Kancelaria HWW z powodzeniem doprowadziła do uzyskania korzystnego rozstrzygnięcia podatkowego dla spółki planującej przekształcenie w spółkę komandytową, chroniąc ją przed obowiązkiem poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od zaliczek wypłacanych komplementariuszom w trakcie roku podatkowego. Stanowisko Kancelarii zostało potwierdzone na obu etapach postępowania sądowoadministracyjnego, mimo że organ podatkowy zdecydował się zaskarżyć korzystny dla klienta wyrok pierwszej instancji.
Tło sprawy
Klientem Kancelarii była spółka z ograniczoną odpowiedzialnością planująca przekształcenie w spółkę komandytową, w której wspólnikami mieliby być komplementariusze będący osobami fizycznymi oraz komandytariusz w formie spółki z o.o. W ramach planowanej struktury spółka zamierzała wypłacać komplementariuszom miesięczne zaliczki na poczet udziału w zysku jeszcze w trakcie trwającego roku obrotowego.
W związku z tym, że spółki komandytowe stały się podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych, na spółce jako płatniku spoczywają szczególne obowiązki w zakresie obliczania i poboru zryczałtowanego podatku PIT od wypłat na rzecz komplementariuszy. Klient powziął uzasadnione wątpliwości co do tego, czy obowiązek ten aktualizuje się już w chwili wypłaty zaliczki, zanim jeszcze znana jest wysokość podatku CIT należnego spółki za dany rok.
Problem i stanowisko organu
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 31 sierpnia 2023 r. uznał, że zaliczka wypłacana komplementariuszowi stanowi przychód z udziału w zysku osoby prawnej powstający w momencie wypłaty, a spółka jest zobowiązana do natychmiastowego poboru 19% zryczałtowanego podatku. Stanowisko to groziło klientowi nie tylko bieżącymi obowiązkami administracyjnymi, lecz przede wszystkim ryzykiem nieprawidłowego obliczenia podatku, z pominięciem mechanizmu odliczenia podatku CIT spółki, który ustawodawca wprowadził właśnie w celu eliminacji podwójnego opodatkowania zysku komplementariusza.
Strategia i działania Kancelarii
Kancelaria zakwestionowała stanowisko organu, opracowując argumentację opartą na ścisłej wykładni językowej przepisów art. 41 ust. 4e oraz art. 30a ust. 6a, 6e ustawy o PIT. Kluczowym elementem strategii było wykazanie, że ustawodawca świadomie uzależnił obliczenie zryczałtowanego podatku od komplementariusza od uprzedniego ustalenia podatku należnego CIT spółki za dany rok podatkowy, a ta wartość z natury rzeczy nie może być znana przed zamknięciem roku. Bez niej obliczenie prawidłowej kwoty zobowiązania podatkowego jest obiektywnie niemożliwe.
Kancelaria zwróciła ponadto uwagę na fundamentalną różnicę między samym obowiązkiem podatkowym (który powstaje w chwili wypłaty zaliczki) a zobowiązaniem podatkowym (które konkretyzuje się dopiero po zakończeniu roku, gdy znane są wszystkie elementy kalkulacyjne). Wskazano też, że ustawodawca celowo nie wprowadził dla tego rodzaju wypłat obowiązku poboru zaliczek przez płatnika, co nie jest luką w prawie, lecz świadomą decyzją legislacyjną.
Pierwsze zwycięstwo, wyrok WSA i odwołanie organu
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 stycznia 2024 r. (sygn. III SA/Wa 2369/23) uchylił niekorzystną interpretację Dyrektora KIS, w pełni podzielając argumentację prezentowaną przez stronę. Sąd potwierdził, że skoro do prawidłowego obliczenia podatku od komplementariusza konieczna jest znajomość rocznego podatku CIT spółki, obowiązek płatnika nie może zaktualizować się wcześniej niż po zakończeniu roku podatkowego i złożeniu zeznania CIT-8.
Dyrektor KIS nie zaakceptował tego rozstrzygnięcia i wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podtrzymując stanowisko, że spółka komandytowa jest zobowiązana do poboru 19% podatku już w chwili każdej wypłaty zaliczki, niezależnie od tego, że finalna wysokość podatku CIT spółki pozostaje wówczas nieznana.
Ostateczne rozstrzygnięcie NSA
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem o sygn. II FSK 447/24 oddalił skargę kasacyjną organu, przesądzając sprawę na korzyść klienta. NSA w pełni potwierdził, że spółka komandytowa wypłacając komplementariuszom zaliczki na poczet zysku w trakcie roku podatkowego nie ma statusu płatnika i nie jest zobowiązana do poboru zryczałtowanego podatku dochodowego, dopóki nie jest znana wysokość podatku CIT spółki za dany rok. Sąd podkreślił przy tym, że mechanizm eliminacji podwójnego opodatkowania zaprojektowany przez ustawodawcę musi być stosowany w całości, a wykładnia organu prowadziłaby do ustalenia podstawy opodatkowania w oparciu o kryteria pozaustawowe, z naruszeniem art. 217 Konstytucji RP.
Znaczenie rozstrzygnięcia
Wyrok NSA wpisuje się w utrwaloną linię orzeczniczą i stanowi istotne zabezpieczenie dla wszystkich spółek komandytowych wypłacających zaliczki na zysk komplementariuszom. Potwierdza, że mechanizm eliminacji podwójnego opodatkowania musi być stosowany w całości, a nie wybiórczo, w oderwaniu od jego konstrukcji. Rozstrzygnięcie chroni podatników, a jednocześnie daje spółkom komandytowym jednoznaczną podstawę do niestosowania się do rozszerzającej wykładni organów skarbowych.
Zespół Kancelarii odpowiedzialny za prowadzenie sprawy
Za prowadzenie sprawy po stronie Kancelarii odpowiadali:
- Mikołaj Hewelt, adwokat, doradca podatkowy, doradca restrukturyzacyjny, partner,
- Mateusz Kowalski, radca prawny, doradca podatkowy,
- Piotr Magda, radca prawny.
Najczęściej zadawane pytania
Czy spółka komandytowa musi pobierać zryczałtowany podatek PIT od zaliczek wypłacanych komplementariuszom w trakcie roku podatkowego?
Nie, spółka komandytowa nie ma statusu płatnika i nie jest zobowiązana do poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od zaliczek wypłacanych w trakcie roku. Obowiązek ten nie aktualizuje się wcześniej, niż po zakończeniu roku podatkowego i ustaleniu ostatecznej wysokości podatku CIT spółki. Taka wykładnia wynika z celowości mechanizmu eliminacji podwójnego opodatkowania zysku.
Dlaczego niemożliwe jest prawidłowe obliczenie podatku od zaliczek wypłacanych przed zamknięciem roku obrotowego?
Do prawidłowego wyliczenia zryczałtowanego podatku od komplementariusza konieczna jest znajomość rocznego podatku CIT, jaki zapłaciła spółka za dany rok. Wartość ta nie może być znana przed zakończeniem roku i złożeniem zeznania CIT-8, co czyni obliczenie kwoty zobowiązania podatkowego obiektywnie niemożliwym. Ustawodawca świadomie uzależnił ten proces od uprzedniego ustalenia podatku CIT spółki.
Czy wypłata zaliczki na poczet zysku powoduje powstanie obowiązku podatkowego po stronie spółki w momencie jej dokonania?
Istnieje fundamentalna różnica między samym obowiązkiem podatkowym, który powstaje w chwili wypłaty, a zobowiązaniem podatkowym, które konkretyzuje się dopiero po zakończeniu roku. Ustawodawca celowo nie wprowadził dla tego rodzaju wypłat obowiązku poboru zaliczek przez płatnika, co jest świadomą decyzją legislacyjną. Oznacza to, że spółka nie musi pobierać podatku w momencie wypłaty zaliczki.
Jakie są konsekwencje stosowania wykładni organów podatkowych wymagających natychmiastowego poboru podatku od zaliczek?
Takie podejście prowadziłoby do ustalenia podstawy opodatkowania w oparciu o kryteria pozaustawowe, co stanowi naruszenie art. 217 Konstytucji RP. Mechanizm eliminacji podwójnego opodatkowania musi być stosowany w całości, a nie wybiórczo i w oderwaniu od jego konstrukcji prawnej. Rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego chroni podatników przed ryzykiem nieprawidłowego obliczenia podatku i podwójnego opodatkowania.
Masz pytanie podatkowe albo spór z urzędem?
Od tego pytania zaczyna się większość rozmów z prawnikiem. Konsultacja jest płatna, 600 zł netto. Płacisz za realną poradę: powiemy, czy masz problem prawny, co da się z nim zrobić i ile to mniej więcej kosztuje. Na nic dalej Cię to nie wiąże, a przepisy zostaw nam, od tego jesteśmy.
- 1 Rozmowa
Mówisz, co się dzieje, własnymi słowami.
- 2 Co dalej
Powiemy, jakie masz wyjścia i ile to kosztuje.
- 3 Działamy
Dajesz zielone światło i sprawa jest nasza.
HWW Hewelt Wojnowski Lindner i Wspólnicy to warszawska kancelaria prawna doradzająca przedsiębiorcom i podmiotom publicznym. Łączymy doświadczenie w prawie gospodarczym, energetyce, podatkach, ochronie danych osobowych i sporach sądowych, dostarczając rozwiązania dopasowane do realiów biznesowych klientów.
Poznaj kancelarię →Nie przegap kolejnej analizy
Co miesiąc najważniejsze nowelizacje i ich praktyczne skutki dla biznesu, zebrane i zinterpretowane przez prawników HWW.
