Podstęp w rozumieniu art. 86 Kodeksu cywilnego to świadome wywołanie u drugiej osoby mylnego wyobrażenia o rzeczywistości po to, by skłonić ją do złożenia oświadczenia woli określonej treści. Kodeks nie definiuje podstępu, definicję odtwarza orzecznictwo. Osoba, która złożyła oświadczenie pod wpływem podstępu, może uchylić się od jego skutków także wtedy, gdy błąd nie był istotny ani nie dotyczył treści czynności prawnej, co odróżnia podstęp od zwykłego błędu.
Art. 86 k.c., treść przepisu
Art. 86. § 1. Jeżeli błąd wywołała druga strona podstępnie, uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu może nastąpić także wtedy, gdy błąd nie był istotny, jak również wtedy, gdy nie dotyczył treści czynności prawnej.
§ 2. Podstęp osoby trzeciej jest jednoznaczny z podstępem strony, jeżeli ta o podstępie wiedziała i nie zawiadomiła o nim drugiej strony albo jeżeli czynność prawna była nieodpłatna.
Jak definiuje się podstęp?
Kodeks cywilny nie zawiera definicji podstępu, o którym mowa w art. 86 k.c. i nie precyzuje, jaką postać winno przybrać zachowanie osoby, której zarzuca się podstęp. Definicję natomiast można zrekonstruować na podstawie zapadłych na gruncie powołanego przepisu orzeczeń.
Działanie podstępne polega na świadomym wywołaniu u drugiej osoby mylnego wyobrażenia o rzeczywistym stanie rzeczy w celu skłonienia jej do złożenia określonego oświadczenia woli. Jest ono zawsze etycznie naganne, niezależnie od pobudek i skutków działania sprawcy, gdyż zmierza do zakłócenia procesu decyzyjnego innej osoby. Może przybrać różnorodne formy - od nieprawdziwych zapewnień i zatajenia faktów, przez fałszywe obietnice, aż po zapewnienia o określonych zachowaniach w przyszłości (vide wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dn. 13.11.2019 r., sygn. akt I ACa 268/19).
Czym różni się podstęp od błędu z art. 84 k.c.?
W przypadku podstępu - odmiennie niż przy błędzie z art. 84 k.c. - uchylenie się od skutków oświadczenia woli jest dopuszczalne nawet wtedy, gdy fałszywe przeświadczenie nie dotyczy treści czynności prawnej, lecz okoliczności zewnętrznych, w tym w szczególności motywów jej dokonania.
*Treść niniejszego artykułu odzwierciedla jedynie stanowisko autora. Autor nie ponosi odpowiedzialności za umieszczoną w nim zawartość merytoryczną ani za sposób wykorzystania zawartych w nim informacji.
Szykuje się spór albo postępowanie?
Od tego pytania zaczyna się większość rozmów z prawnikiem. Opisz sprawę własnymi słowami. Sprawdzimy, czy możemy pomóc, i przedstawimy zakres, cenę oraz termin porady. Wycena nie zobowiązuje, a przepisy zostaw nam, od tego jesteśmy.
- 1 Rozmowa
Mówisz, co się dzieje, własnymi słowami.
- 2 Co dalej
Powiemy, jakie masz wyjścia i ile to kosztuje.
- 3 Działamy
Dajesz zielone światło i sprawa jest nasza.
Wolisz od razu porozmawiać? Umów konsultację.
Specjalizuje się w korporacyjnej obsłudze podmiotów gospodarczych oraz ochronie danych osobowych. Wspomaga klientów kancelarii w przygotowywaniu wszelkiej dokumentacji korporacyjnej, w tym w rejestracji spółek handlowych oraz w dalszej rejestracji zmian, a także udziela bieżącego i kompleksowego doradztwa w zakresie prowadzonej działalności. Zapewnia doradztwo w przeprowadzaniu procesów transformacyjnych spółek handlowych, w tym w procesach przekształceń i połączeń. Przygotowuje oraz opiniuje umowy, regulaminy i…
Zobacz profil →Nie przegap kolejnej analizy
Newsletter „Miesięczny Legal Check” zbiera co miesiąc najważniejsze nowelizacje i ich praktyczne skutki dla biznesu, zinterpretowane przez prawników HWW.
