Art. 199 Kodeksu spółek handlowych
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych.
Brzmienie przepisu
Art. 199.
§ 1. Udział może być umorzony jedynie po wpisie spółki do rejestru i tylko w przypadku, gdy umowa spółki tak stanowi. Udział może być umorzony za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę (umorzenie dobrowolne) albo bez zgody wspólnika (umorzenie przymusowe). Przesłanki i tryb przymusowego umorzenia określa umowa spółki.
§ 2. Umorzenie udziału wymaga uchwały zgromadzenia wspólników, która powinna określać w szczególności podstawę prawną umorzenia i wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi za umorzony udział. Wynagrodzenie to, w przypadku umorzenia przymusowego, nie może być niższe od wartości przypadających na udział aktywów netto, wykazanych w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między wspólników. W przypadku umorzenia przymusowego uchwała powinna zawierać również uzasadnienie.
§ 3. Za zgodą wspólnika umorzenie udziału może nastąpić bez wynagrodzenia.
§ 4. Umowa spółki może stanowić, że udział ulega umorzeniu w razie ziszczenia się określonego zdarzenia bez powzięcia uchwały zgromadzenia wspólników. Stosuje się wówczas przepisy o umorzeniu przymusowym.
§ 5. W przypadku ziszczenia się określonego w umowie spółki zdarzenia, o którym mowa w § 4, zarząd powinien powziąć niezwłocznie uchwałę o obniżeniu kapitału zakładowego, chyba że umorzenie udziału następuje z czystego zysku.
§ 6. Umorzenie udziału z czystego zysku nie wymaga obniżenia kapitału zakładowego.
§ 7. W razie umorzenia wymagającego obniżenia kapitału zakładowego, umorzenie następuje z chwilą obniżenia kapitału zakładowego.
Źródło brzmienia: tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 18.
Brzmienie obowiązuje od 05 stycznia 2024.
W bazie mamy 7 historycznych brzmień tego artykułu, najstarsze od 06 września 2013.
Po dacie stanu prawnego tego tekstu jednolitego (05 grudnia 2023) ustawa była nowelizowana 1 razy. Nie każda nowelizacja dotyczy tego artykułu, ale nie możemy tego przesądzić automatycznie, więc mówimy o tym wprost.
Orzeczenia powołujące ten przepis
W bazie HWW mamy 15 orzeczeń, które powołują art. 199.
- I AGa 51/19 Sąd Apelacyjnyw Białymstoku 09 października 2019
Powódka żądała stwierdzenia nieważności uchwały wprowadzającej możliwość przymusowego umorzenia udziałów za działania na szkodę spółki lub konkurencję. Sąd oddalił apelację, uznając, że zmiana umowy spółki otwierająca taką możliwość na podstawie art. 199 § 1 k.s.h. nie uszczupla praw udziałowych w rozumieniu art. 246 § 3 k.s.h. Przepis ten wymaga jednomyślności jedynie przy faktycznym umorzeniu udziałów, podczas gdy ustalenie jego przesłanek w umowie wymaga zwykłej większości kwalifikowanej.
- I FSK 1690/15 Naczelny Sąd Administracyjny 28 lutego 2019
Spółka zaskarżyła interpretację organu podatkowego, który zakwalifikował przeniesienie nieruchomości na rzecz wspólnika jako odpłatną dostawę towarów podlegającą VAT. Sąd uznał, że wypłata wynagrodzenia rzeczowego w trybie art. 199 Kodeksu spółek handlowych jest integralną częścią jednego zdarzenia cywilnoprawnego, jakim jest umorzenie udziałów, a nie odrębną transakcją gospodarczą. W konsekwencji orzekł, że taka czynność nie stanowi dostawy towarów ani świadczenia usług w rozumieniu przepisów o VAT.
-
Powód domagał się uchylenia uchwały o przymusowym umorzeniu jego udziałów, powołując się na brak przesłanek określonych w umowie spółki. Sąd oddalił apelację, stwierdzając, że art. 199 Kodeksu spółek handlowych wymaga ścisłej wykładni, co uniemożliwia rozszerzanie podstaw umorzenia na inne naruszenia, takie jak konkurencja, skoro nie zostały one przewidziane w umowie.
- I SA/Łd 566/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi 20 września 2016
Wnioskodawca zapytał o moment powstania obowiązku podatkowego od przychodu z umorzenia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, dokonanego na podstawie art. 199 Kodeksu spółek handlowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną interpretację, uznając, że organ podatkowy powinien rozważyć aktualny stan prawny i utrwaloną linię orzeczniczą dotyczącą chwili przeniesienia własności udziałów.
- XIII Ga 644/13 Sąd Okręgowy w Łodzi 24 września 2015
Sąd odmówił wpisu do rejestru obniżenia kapitału zakładowego spółki i umorzenia udziałów, uznając, że wynagrodzenie dla wspólnika przekraczało dopuszczalne źródła finansowania. Zastosowano art. 199 k.s.h., interpretując go jako enumeratywne wskazanie wyłącznie kapitału zakładowego i czystego zysku jako jedynych legalnych źródeł pokrycia wartości umarzanych udziałów.
- I SA/Gl 1114/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach 08 czerwca 2015
Skarżący kwestionował interpretację organu podatkowego dotyczącą ustalenia kosztów uzyskania przychodu z tytułu dobrowolnego umorzenia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, które miały zostać nabyte przez spółkę komandytową w wyniku przekształcenia. Sąd uznał stanowisko Ministra Finansów za nieprawidłowe, wskazując, że ocena sytuacji podatkowej wymaga uwzględnienia specyfiki wspólnika spółki nieposiadającej osobowości prawnej oraz przepisów Kodeksu spółek handlowych regulujących tryb umorzenia udziałów.
- I ACa 1626/14 Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu 19 lutego 2015
Powód żądał uchylenia uchwały o przymusowym umorzeniu udziałów, powołując się na jej sprzeczność z prawem. Sąd oddalił apelację, potwierdzając, że uchwała naruszała art. 199 § 2 k.s.h., ponieważ nie zawierała konkretnej wysokości wynagrodzenia za umorzone udziały, a jedynie sposób ich wyliczenia, co stanowiło podstawę do jej unieważnienia.
-
Powód złożył wniosek o wydanie interpretacji w sprawie ustalenia kosztów uzyskania przychodów z tytułu umorzenia udziałów w spółce holdingowej, w tym automatycznego umorzenia na podstawie art. 199 Kodeksu spółek handlowych. Sąd uznał, że opis zdarzenia przyszłego był niejasny, co stanowiło podstawę do pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia ze względu na brak formalnych przesłanek. Zaskarżony wyrok uchylono i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.
- I SA/Gd 25/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku 19 lutego 2014
Powód zaskarżył interpretację organu podatkowego dotyczącą opodatkowania dochodu z umorzenia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Sąd oddalił skargę, uznając stanowisko organu za prawidłowe. W uzasadnieniu wskazano, że art. 199 Kodeksu spółek handlowych reguluje tryb umorzenia, który w przypadku dobrowolnym polega najpierw na nabyciu udziałów przez spółkę, a dopiero później na ich prawnym unicestwieniu, co stanowi podstawę do ustalenia obowiązku podatkowego.
-
Sąd uchylił interpretację Ministra Finansów dotyczącą opodatkowania umorzenia udziałów za wynagrodzenie w formie nieruchomości. Sąd wskazał, że umorzenie uregulowane w art. 199 Kodeksu spółek handlowych jest czynnością nabycia własnych udziałów, a nie sprzedażą majątku, co wyklucza powstanie przychodu u spółki. Interpretacja została uznana za sprzeczną z prawem ze względu na brak wskazania podstawy prawnej twierdzenia o powstaniu przychodu.
-
Powód dochodził od pozwanego zasądzenia należnego mu zachowku wraz z odsetkami ustawowymi. Sąd pierwszej instancji uznał roszczenie częściowo, zasądzając określoną kwotę z odsetkami liczonymi od dnia wytoczenia powództwa. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego, utrzymując w mocy wyrok sądu niższej instancji.
- III SA/Wa 1560/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie 10 grudnia 2012
Osoba fizyczna zwróciła się z wnioskiem o ustalenie zasad obliczania kosztów uzyskania przychodu z tytułu przymusowego umorzenia udziałów w spółkach holdingowych, które otrzymała w zamian za wniesienie aportem udziałów innej spółki. Skarżący argumentował, że zgodnie z art. 199 § 1 Kodeksu spółek handlowych, przychodem jest wynagrodzenie za umorzone udziały, a koszty należy ustalić na podstawie wartości nominalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na interpretację indywidualną Ministra Finansów, pozostawiając w mocy stanowisko organu podatkowego.
- III SA/Wa 1571/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie 10 grudnia 2012
Skarżący kwestionował interpretację organu podatkowego dotyczącą ustalenia kosztów uzyskania przychodów z automatycznego umorzenia udziałów w spółkach holdingowych, które objął w zamian za wniesione aportem udziały. Sąd oddalił skargę, potwierdzając, że w przypadku umorzenia udziałów w spółce, która nie posiada bezwzględnej większości głosów w spółce zbywanej, koszty te określa się na podstawie nominalnej wartości objętych udziałów zgodnie z art. 199 § 1 i § 4 Kodeksu spółek handlowych oraz przepisami o podatku dochodowym od osób fizycznych.
- II FSK 1950/10 Naczelny Sąd Administracyjny 25 kwietnia 2012
Spółka z o.o. zwróciła się o interpretację w sprawie opodatkowania przychodu z tytułu umorzenia udziałów w zamian za majątek rzeczowy. Sąd pierwszej instancji uznał, że zgodnie z art. 199 Kodeksu spółek handlowych wynagrodzenie za umorzone udziały musi być ustalone w kwocie pieniężnej, a przekazanie aktywów stanowi jedynie sposób rozliczenia tego zobowiązania, co nie rodzi przychodu podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ministra Finansów, potwierdzając stanowisko sądu niższej instancji.
- I SA/Wr 862/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu 18 sierpnia 2011
Wnioskodawczyni zaskarżyła interpretację organu podatkowego dotyczącą ustalenia kosztów uzyskania przychodu ze zbycia udziałów w spółce z o.o. otrzymanych w drodze darowizny w celu ich umorzenia. Sąd oddalił skargę, uznając, że art. 199 § 1 k.s.h. stanowi podstawę prawną umożliwiającą umorzenie udziałów, co w połączeniu z przepisami o zwolnieniu z podatku darowizn wyklucza zastosowanie regulacji pozwalających na wliczenie wartości udziału z dnia nabycia do kosztów uzyskania przychodu.
Sygnatura, sąd i data pochodzą z metadanych publikatora, a link prowadzi do źródła. Streszczenia przygotowaliśmy automatycznie na podstawie treści orzeczeń i celowo nie zawierają one danych osobowych, kwot ani dat; przed powołaniem orzeczenia w piśmie przeczytaj jego pełną treść u źródła. Powołanie przepisu w orzeczeniu nie znaczy, że orzeczenie rozstrzyga Twoją sprawę.
Strona ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Brzmienie przepisu pochodzi z ogłoszonego tekstu jednolitego, a jego aktualność podajemy z datą. Przed powołaniem przepisu w piśmie procesowym sprawdź, czy po tej dacie nie weszła w życie nowelizacja.