- Zgodnie z art. 15 § 1 KSH:
„Zawarcie przez spółkę kapitałową umowy kredytu, pożyczki, poręczenia lub innej podobnej umowy z członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej, prokurentem, likwidatorem albo na rzecz którejkolwiek z tych osób, wymaga zgody zgromadzenia wspólników albo walnego zgromadzenia, chyba że ustawa stanowi inaczej.”
W pierwszej kolejności należałoby zwołać zgromadzenie wspólników spółki, podczas którego zostanie podjęta uchwała wyrażająca zgodę na zawarcie przez członka zarządu umowy pożyczki ze spółką. W przypadku braku takiej zgody, nie będzie możliwe udzielenie spółce pożyczki, a ewentualne zawarcie takiej umowy będzie nieważne.
- Zgodnie z art. 230 KSH:
„Rozporządzenie prawem lub zaciągnięcie zobowiązania do świadczenia o wartości dwukrotnie przewyższającej wysokość kapitału zakładowego wymaga uchwały wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Przepisu art. 17 § 1 nie stosuje się.”
W drugiej kolejności trzeba porównać wysokość pożyczki, jaka miałaby zostać udzielona, z wysokością kapitału zakładowego spółki i jeśli powstanie potrzeba podjęcia dodatkowej uchwały przez wspólników to należałoby sprawdzić, czy w umowie spółki nie ma zapisu wyłączającego ten obowiązek.
- Zgodnie z art. 210 § 1 KSH:
„W umowie między spółką a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników.”
Należy zwrócić uwagę, że dla ważności umowy pożyczki nie wystarczy samo uzyskanie zgód korporacyjnych. Każda umowa zawarta przez spółkę z jej członkiem zarządu wymaga odejścia od standardowego sposobu jej reprezentacji na rzecz sposobu reprezentacji wskazanego w art. 210 § 1 KSH. Jeśli w spółce została powołana rada nadzorcza to wybrany przez nią członek będzie upoważniony do skutecznego zawarcia umowy pożyczki. W przypadku braku rady nadzorczej, zgromadzenie wspólników spółki powinno dokonać wyboru pełnomocnika do zawarcia takiej umowy pożyczki.
- Zgodnie z art. 210 § 2 KSH:
„W przypadku gdy wspólnik, o którym mowa w art. 173 § 1, jest zarazem jedynym członkiem zarządu, przepisu § 1 nie stosuje się. Czynność prawna między tym wspólnikiem a reprezentowaną przez niego spółką wymaga formy aktu notarialnego. O każdorazowym dokonaniu takiej czynności prawnej notariusz zawiadamia sąd rejestrowy za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.”
W sytuacji opisanej powyżej, tj. gdy członek zarządu jest zarazem jedynym wspólnikiem spółki z o.o., umowa pożyczki musi być dla swej ważności zawarta w formie aktu notarialnego, a więc zastosowanie szczególnej formy reprezentacji wskazanej w art. 210 § 1 KSH nie będzie w tym przypadku prawnie skuteczne. Celem zawarcia umowy pożyczki, członek zarządu będzie musiał udać się do notariusza, aby w jego obecności złożyć stosowne oświadczenia w imieniu własnym i w imieniu spółki.
Reasumując, zawarcie umowy pożyczki pomiędzy spółką z o.o. a jej członkiem zarządu wiąże się z koniecznością spełnienia szeregu warunków, dlatego przed dokonaniem tej czynności prawnej warto zapoznać się z aktualnie obowiązującymi przepisami i umową samej spółki, aby mieć pewność, że umowa taka będzie prawnie skuteczna.
Najczęściej zadawane pytania
Czy mogę udzielić pożyczki spółce, w której sprawuję funkcję członka zarządu?
Tak, jest to możliwe, ale wymaga to wcześniejszego uzyskania zgody zgromadzenia wspólników na zawarcie takiej umowy. Bez tej uchwały zawarcie umowy pożyczki jest nieważne, dlatego należy zwołać zebranie wspólników przed finalizacją transakcji.
Jakie są konsekwencje udzielenia pożyczki bez zgody wspólników?
Jeśli nie zostanie podjęta odpowiednia uchwała wyrażająca zgodę na zawarcie umowy, sama transakcja będzie nieważna. Spółka nie może więc prawnie skutecznie zaciągnąć zobowiązania wobec członka zarządu bez uprzedniego zatwierdzenia tej czynności przez wspólników.
Kto reprezentuje spółkę przy podpisywaniu umowy pożyczki ze mną jako członkiem zarządu?
Zgodnie z prawem, standardowa reprezentacja spółki nie może być wykonywana przez członka zarządu w sprawie dotyczącej samego siebie. Umowę musi reprezentować rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników, aby transakcja była ważna.
Czy muszę sprawdzić wysokość pożyczki względem kapitału zakładowego?
Tak, jeśli wartość pożyczki przekracza dwukrotność wysokości kapitału zakładowego, może być wymagana dodatkowa uchwała wspólników. Należy jednak najpierw sprawdzić zapisy umowy spółki, ponieważ mogą one wyłączać ten obowiązek.
Co się dzieje, jeśli jestem jedynym wspólnikiem i jedynym członkiem zarządu?
W tej specyficznej sytuacji umowa pożyczki musi być zawarta w formie aktu notarialnego, co oznacza konieczność udania się do notariusza. Zwykła reprezentacja przez radę nadzorczą nie ma wtedy zastosowania, a notariusz zawiadomi sąd rejestrowy o dokonaniu czynności.
Prowadzisz spółkę i masz sprawę do rozwiązania?
Od tego pytania zaczyna się większość rozmów z prawnikiem. Konsultacja jest płatna, 600 zł netto. Płacisz za realną poradę: powiemy, czy masz problem prawny, co da się z nim zrobić i ile to mniej więcej kosztuje. Na nic dalej Cię to nie wiąże, a przepisy zostaw nam, od tego jesteśmy.
- 1 Rozmowa
Mówisz, co się dzieje, własnymi słowami.
- 2 Co dalej
Powiemy, jakie masz wyjścia i ile to kosztuje.
- 3 Działamy
Dajesz zielone światło i sprawa jest nasza.
HWW Hewelt Wojnowski Lindner i Wspólnicy to warszawska kancelaria prawna doradzająca przedsiębiorcom i podmiotom publicznym. Łączymy doświadczenie w prawie gospodarczym, energetyce, podatkach, ochronie danych osobowych i sporach sądowych, dostarczając rozwiązania dopasowane do realiów biznesowych klientów.
Poznaj kancelarię →Nie przegap kolejnej analizy
Co miesiąc najważniejsze nowelizacje i ich praktyczne skutki dla biznesu, zebrane i zinterpretowane przez prawników HWW.
