HWW Hewelt Wojnowski Lindner i Wspólnicy sp.k. doradza przy uruchomieniu agregacji i świadczeniu usług elastyczności dla operatora systemu dystrybucyjnego. Sprawę prowadzi Aleksandra Lindner, adwokat i partner. Pomoc obejmuje wybór modelu, wpis do wykazu agregatorów, umowy i wymagania operatora.
Czego ta sprawa wymaga od pełnomocnika
Wybór modelu przed przygotowaniem umów
Usługi elastyczności służą operatorowi systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego (OSD), między innymi do zarządzania ograniczeniami sieciowymi (art. 3 pkt 11k Prawa energetycznego). Definicja wyłącza koordynowaną sieć 110 kV (art. 3 pkt 11k). Odbiorca aktywny może działać samodzielnie albo przez agregatora (art. 11zp). Świadczenie usług elastyczności nie może stanowić podstawowej działalności gospodarczej odbiorcy aktywnego (art. 3 pkt 13e lit. f).
Spółka najpierw określa swoją rolę: prowadzenie agregacji, udostępnienie własnej instalacji albo połączenie obu modeli. Pełnomocnik osobno ocenia potrzebę koncesji, jeżeli model obejmuje obrót lub magazynowanie energii elektrycznej (art. 32 ust. 1 pkt 2 lit. a i pkt 4).
Wpis powiązany z gotowością do rozpoczęcia agregacji
Agregator może rozpocząć działalność w Polsce po wpisie do wykazu prowadzonego przez Prezesa URE (art. 5b⁴ ust. 1). Wniosek wskazuje operatorów oraz planowaną datę rozpoczęcia agregacji (art. 5b⁴ ust. 2 pkt 4 i 5). Brak rozpoczęcia agregacji przez 6 miesięcy od wpisu powoduje wykreślenie z urzędu (art. 5b⁴ ust. 7 pkt 3 i ust. 8). Prezes URE odmawia ponownego wpisu, jeżeli takie wykreślenie nastąpiło w okresie 3 lat przed złożeniem wniosku (art. 5b⁴ ust. 6 pkt 2). Pełnomocnik wiąże termin wniosku z gotowością instalacji i umów.
Prezes URE dokonuje wpisu w ciągu 14 dni od złożenia wniosku (art. 5b⁴ ust. 4). Wnioskodawca uzupełnia brakujące dane w ciągu 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia (art. 5b⁴ ust. 9).
Agregator zgłasza Prezesowi URE między innymi rozpoczęcie, zakończenie lub zawieszenie agregacji oraz zmianę wskazanych operatorów w ciągu 14 dni od zdarzenia (art. 5b⁴ ust. 3). Kalendarz zgłoszeń powinien wskazywać osobę odpowiedzialną i dokument potwierdzający datę zdarzenia.
Umowa, która rozdziela sterowanie, rozliczenia i odpowiedzialność
Umowa agregacji określa między innymi zasady agregacji, rozliczenia, odpowiedzialność, komunikację, ochronę informacji oraz warunki zakończenia współpracy (art. 5a¹ ust. 3). Umowa nie wymaga zgody sprzedawcy ani przedsiębiorstwa przesyłowego lub dystrybucyjnego (art. 5a¹ ust. 2). Agregator ma jednak obowiązek poinformować operatora i sprzedawcę o jej zawarciu (art. 5a¹ ust. 5).
Scenariusz awarii powinien pokazać, kto wydaje polecenie, kto może odmówić jego wykonania i które dane rozstrzygają spór o wynagrodzenie. Podział odpowiedzialności powinien odpowiadać wpływowi stron na sterowanie instalacją i dane pomiarowe.
Zmiana agregatora i zakończenie dotychczasowej umowy
Odbiorca końcowy, wytwórca lub posiadacz magazynu może zawrzeć umowę tylko z jednym agregatorem dla każdego punktu poboru energii (art. 5a¹ ust. 8). Operator ma umożliwić zmianę agregatora w ciągu 24 godzin od przesłania mu przez nowego agregatora powiadomienia o zawarciu umowy (art. 5a¹ ust. 9 i 10). Wyjątek dotyczy zmiany agregatora będącego dostawcą usług bilansujących, gdy zmiana wymaga procedury kwalifikacji (art. 5a¹ ust. 9). Przypisanie agregatora następuje od początku doby wskazanej w powiadomieniu, pod warunkiem jego weryfikacji przez operatora (art. 5a¹ ust. 11). Pełnomocnik zestawia datę zmiany z okresem wypowiedzenia, końcowym rozliczeniem i przekazaniem danych.
Wymagania OSD i zobowiązania na rynku mocy
Instrukcja OSD zawiera specyfikację usług elastyczności, wymagania techniczne oraz zasady i tryb ich nabywania (art. 9g ust. 5e pkt 1, 2 i 3). OSD pozyskuje te usługi w przejrzystych i niedyskryminacyjnych procedurach rynkowych (art. 9g ust. 5f). Prezes URE może zatwierdzić instrukcję niespełniającą tego kryterium, gdy świadczenie danej usługi w warunkach rynkowych nie jest efektywne ekonomicznie (art. 9g ust. 7a).
Pełnomocnik przed oceną przychodów sprawdza właściwą instrukcję oraz dokumenty rzeczywiście prowadzonego naboru, jeżeli OSD go ogłosił. Pełnomocnik sprawdza możliwość jednoczesnego wykonania zobowiązań instalacji oraz skutki ich kolizji, jeżeli projekt obejmuje również rynek mocy.
Jak ocenić pełnomocnika do tej sprawy
Zarząd może poprosić kancelarię o cztery konkretne materiały:
- Schemat modelu z rolami spółek, operatorami i uzasadnieniem potrzebnych uprawnień.
- Harmonogram wpisu, rozpoczęcia działalności i późniejszych zgłoszeń.
- Przykład podziału kosztów i odpowiedzialności przy niewykonaniu polecenia lub rozbieżności danych.
- Zestawienie wymagań OSD z umową agregacji oraz, jeżeli projekt obejmuje rynek mocy, zobowiązaniami instalacji na tym rynku.
Co zrobiliśmy w tym zakresie
Dla kilku inwestorów planujących magazyny energii HWW opisała w 2025 r., jak taryfa operatora przesyłowego rozlicza opłaty systemowe dla magazynu. Opisała też, czy magazyny o pojemności rzędu 1 do 2 MWh mogą świadczyć usługi systemowe, w tym interwencyjną redukcję i zwiększenie poboru. Opis objął również warunki, na jakich takie magazyny mogą wejść do aukcji rynku mocy.
Oferta i kontakt
Zakres zlecenia opisuje oferta Agregacja i usługi elastyczności dla operatora systemu dystrybucyjnego. Sprawę można opisać w formularzu albo zadzwonić pod numer +48 22 100 42 24.