypowiedzenie oraz że gazomierz nie pozostaje faktycznie w jego władaniu, co uniemożliwia jego wydanie.

Jak sąd rozstrzygnął

Pozwanemu zostało nakazane wydanie powodowi przedmiotowego gazomierza oraz zwrot kosztów procesu. Sąd uznał, że roszczenie o wydanie rzeczy jest zasadne, a podniesiona przez pozwaną okoliczność braku dostępu do lokalu nie zwalnia go z obowiązku udostępnienia urządzenia.

Droga rozumowania sądu

Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na analizie dokumentów z akt sprawy oraz zeznaniach pozwanego, uznając te źródła dowodowe za wiarygodne i wystarczające do ustalenia stanu faktycznego. Właściciel nieruchomości, czyli powód, wykazał swoje prawo własności do gazomierza oraz fakt, że urządzenie to zamontowano na jego koszt w celu realizacji obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozwiązanie umowy dystrybucji paliwa zrodziło po stronie pozwanego obowiązek zwrotu urządzenia, który nie został wypełniony mimo wyznaczenia odpowiedniego terminu. Pozwany podnosił brak możliwości wydania rzeczy ze względu na brak dostępu do lokalu, co Sąd uznał za niewystarczające usprawiedliwienie, skoro nie sprecyzował charakteru tej przeszkody. W ocenie Sądu nawet w przypadku trwałego uniemożliwienia wejścia przez osoby trzecie, pozwany mógł skorzystać z pomocy Policji, zwłaszcza że jego małżonka nie posiadała żadnych praw do nieruchomości. Przyjęta wykładnia prawa własności, w tym roszczenia windykacyjnego, wymagała jedynie stwierdzenia nieuprawnionego władania rzeczą przez pozwanego, który nie powołał się na żadne skuteczne uprawnienie do jej posiadania.

Co z tego wynika w podobnych sprawach

Aby skutecznie dochodzić zwrotu własnościowego urządzenia pomiarowego, powód musi wykazać, że jest jego właścicielem oraz że pozwany faktycznie nim włada. W przypadku podniesienia przez pozwanego okoliczności utrudniających dostęp do lokalu, obciążony jest on obowiązkiem przedstawienia konkretnych dowodów na trwałą niemożność wydania rzeczy, a nie jedynie ogólnych zaprzeczeń. Sąd zwraca uwagę, że brak dostępu do nieruchomości nie zwalnia z obowiązku wydania przedmiotu, zwłaszcza gdy ewentualne przeszkody wynikają z działań osób trzecich, wobec których dłużnik może skutecznie dochodzić ochrony prawnej. Ryzyko przegranej w takiej sprawie spoczywa zatem na stronie, która nie potrafi obiektywnie udowodnić, że wydanie rzeczy jest fizycznie lub prawnie niemożliwe.

Czego z tego orzeczenia nie da się wyprowadzić

Wyrok zależy od faktu, że pozwany nie wykazał istnienia żadnego prawnie uzasadnionego tytułu do władania gazomierzem po rozwiązaniu umowy dostarczania paliwa, a podnoszona przez niego przeszkoda w odbiorze urządzenia nie została udowodniona ani wyjaśniona. Z tej sprawy nie można wyprowadzić ogólnego wniosku, że brak fizycznego dostępu do lokalu zawsze zwalnia z obowiązku wydania rzeczy, skoro sąd uznał, że przeszkody takie mogą być pokonane innymi środkami prawnymi.

Powołane przepisy

Rola art. 222 KC w tej sprawie

Sporem było, czy pozwany faktycznie władał przedmiotowym gazomierzem, skoro nie posiadał bezpośredniego dostępu do lokalu. Sąd zastosował art. 222 § 1 k.c., uznając, że brak możliwości fizycznego wydania rzeczy nie zwalnia z obowiązku jej wydania, jeżeli osoba władająca rzeczą nie wykazała skutecznych względem właściciela uprawnień do jej posiadania. Przepis ten został wykorzystany jako podstawę prawną roszczenia windykacyjnego, co pozwoliło nakazać pozwanemu wydanie urządzenia pomiarowego.

Pełny tekst orzeczenia

Brzmienie pochodzi ze zbioru urzędowego i nie zostało przez nas zmienione.

Sygn. akt VIII C 424/22

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ dnia 1 czerwca 2023 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi w VIII Wydziale Cywilnym w składzie: przewodniczący: Sędzia Bartek Męcina protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Ławniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2023 roku wŁ. sprawy z powództwa(...) spółka z o.o.wT. przeciwkoŁ. K. o zapłatę 1. nakazuje pozwanemu, aby wydał powodowi gazomierz o nr fabrycznym(...)typu(...)zamontowany wlokalu nr (...)położonym wŁ.przyul. (...), 3. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 137 zł (sto trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt VIII C 424/22

UZASADNIENIE

W dniu 26 stycznia 2021 roku powód(...) Sp. z o.o.wT., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o nakazanie pozwanemuŁ. K., aby wydał mu gazomierz o nr fabrycznym(...)typu(...), zamontowany w lokalu pod adresemul. (...)lok. 2,(...)-(...) Ł., ponadto wniósł o zasądzenie od pozwanego zwrotu kosztów procesu.

W uzasadnieniu pełnomocnik wyjaśnił, że powód w ramach prowadzonej działalności wykonywał usługę dystrybucji paliwa gazowego do przedmiotowego lokalu mieszkalnego.W lokalu tym powód zamontował na własny koszt gazomierz, o którym mowa wyżej, stosownie do obowiązku wynikającego z§ 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarkiz dnia 2 lipca 2010 roku w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu gazowego. Z dniem 14 listopada 2018 roku zawarta przez strony umowa kompleksowa na dostarczanie paliwa gazowego została rozwiązana, co zrodziło po stronie pozwanej obowiązek wydania urządzenia pomiarowego powodowi. Pomimo wyznaczenia przez powoda terminu na wypełnienie tego obowiązku przypadającego na dzień 18 grudnia 2018 roku, pozwany nie zwrócił gazomierza, ani nie udostępnił lokalu celem demontażu urządzenia. Na koniec pełnomocnik wskazał, że w zaistniałym stanie faktycznym zasadność pozwu wynika zart. 222 § 1 k.c.

(pozew k. 4-4v.)

W odpowiedzi na pozew pozwany, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda zwrotu kosztów procesu. Pełnomocnik wyjaśnił, że umowa o sprzedaż paliwa gazowego nie została wypowiedziana w sposób prawidłowy wobec niedoręczenia pozwanemu oświadczeniao wypowiedzeniu, a zatem nadal obowiązuje. Niezależnie od powyższego podniósł, że gazomierz nie pozostaje we władaniu pozwanego, wobec czego nie może go wydać powodowi.

(odpowiedź na pozew k. 95-95v.)

W toku procesu stanowiska stron nie uległy zmianie.

(protokół rozprawy k. 99-100)

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 9 listopada 2016 roku pozwanyŁ. K.(odbiorca) zawarł z(...)(sprzedawcą) umowę kompleksową dostarczania paliwa gazowego nr(...). Umowa została zawarta na czas nieoznaczony. W myśl zawartej umowy sprzedawca zobowiązał się do świadczenia usług w ramach prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa, tj. do dostarczania paliwa gazowego do instalacji wlokalu nr (...)przyul. (...)wŁ., pozwany zaś obowiązany był do zapłaty należności wynikających z dokumentów księgowych wystawionych przez usługodawcę.

W związku z zawartą umową(...)zamontował w lokalu pozwanego na własny koszt układ pomiarowy – gazomierz typu(...)o nr fabrycznym(...), stosownie do treści§ 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 2 lipca 2010 roku w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu gazowego.

Na mocy postanowień umownych odbiorca zobowiązał się do niezwłocznego zawiadamiania o wszelkich zmianach adresu do korespondencji. Jako adres zamieszkania oraz adres do korespondencji pozwany wskazał:Ł.,ul. (...).

(dowód z przesłuchania pozwanego – elektroniczny protokół rozprawy z dnia 26 stycznia 2023 roku, umowa k. 107-109, okoliczności bezsporne)

Pismem z dnia 12 października 2018 roku(...)wypowiedział pozwanemu umowę kompleksową dostarczania paliwa gazowego z zachowaniem 14-dniowego okresu wypowiedzenia z uwagi na zaległości w płatnościach. Oświadczenie to zostało przesłane na adres korespondencyjny podany w przedmiotowej umowie, a następnie – wobec braku odbioru przez adresata – zwrócone nadawcy z adnotacją „nie podjęto w terminie”.

W piśmie z dnia 28 listopada 2018 roku powód wezwał pozwanego do dobrowolnego wydania gazomierza nr(...)w dniu 18 grudnia 2018 roku pomiędzy godziną 7:00a 20:00.

W wyznaczonym dniu pracownik(...)udał się dolokalu nr (...)przyul. (...)celem demontażu gazomierza, która to czynność z uwagi na brak w lokalu odbiorcy nie została wykonana.

W oświadczeniu z dnia 11 grudnia 2019 roku(...)wskazało, że umowa sprzedaży paliwa gazowego zawarta wŁ. K., której przedmiotem było dostarczanie paliwa gazowego do lokalu/nieruchomości pod adresemŁ.,ul. (...)lok. 2, została rozwiązana przez sprzedawcę z dniem 14 listopada 2018 roku, a także, że rozwiązanie umowy poprzedzone zostało postępowaniem przewidzianym w art. 6b ust. 3 ustawy.

(oświadczenie k. 10, wezwanie k. 10v., karta gazomierza k. 11, kserokopia przesyłki k. 11v.,k. 111, wypowiedzenie k. 110, potwierdzenie odbioru k. 111v.)

Pozwany jest współwłaścicielem w ½ części domu przyul. (...), przy czym numeracja posesji uległa zmianie z numeru „71” na numer „71a”. W 2017 roku pozwany przeprowadzał remont domu, w związku z którym na okres 2 lat zamieszkał u swojego teścia. Obecnie w domu tym zamieszkuje małżonka pozwanego, z którą pozostaje on w nieformalnej separacji. Kobieta ta nie posiada żadnego prawa do przedmiotowej nieruchomości.

(dowód z przesłuchania pozwanego – elektroniczny protokół rozprawy z dnia 26 stycznia 2023 roku)

Do dnia wyrokowania powodowi nie został zwrócony przedmiotowy gazomierz.

(okoliczność bezsporna)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, których prawidłowość i rzetelność sporządzenia nie budziła wątpliwości. Ponadto Sąd oparł się na dowodzie z przesłuchania pozwanego.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo było zasadne i zasługiwało na uwzględnienie.

Roszczenie powoda zostało zatem oparte na przepisieart. 222 § 1 k.c.zgodniez którym, właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. Przypomnienia wymaga, iż roszczenie windykacyjne (rei vindicatio), uregulowane w przytoczonym przepisie należy do petytoryjnych środków ochrony własności. Jest to roszczenie o wydanie rzeczy skierowane przez nieposiadającego właściciela przeciwko posiadającemu nie właścicielowi, uzasadnione wówczas, gdy osoba władająca rzeczą nie opiera swego władztwa na uprawnieniu skutecznym względem właściciela. Wniesienie powództwa windykacyjnego uzasadnia sam fakt nieuprawnionego pozbawienia właściciela posiadania rzeczy przez osobę trzecią. Wystarczające jest przy tym stwierdzenie obiektywnego faktu wkroczenia w sferę cudzego prawa własności. Bez znaczenia dla powstania tego roszczenia są elementy subiektywne, takie jak wina, dobra czy zła wiara osoby naruszającej własność, czy też zamiar zajęcia nieruchomości wyłącznie dla własnych potrzeb. Bezprawne wkroczenie w stan cudzego prawa własności ma miejsce wówczas, gdy odbywa się bez zgody właściciela. Naruszenie prawa własności powinno mieć charakter trwały oraz powodować całkowite pozbawienie właściciela władztwa nad rzeczą (por. E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 9, Warszawa 2019).

W niniejszej sprawie niesporne było, że pozwany zawarł z(...)umowę kompleksową na dostarczanie paliwa gazowego do instalacji w domu przyul. (...)wŁ., w związku z którą sprzedawca zamontował w domu pozwanego na własny koszt układ pomiarowy – gazomierz typu(...)o nr fabrycznym(...). Jak wynikaz dowodów zaoferowanych przez stronę powodową, pozwany nie uiszczał terminowo płatności za gaz, wobec czego umowa, o której mowa została wypowiedziana. Przypomnienia wymaga, że oświadczenie o wypowiedzeniu zostało przesłane odbiorcy paliwa gazowego na podany przez niego w umowie adres korespondencyjny. Zgodnie z postanowieniami umownymi pozwany był przy tym zobowiązany do niezwłocznego zawiadamianiao wszelkich zmianach adresu do korespondencji.Ł. K.nie odebrał przedmiotowej przesyłki, która po awizacji została zwrócona nadawcy. Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia dla skuteczności oświadczenia o wypowiedzeniu, pozwany nie może bowiem w toku procesu bronić się zarzutem, że nie otrzymał wypowiedzenia, skoro(...)przesłało je na znany sobie adres oznaczony w umowie. To obowiązkiem pozwanego było powiadomienie sprzedawcy paliwa gazowego, że zmienił miejsce zamieszkania, pobytu, czy też odbioru korespondencji jeśli chciał, aby korespondencja była przesyła gdzie indziej.

Jak wyjaśnił Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 3 października 2019 roku (I ACa 44/19,L.), banki nie mają w zasadzie możliwości ustalenia adresu swych klientóww inny sposób niż poza kierowaniem zapytań do właściwych organów ewidencjonujących dane (odmiennie jest w przypadku komorników, którzy mają wgląd do bazy pesel). Te z kolei nie udzielą odpowiedzi bez wykazania interesu prawnego wnioskodawcy do uzyskania danych. Gdyby korespondencja została zwrócona nadawcy z adnotacją, że adresat nie jest znany czy podobną, to wówczas można by uznać, że faktycznie istnieje potrzeba ustalenia adresu. Jednak gdy zostaje ona zwrócona z adnotacją o braku podjęcia w terminie - wówczas świadczy to nie o błędnym adresie, ale o nieodebraniu przesyłki z przyczyn leżących po stronie adresata. Nie daje to żadnych podstaw do przyjęcia, że adresat nie zamieszkuje czy nie może odebrać pod tym adresem korespondencji. Przytoczyć warto także stanowisko wyrażone przez Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 28 grudnia 2017 roku (I ACa 713/17,L.), że obowiązek wskazania bankowi innego adresu, pod którym faktycznie przebywa kredytobiorca, spoczywa na nim samym. Sąd ten uznał, że w sytuacji, gdy korespondencja jest kierowana do pozwanego na wskazany przez niego adres, to zgodnie zart. 61 § 1 k.c.należy uznać, że wezwania i oświadczenie woli zostały złożone pozwanemu skutecznie, gdyż mógł się zapoznać z ich treścią.

W ten sam sposób kwestię tę ocenił Sąd Najwyższy akcentując, że skuteczność wezwania przez bank kredytobiorcy do zapłaty zaległej raty kredytowej i wypowiedzenia umowy kredytowej uzależniona jest od dokonania czynności upominawczych i doręczenia tych oświadczeń na właściwy, ostatni i znany bankowi adres kredytobiorcy (por. wyrok z dnia 8 września 2016 roku, II CSK 750/15, Mon. Pr. Bank.(...)). Wprawdzie wszystkie powołane orzeczenia dotyczą umów bankowych, to podniesiona w nich argumentacjaper analogiamznajduje zastosowanie także do umowy zawartej przez pozwanego z(...). Mając na uwadze powyższe rozważania, fakt, że powód przedłożył oświadczenie o wypowiedzeniu wraz z potwierdzeniem odbioru i kserokopią przesyłki, a także oświadczenie z dnia 11 grudnia 2019 roku sporządzone przez(...),w którym podmiot ten wskazał, że umowa sprzedaży paliwa gazowego zawarta wŁ. K.została rozwiązana przez sprzedawcę z dniem 14 listopada 2018 roku, a także, że rozwiązanie umowy poprzedzone zostało postępowaniem przewidzianym w art. 6b ust. 3 ustawy, Sąd uznał, że wypowiedzenie umowy było skuteczne. Skoro więc przedmiotowa umowa została rozwiązana, po stronie pozwanego powstał obowiązek zwrotu urządzenia pomiarowego.

Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, że pozwany nie odebrał wezwania do wydania gazomierza (to zostało przesłane na adres Skalna 71 lok. 2), jak również, że na wyznaczoną datę wydania gazomierza (18 grudnia 2018 roku) nie przebywał w domu przyul. (...), skoro na dzień wyrokowania w dalszym ciągu gazomierz nie został powodowi wydany, a pozwany już tylko z lektury pozwu miał świadomość ciążącego na nim obowiązku jego zwrotu. W ocenie Sądu równie irrelewantna jest okoliczność, że pozwany nie zamieszkuje obecnie w domu przyul. (...). Decyzja ta została podjęta przez pozwanego na skutek sytuacji życiowej – separacji z małżonką – co jednak nie zmienia w żaden sposób faktu, że to pozwany, nie zaś jego małżonka, był stroną umowy z dnia 9 listopada 2016 roku, także on dysponuje tytułem prawnym do w/w nieruchomości. Sąd nie znajduje więc żadnych obiektywnych przeszkód, aby pozwany umożliwił pracownikom powoda zdemontowanie gazomierza, po uprzednim uzgodnieniu terminu na wykonanie tej czynności. Wprawdzie pozwany w trakcie składania wyjaśnień podniósł, że obecnie nie ma dostępu do domu, to myśl ta nie została w żaden sposób rozwinięta. Nie wiadomo zatem co leży u podstaw braku takiego dostępu, czy ma on czasowy, czy też trwały charakter.

W ocenie Sądu nawet jeśli hipotetycznie założyć, że małżonka pozwanego uniemożliwia mu wejście do domu, to jako jego współwłaściciel może on zwrócić się o pomoc do Policji z prośbą, aby jej funkcjonariusze asystowali mu przy próbie takiego wejścia. Powtórzenia wymaga, że małżonka pozwanego nie dysponuje żadnym tytułem prawnym do nieruchomości przyul. (...), nie posiada zatem żadnych instrumentów prawnych, aby utrudniać, czy też uniemożliwiać pozwanemu dostęp do nieruchomości.

Mając powyższe na uwadze, uznając powództwo za uzasadnione orzeczono jakw sentencji. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 137 zł obejmującą: opłatę sądową od pozwu – 30 zł, wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika – 90 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa – 17 zł.

Skąd pochodzi ten tekst. Orzeczenie zostało opublikowane przez sąd i pobrane ze zbioru urzędowego. Sądy anonimizują dane stron przed publikacją. Nie zmieniamy treści orzeczenia; własne jest wyłącznie omówienie powyżej.

Kancelaria nie prowadziła tej sprawy. Publikujemy orzeczenie w celach informacyjnych. Strona nie jest poradą prawną, a powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga Twoją sprawę.

Omówienie powstało z użyciem narzędzi automatycznych na podstawie treści orzeczenia i celowo nie zawiera danych osobowych, kwot ani dat. Jeżeli znalazłeś w nim błąd albo swoje dane, napisz na biuro@hww.pl, usuniemy stronę.

Napisz po poradęUmów konsultację