Fundator
Jak zostało opisane w poprzednim wpisie dotyczącym fundacji rodzinnej, dla utworzenia fundacji konieczne jest złożenie oświadczenia o powołaniu fundacji przez fundatora. Fundatorem może być natomiast wyłącznie osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych. Oświadczenie o powołaniu fundacji może być złożone w akcie założycielskim albo w testamencie.
Co istotne fundację rodzinną będzie mogło utworzyć kilka fundatorów, chyba że mamy do czynienia z fundacją tworzoną w testamencie. W takim wypadku spadkodawca będzie jedynym fundatorem fundacji rodzinnej.
W świetle ustawy o fundacjach rodzinnych do praw i obowiązków fundatora należą:
- ustanowienie statutu, a w jego treści szczegółowego celu fundacji rodzinnej,
- prawo powierzenia w statucie do wykonywanie swoich uprawnień innej osobie, określając zakres tego powierzenia,
- brak odpowiedzialności za zobowiązania fundacji rodzinnej,
- prawo do kierowania do organów fundacji rodzinnej uwag, opinii lub zaleceń dotyczących jej działalności,
- wniesienie mienia na pokrycie funduszu założycielskiego o wartości określonej w statucie,
- możliwość reprezentowania fundacji rodzinnej w organizacji,
- prawo do powołania i odwołania członka zarządu lub członków rady nadzorczej, o ile statut nie stanowi inaczej,
- prawo do ustanowienia w statucie rady nadzorczej,
- ustanowienie w statucie zgromadzenia beneficjentów,
- prawo do otrzymania poświadczonych odpisów, wyciągów, zaświadczeń i informacji z akt rejestrowych,
- zgłoszenie fundacji rodzinnej do rejestru fundacji rodzinnych.
Beneficjent
Beneficjentem fundacji rodzinnej może być co do zasady osoba fizyczna, organizacja beneficjenta. Uprawnieniem beneficjenta jest kierowanie do organów fundacji rodzinnej uwag, opinii lub zaleceń dotyczących działalności tej fundacji. Beneficjent ma także prawo do uzyskania informacji o działalności fundacji rodzinnej osobiście lub przez upoważnioną przez siebie osobę, w szczególności do żądania wglądu do dokumentów fundacji rodzinnej, w tym statutu, sprawozdań finansowych i ksiąg rachunkowych, oraz sporządzania z nich kopii i notatek lub przedstawienia wyjaśnień od zarządu. Beneficjent ma prawo uczestnictwa w zgromadzeniu beneficjentów, jeżeli takie uprawnienie przyzna mu statut. Co istotne, beneficjent, na rzecz którego fundacja rodzinna spełniła świadczenie wbrew przepisom prawa lub postanowieniom statutu, jest obowiązany do jego zwrotu.
Majątek fundacji rodzinnej
Do powstania Fundacji rodzinnej wymagane jest wniesienie majątku, a fundusz założycielski, o wartości określonej w statucie, może być nie niższy niż 100.000 zł.
Jako mienie wniesione przez fundatorów do fundacji rozumie się mienie wniesione przez fundatora lub jego małżonka, zstępnych, wstępnych lub rodzeństwo, natomiast jako mienie wniesione przez fundację rodzinną rozumie się mienie wniesione przez inne osoby. Proporcję określa się w części, w jakiej pozostaje suma wartości składników mienia wniesionego do fundacji rodzinnej przypadająca na danego fundatora lub fundację rodzinną do wartości sumy mienia wniesionego przez wszystkich fundatorów i fundację rodzinną.
Fundacja rodzinna co do zasady nie będzie uprawniona do zwrotu fundatorowi mienia wniesionego na pokrycie funduszu założycielskiego w całości ani w części, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie bowiem z istotą fundacji rodzinnej, majątek rodzinny, który został wniesiony do fundacji, nie należy do poszczególnych jej członków, gdyż jego właścicielem jest sama fundacja, natomiast zarówno fundator, jak i beneficjenci fundacji, nie są uprawnieni do poszczególnych części (udziałów) w tym majątku, a jedynie do otrzymywania wypłat z fundacji, określonych w jej statucie.
Wartość mienia wniesionego do fundacji rodzinnej w postaci waluty obcej przelicza się na złote według kursu średniego tej waluty ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wniesienia mienia.
Najczęściej zadawane pytania
Kto może być fundatorem fundacji rodzinnej i w jakiej formie należy złożyć oświadczenie o jej powołaniu?
Fundatorem może być wyłącznie osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych. Oświadczenie o powołaniu fundacji można złożyć w akcie założycielskim albo w testamencie, przy czym w przypadku testamentu jedynym fundatorem jest spadkodawca.
Jakie są główne prawa i obowiązki fundatora podczas tworzenia fundacji?
Fundator ustanawia statut, określa cel fundacji oraz wnosi mienie na pokrycie funduszu założycielskiego. Posiada on prawo powoływania i odwoływania członków zarządu oraz rady nadzorczej, a także kierowania uwagami do organów fundacji, jednak nie odpowiada za jej zobowiązania.
Kto może zostać beneficjentem i jakie przysługują mu uprawnienia informacyjne?
Beneficjentem może być osoba fizyczna lub organizacja, która ma prawo do kierowania uwagami do organów fundacji. Posiada ona prawo do uzyskania informacji o działalności fundacji, w tym wglądu do dokumentów, sprawozdań finansowych i ksiąg rachunkowych, oraz sporządzania z nich kopii.
Czy beneficjent musi zwrócić świadczenie otrzymane od fundacji?
Tak, beneficjent jest obowiązany do zwrotu świadczenia, jeśli zostało mu ono spełnione wbrew przepisom prawa lub postanowieniom statutu fundacji. Jest to kluczowy obowiązek wynikający z zasad funkcjonowania tej formy prawnej.
Jaka jest minimalna wartość funduszu założycielskiego fundacji rodzinnej?
Fundusz założycielski musi mieć wartość nie niższą niż 100.000 złotych. Kwota ta jest określona w statucie i musi zostać wniesiona na pokrycie majątku fundacji w momencie jej powstania.
Czy fundator może odzyskać majątek wniesiony do fundacji rodzinnej?
Fundacja rodzinna co do zasady nie jest uprawniona do zwrotu mienia wniesionego na pokrycie funduszu założycielskiego w całości ani w części. Majątek ten staje się własnością fundacji, a fundator i beneficjenci mają prawo jedynie do otrzymywania wypłat określonych w statucie.
Masz pytanie podatkowe albo spór z urzędem?
Od tego pytania zaczyna się większość rozmów z prawnikiem. Konsultacja jest płatna, 600 zł netto. Płacisz za realną poradę: powiemy, czy masz problem prawny, co da się z nim zrobić i ile to mniej więcej kosztuje. Na nic dalej Cię to nie wiąże, a przepisy zostaw nam, od tego jesteśmy.
- 1 Rozmowa
Mówisz, co się dzieje, własnymi słowami.
- 2 Co dalej
Powiemy, jakie masz wyjścia i ile to kosztuje.
- 3 Działamy
Dajesz zielone światło i sprawa jest nasza.
Specjalizuje się w prawie handlowym i cywilnym. Doświadczenie zdobywała w warszawskich kancelariach zajmujących się w kompleksową obsługą spółek oraz kancelarii specjalizującej się w prawie pracy. Posiada szerokie doświadczenie w zakresie doradztwa korporacyjnego. Uczestniczyła w procesach fuzji i przejęć na każdym ich etapie, od badania prawnego poprzedzającego transakcję po wypełnienie wymogów regulacyjnych związanych z procesem transformacyjnym. Przygotowuje oraz opiniuje umowy zawierane przez klientów oraz…
Zobacz profil →Nie przegap kolejnej analizy
Co miesiąc najważniejsze nowelizacje i ich praktyczne skutki dla biznesu, zebrane i zinterpretowane przez prawników HWW.
